Merkez Bankası döviz mevduatlarındaki artışın nedenlerini açıkladı

Merkez Bankası blog sayfasında yayımlanan bir analize göre, yabancı para mevduatlardan Türk lirası mevduatlara hızlı bir geçişin ardından, Kur Korumalı Mevduat’tan (KKM) çıkışların hızlanmasıyla birlikte yabancı para mevduat bakiyesi dengelenmeye başladı. Analizde, son dönemde döviz mevduatlarındaki artışın nedenlerinden birinin yaz aylarında cari fazla verilmesi olabileceği ifade edildi. Ayrıca, “Ekonominin cari fazla verdiği yaz aylarında, şirketler döviz tevdiat hesaplarını mevsimsel olarak artırabiliyorlar” denildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) blog sayfasında yayımlanan bir analize göre, yabancı para (YP) mevduattan TL mevduata hızlı bir geçişin ardından, kur korumalı mevduattan (KKM) çıkışın hızlanması ile birlikte YP mevduat bakiyesi dengeleniyor.

Öte yandan banka tarafından yapılan analizde, döviz mevduattaki artışın arkasındaki nedenlerden biri olarak yaz aylarında cari fazla verilmesi gösterildi ve “Ekonominin cari fazla verdiği yaz aylarında şirketler döviz tevdiat hesaplarını mevsimsel olarak artırabiliyorlar. YP mevduat hesaplarındaki artışı sürükleyen bir diğer önemli faktör ise, atılan politika adımlarıyla hızlanarak devam eden KKM’den çıkış süreci” denildi.

TCMB Genel Müdür Yardımcıları Fazilet Çavuşoğlu, Cihan Fırat ve Uzman Yardımcısı Erinç Menekşe tarafından yazılan “Mevduat Tercihleri ve Kur Korumalı Mevduat Gelişmeleri” yazısı Merkezin Güncesi blog sayfasında yayımlandı.

Yazıda, “İlerleyen dönemde enflasyonda yaşanacak olan düşüş TL mevduat payındaki artışı destekleyecektir” denildi.

Yazıdan alıntılar aşağıda: 

Mart ayındaki sıkılaşma adımlarının etkisiyle nisan ve mayıs aylarında mevduat tercihlerinde hızla Türk lirası’na yönelim gerçekleşti. YP mevduat bakiyesi 210 milyar dolardan haziran başında 190 milyar dolara kadar geriledi. Bu dönemde gerçek ve tüzel kişi TL mevduat payı güçlü bir artış gösterdi.

Temmuz ve ağustos aylarında TL payındaki artış gerçek kişiler için yavaşlamakla birlikte devam ediyor. TL payı tarihsel ortalamalara (yüzde 60) yaklaştıkça bu eğilimin yavaşlaması beklenen bir durum. Öte yandan, tarihsel ortalamaların (yüzde 49) üzerine çıkan tüzel kişi TL payı istikrarlı bir patika izliyor.

Yabancı para mevduattaki artışın arkasında neler var?

TL tercihlerinin güçlenerek devam ettiği bir ortamda, YP mevduattaki artışın arkasındaki nedenlerden biri yaz aylarında cari fazla verilmesi olabilir. Ekonominin cari fazla verdiği yaz aylarında şirketler döviz tevdiat hesaplarını mevsimsel olarak artırabiliyorlar. YP mevduat hesaplarındaki artışı sürükleyen bir diğer önemli faktör ise, atılan politika adımlarıyla hızlanarak devam eden KKM’den çıkış süreci.

Nisan 2024’ten itibaren yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin TL varlıklara olan artan talebi ve iyileşen rezervlerle birlikte, TCMB’nin KKM arz ve talebini azaltmaya yönelik attığı adımlar sonucunda KKM hesaplarında azalış hız kazandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından KKM hesaplarına yönelik yapılan vergi düzenlemeleri de bu süreci destekledi. Bu düzenlemelerin etkisiyle KKM bakiyesindeki azalmanın teşvik edilmesiyle KKM yenilemelerinin azalması, vade bitiminde TL ve YP’ye geçişleri arttırdı. YP ve TL’ye geçişlerdeki bu gelişme TCMB beklentileri ve düzenlemelerin amaçları ile uyumlu. Son iki ayda KKM bakiyesi 14 milyar doların üzerinde azalırken vade dönüşünde döviz veya altın olarak tercih edilen miktar yaklaşık 4,7 dolar oldu.

KKM 14 milyar dolar çözüldü, YP mevduat 3,3 milyar dolar arttı

Son iki ayda KKM’de 14 milyar dolar çözülmeye karşın YP mevduat yalnızca 3,3 milyar dolar arttı. KKM ve YP mevduatın toplamını incelediğimizde, düşüş eğiliminin devam ettiğini görüyoruz. Nitekim, son iki aylık dönemde toplam mevduat içinde TL mevduat payı yüzde 48,4’ten yüzde 51,8’e yükseldi. YP mevduattan TL mevduata hızlı bir geçişin ardından, KKM’den çıkışın hızlanması ile birlikte YP mevduat bakiyesi dengelenmektedir. İlerleyen dönemde enflasyonda yaşanacak olan düşüş TL mevduat payındaki artışı destekleyecektir.”