Japonya’nın resesyondan çıkışı BOJ’u faiz artırımına yaklaştırıyor

Japonya ekonomisi, işletmelerin güçlü harcamalarının da yardımıyla geçen yılın sonunda resesyona girmekten kurtuldu ve bu sonuç, 2007’den bu yana ilk faiz artırımının zamanlamasını düşünen merkez bankasının elini kuvvetlendirdi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere göre, Japonya Merkez Bankası yetkilileri faiz oranlarını artırmaya yaklaşıyor ve gelecek haftaki politika toplantısında bu ay harekete geçip geçmeyeceklerine karar verecekler.

Bu kişilere göre nihai karar, yetkililerin Cuma günü yapılacak bahar dönemi ücret görüşmelerinin ilk sonuçlarını görmelerinin ardından verilecek. Bazıları bankanın daha fazla veri görmek için Nisan ayına kadar beklemesi gerektiği yönündeki temkinli görüşünü korusa da, güçlü bir sonuç Mart ayında faiz artışı için son bir itici güç oluşturabilir.

Yetkililer, 18-19 Mart’taki toplantıda hem faiz artırımı hem de bekleme kararı için hazırlık yapıyor. Yetkililere göre, 2007’den bu yana ilk faiz artırımı ister Mart’ta ister Nisan’da yapılsın, yetkililerin değerlendirmesi bankanın faiz artırımına yakın olduğu yönünde.

Kabine Ofisi Pazartesi günü yaptığı açıklamada, gayri safi yurtiçi hasılanın geçen yılın son üç ayında yıllık bazda %0,4 oranında arttığını ve başlangıçta bildirilen %0,4’lük gerilemenin tersine döndüğünü söyledi. Yukarı yönlü revize edilen veriler, önümüzdeki hafta yapılacak Japonya Merkez Bankası politika toplantısı öncesinde ekonomide başlangıçta düşünülenden daha fazla dayanıklılığa işaret ederken, rakamlar aynı zamanda tüketicilerin enflasyon ağırlaştıkça reel olarak daha az harcama yapmaya devam ettiğini gösterdi.

Ekonomistler güncellenen rakamların %1,1’lik bir büyüme göstereceğini tahmin ediyordu.

Yen ve tahvil getirileri, BOJ’un dünyanın son negatif faiz oranını sona erdirmeye yaklaştığı yönündeki görüşler üzerine yükseldi ve piyasa beklentileri bu ayın başlarında bir hamle yapılacağı yönünde arttı.

Pazartesi günkü veriler BOJ’un ekonominin ılımlı bir şekilde toparlanmaya devam ettiği ve şirketlerin yatırım ve işçi ücretlerini artıracak kadar iyimser olduğu görüşünü destekliyor. Şirketlerin sermaye yatırımları %2’lik bir artışa revize edilerek geçtiğimiz çeyrekte büyümeyi destekledi. Tüketici harcamaları ise %0,3 ile biraz daha derin bir düşüş gösterecek şekilde revize edildi.

Nomura Securities Co. kıdemli ekonomisti Takashi Miwa’ya göre zayıf harcama verileri muhtemelen BOJ’u bir hamle yapmaktan alıkoymayacak.

Miwa, “BOJ’un Ekim ve Ocak aylarındaki görünüm raporları, bankanın harcamalardaki düşüşten çok fazla endişe duymadığını gösterdi,” dedi. “Banka sürekli olarak ücretler ve fiyatlar arasındaki döngünün güçlendiğini değerlendirdi ve GSYH verileri muhtemelen bu görüşü değiştirmeyecek.

Rakuten Securities Ekonomik Araştırma Enstitüsü baş ekonomisti Nobuyasu Atago, rakamların beklenenden daha zayıf olduğunu ve iç talebin artan fiyatlardan etkilendiğini söyledi. Yine de BOJ’un bu ay bir politika hamlesi yapmasını bekliyor.

Atago, “Ücret görüşmelerinden güçlü sonuçlar çıkmasına rağmen Mart ayında harekete geçmezlerse, bu durum yenin değerini düşürebilir ve tüketicilere daha yüksek ithalat maliyetleriyle daha fazla zarar verme riski doğurabilir,” dedi. “BOJ için Nisan’a kadar beklemek büyük bir ikilem.”

Ekonomistlerin çoğunluğu BOJ’un negatif faiz oranını Mart ya da Nisan ayında kaldırmasını bekliyor. Bu yıl ücret artışına dair cesaret verici işaretler, bankanın bir sonraki politika toplantısını tamamlayacağı 19 Mart’ta faiz artırımına ilişkin bahisleri artırdı.

Enflasyon bu yıl ücret artışlarını geride bırakmaya devam ederek hane halkı bütçeleri üzerinde bir yük oluşturdu ve harcamaları kıstı. İlk veriler zayıflığın 2024 yılına da taşındığına işaret ediyor. Hane halkı harcamaları Ocak ayında bir önceki yıla göre %6,3 oranında gerileyerek 2021 Şubat ayından bu yana en büyük düşüşü kaydetti.

Yen, bu hareketi geri çekmeden önce verilerin ardından başlangıçta kazançlarını artırırken, faiz beklentilerini işaret eden gecelik swaplar da BOJ’un Mart ayında faiz artırımına gitme olasılığının %65 değiştiğini gösterdi. Gösterge devlet tahvillerinin getirileri yükselmeye devam etti.

Şimdi gözler, BOJ’un iki günlük toplantısına başlamasından önceki son iş günü olan 15 Mart’ta en büyük sendika grubu olan Rengo’dan gelecek sonuçlarla doruğa ulaşacak olan şirketler ve işçi sendikaları arasındaki yıllık ücret müzakerelerinde. Sendika federasyonunun bileşenleri, bir yıl önceki %4,49’luk artış taleplerine kıyasla, ortalama %5,85 ile 1993’ten bu yana en büyük ücret artışını talep etti.

BOJ Başkanı Kazuo Ueda, fiyat hedefine ulaşıldığına işaret edecek ve bankanın politika ayarlarını normalleştirmesini sağlayacak erdemli bir ücret-fiyat döngüsü için katalizör olarak ücret müzakerelerinin önemini defalarca dile getirdi. Yönetim Kurulu üyesi Hajime Takata, fiyat hedefinin “nihayet” görünür hale geldiğini söyleyerek Mart ayındaki bir hamleye ilişkin piyasa bahislerini artırdı.

Bloomberg Economics “Sonuç olarak, GSYİH raporu muhtemelen Japonya Merkez Bankası’nı gelecek haftaki toplantıda negatif faiz politikasını sona erdirmenin güvenli olduğuna ikna edecek kadar güçlü olmayan bir ekonomiyi tasvir ediyor” dedi.

Başbakan Fumio Kishida, ülkenin deflasyonun üstesinden gelip gelmediğine karar vermenin anahtarı olarak tüketim ve ücretlerdeki eğilimleri izliyor. Başbakanın son bir hamle için bu hafta iş dünyası ve sendika liderleriyle bir araya gelmeyi planladığı bildiriliyor.

Kyodo News’in Pazar günü yayınladığı bir ankete göre Kishida hükümetinin onaylanma oranı 4,4 puan düşerek %20,1’e geriledi.

Atago, BOJ’un politikayı normalleştirme penceresinin çok uzun süre açık kalmayabileceğini söyledi. “Ne kadar uzun süre beklerlerse, negatif faizi sonlandırmaları o kadar zorlaşacak.”