ABD’de Jüriden BNP Paribas’a Soykırım Suçlaması: Mahkeme 20,5 Milyon Dolar Tazminata Hükmetti

ABD’de bir jüri, Fransız bankası BNP Paribas’ın, Sudan hükümetine yönelik yaptırımları ihlal ederek soykırıma dolaylı şekilde destek verdiğine hükmetti. New York’taki federal mahkemede görülen davada jüri, bankanın Sudan’daki soykırım suçlarına dolaylı katkı sağladığına karar verdi. Mahkeme, BNP Paribas’ın, ABD yaptırımlarını çiğneyerek Sudan hükümetine finansal hizmet sunduğunu belirledi.

Karara göre banka, eski Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir döneminde yaşanan insan hakları ihlalleri nedeniyle mağdur olan üç davacıya toplam 20,5 milyon dolar tazminat ödeyecek.

20 Bin Mülteci İçin Emsal Niteliğinde

Davacıların avukatları, bu kararın ABD’de yaşayan 20 binden fazla Sudanlı mülteci için milyarlarca dolarlık tazminat taleplerinin yolunu açabileceğini ifade etti. Davacılardan biri olan Bobby DiCello, “Müvekkillerimiz, BNP Paribas’ın kolaylaştırdığı ve durdurması gereken bir yıkım kampanyası yüzünden her şeylerini kaybetti” dedi.

Banka Temyize Gidiyor

Kararın ardından açıklama yapan BNP Paribas sözcüsü, temyiz başvurusunda bulunacaklarını belirterek, “Bu karar açıkça hatalıdır ve güçlü temyiz gerekçelerimiz mevcuttur. Mahkeme, İsviçre yasalarını yanlış yorumlamış ve önemli delillerin sunulmasına izin vermemiştir” ifadelerini kullandı.

Beş Haftalık Duruşma ve Tarihi Hüküm

Karar, ABD Bölge Yargıcı Alvin Hellerstein tarafından yürütülen beş haftalık jüri duruşmasının ardından açıklandı. Hellerstein, geçen yıl bankanın davanın reddi yönündeki talebini geri çevirmişti. Dava, BNP Paribas’ın Sudan hükümetine sağladığı finansal hizmetlerin, ülkedeki etnik temizlik ve kitlesel şiddet eylemlerine katkıda bulunup bulunmadığı üzerine şekillendi.

Yargıç Hellerstein, 2024’te verdiği bir önceki kararda, bankanın finansal işlemleri ile Sudan’daki insan hakları ihlalleri arasında bağlantı kuran somut deliller bulunduğunu belirtmişti.

Davanın Geçmişi ve Bankaya Uygulanan Önceki Cezalar

Dava, Güney Sudan, Darfur ve Nuba Dağları’ndaki siyahi Afrikalı topluluklara yönelik saldırılardan kaçarak ABD’ye yerleşen mülteciler tarafından açıldı. ABD hükümeti, 2004 yılında Sudan’daki çatışmaları resmen soykırım olarak tanımıştı.

BNP Paribas, 2014 yılında Sudan, İran ve Küba’ya yönelik ABD yaptırımlarını ihlal ettiğini kabul etmiş ve 8,97 milyar dolar ceza ödemeyi kabul etmişti. Bu ceza, bir bankaya verilen en yüksek para cezalarından biri olarak kayıtlara geçmişti.