Buğday fiyatlarında Kanada etkisi

Kanada’nın iki büyük demiryolu işletmecisi, Canadian National Railway ve Canadian Pacific Kansas City, büyük bir iş bırakma eylemi ile karşı karşıya. Bu durum, demiryolu hizmetlerinde ciddi kesintilere yol açabilir. Grev tehdidi, çiftçileri ulaşım zorlukları başlamadan tahıllarını satmaya itti.

Kanada, dünyanın en büyük tarım ürünü ihracatçılarından biri; ve olası demiryolu grevi nedeniyle buğday fiyatlarında dalgalanmalar yaşanıyor. Ulaşım sektöründe yaşanan bu sorunlar öncesinde tahıllarını satmaya yönelen çiftçiler nedeniyle buğday fiyatlarında da sert düşüşler yaşandı.

Bu arada ulaşım  sektöründe yaşananlarla ilgili yakın zamanda bu sektörde yaşanacak grev tehdidi, çiftçilerin yakın zamanda ulaşım zorlukları başlamadan tahıllarını satmaya itti. Bu da, tahılın yüzde 90’ından fazlasının demir yoluyla taşındığı ve 2024-2025 pazarlama yılında yaklaşık 25.3 milyon ton tahıl sevkiyatının öngörüldüğü ülkede endişe verici bir tablo oluşturuyor.

Buğday fiyatlarında yaşanan şok sadece Kanada etkili değil; Ukrayna ve Rusya’da görülen arz bolluğu da buğday fiyatlarının düşmesine sebep oluyor.

ABD Tarım Bakanlığı (USDA), 2024-2025 için Ukrayna buğday üretimi tahminini yüzde 10.8 artırarak 21.6 milyon tona çıkarttı, bu beklenti de buğday fiyatlarındaki düşüşe katkı sağladı.

Rusya’nın üretimindeki artış ve Çin’in yılın ikinci yarısında yavaşlaması beklenen buğday ithalatı da fiyatları baskılayan diğer faktörler arasında yer alıyor.

Kanada, tahıl, potasyum, kömür, alüminyum ve enerji gibi birçok malın ulaşımını gerçekleştirmek için büyük ölçüde demiryollarına bağımlı. Her yıl yaklaşık 380 milyar Kanada Doları (277 milyar $) değerinde mal ve emtia demiryolu aracılığıyla taşınıyor. Olası bir demiryolu grevi, bazı sektörlerde ciddi hasarlara yol açabilecek. Bu emtialar ve mallardaki gelişmeler şu şekilde yer aldı.

Demiryolları tarafından taşınan mallar arasında gübre en yüksek üçüncü hacme sahip.  Ülkede üretilen ve kullanılan gübrelerin yüzde 75’i demiryolu ile taşınıyor. Günde ortalama 69 bin ton gübre sevk ediliyor, ve bu, günde dört ila beş trene denk geliyor.

Demiryolu hizmetlerindeki her türlü aksama, gübrede günlük 55 ila 63 milyon Kanada Doları arasından satış geliri kaybına neden oluyor. Burada yaşanan kaybın yıllık potas satışlarını olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.

Bloomberg’ün uzmanlara dayandırarak aktardığı haberde, Kanada’da yaşanan kuru hava nedeniyle buğday üretiminde sıkıntı yaşandığı, bu durumun da küresel buğday arzını tehlikeye soktuğu ifade edildi.

Canada’s Commodity Weather Group’un baş meteoroloji uzmanı David Streit, Kanada çayırlarının bazı kesimleri, yaklaşık yarım yüzyıldır yılın en kurak ikinci döneminin yaşandığına dikkat çekti.

Kanada Tarım Bakanlığı, Alberta, Saskatchewan ve Manitoba gibi büyük ilkbahar tarım bölgelerinin geçen yıl 1 Eylül’den bu yana ortalama yağışın yüzde 60’ından daha azını kaydettiğini bildirdi.

Yağmur eksikliği, tarım arazilerini buğday ve kanola mahsulleri ekmek için çok kuru hale getiriyor.

Tarımsal Üreticiler Birliği’nde bir çiftçi ve Başkan Yardımcısı olan Bill Prybylski, “Bu tohumları toprağa doğru derinlikte sokmaya çalışmak biraz sanat haline geliyor çünkü onların çimlenmesi için neme tohum atmanız gerekiyor” diyor.

Kanada, dünyanın en büyük kanola ve buğday üreticilerinden biri.

Devlet istatistiklerine göre , geçen yıl ülkenin toplam buğday üretimi 33,8 milyon tonla rekor düzeydeki üçüncü en yüksek seviyesine ulaştı ve kanola üretimi 18,2 milyon ton oldu.

Ancak uzmanlar, bu hacimlerin elverişli hava koşullarının sonucu olduğu ve mevcut kuraklığın bu yılki iyi hasat şansını ciddi şekilde zedeleyebileceği konusunda uyarıyor.