Yağız Kutay
Yağız Kutay: “Yaz Sıcaklarında Ekonomiyi Soğutma Sanatı”
Açlık sınırının asgari ücreti geçtiği ülkemde işini düzgün yapmaya çalışanlara şapka çıkarmak gerekir. Merkez Bankası’nın enflasyon tahminini %58’e çıkarması fiyat istikrarı hedefinden büyük sapma olduğunu kabullenme hali. Bu, piyasa açısından saygı (kredibilite) kazandıracak bir resmin ilk fırça darbeleri...
Açlık sınırının asgari ücreti geçtiği ülkemde işini düzgün yapmaya çalışanlara şapka çıkarmak gerekir. Merkez Bankası’nın enflasyon tahminini %58’e çıkarması fiyat istikrarı hedefinden büyük sapma olduğunu kabullenme hali. Bu, piyasa açısından saygı (kredibilite) kazandıracak bir resmin ilk fırça darbeleri. Ancak temel problem beklentiyle ilgili. Uzun zamandır vasat, baştan sağma raporlar, sunumlar yapılıyordu. Dolayısıyla çıtamız bir hayli düşmüştü. Sayın Erkan’a MB Başkanı ağırlığının farkındalığıyla yaptığı sunum ve rapor için teşekkür ederim. Gelelim içeriğine.
Enflasyon hedefi ve beklentisi arasında fark vardır. Beklenti; bir olgunun sonunda olması umulan, hedef; ulaşılmak istenen yer, amaç demek. Peki soruyorum MB enflasyon hedefi hala %5. Beklenti ise 2015’te bile bunun 3 katı. Perhiz/Lahana turşusu dilemması yine karşımızda. Bu faiz oranıyla sene sonu enflasyon tahmini tekrar yukarı yönlü revize edilecektir.
Çelişkili hareket silsilesinde bulunan ekonomi yönetimi stratejisinin merkezinde artan güvenle birlikte döviz girişi sağlamak olduğu çok açık. Aksi halde ödemeler dengesi krizi sadece ertelenebilecek durumda olacak.
Güveni arttırmaya yönelik yapılan son hamleler arasında yeni atanan MB yardımcıları var. Gelenler imkân verildiği takdirde önemli bir vazifeyi layıkıyla yapacakları bekleniyor. Ancak gelenler kadar gidenler de güveni arttıracaktır. “Erdoganomics” temsilcileri başkan yardımcılarının oyun dışı kalması önemli değişiklerin habercisi.
Ebru Şallı ile sıkı vücutlar
Merkez Bankası faiz metninde satır aralarında parasal sıkılaşma sinyallerini müjdeledi.
KKM’deki Zorunlu Karşılık oranı yükselerek bankalara adından da anlayacağınız üzere mecburi blokaj yapıldı. Özellikle KKM ve haddinden fazla açılan kredi musluklarının yarattığı likidite borusunu sıkmak amaçlanıyordu. BDDK da bu bağlamda aldığı kararlarla yeni haftaya bomba gibi girdi.
Tüketici kredilerinin banka risk ağırlık payı arttırıldı. Temel hedef kredi verme iştahının düşürülmesi. Bu durum bankaların hevesini kaçıracak. Madalyonun öbür tarafındaysa kredi oranlarının artması işten bile değil. Kredi kullanacaklara duyuru: En yakın bankanıza ivedilikle başvurunuz!
Öte yandan turizm iç piyasasını da hedef alacak şekilde havayolları, seyahat ve konaklama ve yurt dışı harcamalarda kredi kartlarında taksitlendirme yapılamayacağı açıklandı. Turizm konusu sadece iktisat camiasının dikkatini çekmemiş olacak ki, Bakan Ersoy “Ruslar’ın satın aldıkları konutlarda konaklaması ve bu konutları diğer turistlere kiraya vermeleri sonucu, senenin ilk 6 ayındaki otel dolulukları beklentilerin altında kaldı.” açıklaması yaptı. Ama her şeye rağmen iyi bir turizm sezonu beklentim devam ediyor.
Makroihtiyati tedbirler adı altında alınan kararlar maalesef politika faizinin yerini dolduramaz. Geçmişte politika faizinin önemsizleştirilmesi hatası bugün baktığımızda hala telafi edilmedi. Enflasyon raporu ve tahmini güzel, TCMB Başkan Yardımcıları atamaları da olumlu hareketler olmasına rağmen bunlar ana faktörler değiller. Merkez acilen enflasyonla gerçekten mücadele edecek adımları atmalı: Politika faizini eski önemine getirmeli ve sözlü yönlendirme sürecini şeffaf yürütmeli. Çünkü devlet kendi vatandaşlarına kumpas kurmaz!
BDDK ve Merkez ekonomiyi soğutulma konusunda aynı sayfada olduklarını görmek sevindirici. Gerçekleri kabul eden ekonomi yönetimi başka bir gerçeği daha görmesi çok önemli. Bu derece soğutulan bir ekonominin büyüme konusunda yaşayacağı sıkıntı neticesinde durgunluk yaşayabilir. 2 yıl boyunca çift haneli enflasyon beklentisi de devam ediyor. İşbu durumda yüksek enflasyon ile birlikte büyümede yatay seyir anlamına gelen stagflasyon riskini de hesaba katmalıyız. Seçim Sath-ı mailine rağmen ekonomi şürekası “Ya bu ekip bu işi becerecek galiba bu sefer” dedirtebilirse bazı şeyler düzelecektir. Yakından takip edeceğiz.
