ANALİZ: TCMB talimat doğrultusunda faiz indirdi ama elini korkak tutarak…

Piyasa beklentisi 100 baz puan faiz indirimi yönündeyken TCMB politika faizini 50 baz puan indirerek %9’dan %8,5’ye çekti.

Bu faiz indirimi daha çok Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın depremden önceki TV konuşmasında faiz indirimlerinin devam edeceğini söylemesi üzerine geldi. Ancak PPK metninden anlaşılan faiz indirimlerinin devam etmeyeceği. Depremden sonra oluşan enflasyon riskleri ve TL’yi sabit tutma çabasının son haftalarda zorlanarak yeniden rezerv üzerine yüklenilmesi gerçekliğinde TCMB’nin faiz indirimlerine devam etmekte elini rahat hissetmediği anlaşılmakta. Cari açık baskıları yüksek, döviz girişleri ihracat gelirleri/turizmle ile sınırlı ve net hata noksan kaleminden girişler son açıklanan Aralık 2022 ödemeler dengesi detayında aylık sene ortalamasının çok altında. Kısacası, cari açık kaynaklı döviz talebi devam ederken girişlerin sınırlı olması TCMB’yi huzursuz kılmakta.

Deprem olmasaydı büyük olasılıkla devam ettirilecek faiz indirimleri, deprem gerçeğinde durmuş görünüyor. Diğer yandan, kredi faizleri, mevduat faizleri yükselirken 50 baz puan ya da daha fazla faiz indirimlerinin piyasa ve ekonomideki gerçeklikten zaten kopuk olduğunu eklemek gerek. KKM’nin yeniden yükselmeye başlaması vatandaşın liralaşmaya verdiği destekten değil. Aksine, dövizden dönen mevduata hem döviz mevduatı faizi hem de tavanı kaldırılan şekilde TL faizi ödenmesinden kaynaklı. Kısaca, örtülü dolarizasyon hız kazanmış durumda.

Seçim geri sayımında- 18 Haziran daha olası- TL’de bir yol kazasını ötelemek TCMB ve iktidarın seçim stratejileri arasında.

Ekonomik gerçekler ise TL/dolar paritesinde 18,87 civarının üzerine yol alması gerektiğini söylüyor. Enflasyon baskılarının güçlü seyretmesi, dış ticaret açığındaki bozulmanın devam etmesi, TL ‘yi sabit tutmak için yeniden daha yüksek rezerv satışlarına yönelmek zorunda kalması son iki haftada 100 veya 200 baz puan yerine faiz indiriminin 50 baz puanla sınırlı kalmasının temel nedenleri.

Erdoğan talimatı vermiş olsa da TCMB açısından önemli risklerin nispeten farkında olunduğunu gösteriyor. Ancak, ekonominin gereklerine göre değişecek bir para politikası da bu TCMB yönetimi ile mümkün değil.

PPK metninden öne çıkanlar şu şekilde: 

Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 9’dan yüzde 8,5’e indirilmesine karar vermiştir.

Yakın dönemde iktisadi faaliyete ilişkin açıklanan veriler tahmin edilenden daha olumlu seviyelerde gerçekleşmesine rağmen, jeopolitik risklerin ve faiz artışlarının da etkisi ile gelişmiş ülke ekonomilerinde resesyon endişeleri sürmektedir. Türkiye’nin geliştirdiği stratejik nitelikte çözüm araçları sayesinde temel gıda başta olmak üzere bazı sektörlerdeki arz kısıtlarının olumsuz etkileri azaltılmış olsa da uluslararası ölçekte üretici ve tüketici enflasyonu yüksek seviyelerini sürdürmektedir. Yüksek küresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararası finansal piyasalar üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir. Ülkeler arasında farklılaşan iktisadi görünüme bağlı olarak gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikası adım ve iletişimlerindeki ayrışma devam etmektedir. Finansal piyasalarda artan belirsizliklere yönelik merkez bankaları tarafından geliştirilen yeni destekleyici uygulama ve araçlarla çözüm üretme gayretlerinin sürdüğü gözlenmektedir. Ayrıca finansal piyasalar, durgunluk risklerine karşı faiz artışı yapan merkez bankalarının faiz artırım döngülerini yakında sonlandıracağını beklentilerine yansıtmaktadır.

Asrın felaketi öncesindeki öncü göstergeler 2023 yılının ilk çeyreğinde iç talebin dış talebe kıyasla daha canlı olduğuna ve büyüme eğiliminde artışa işaret etmekteydi. Depremin üretim, tüketim, istihdam ve beklentiler üzerindeki etkileri kapsamlı bir şekilde değerlendirilmektedir. Depremin yakın vadede ekonomik aktiviteyi etkilemesi beklenmekle birlikte orta vadede Türkiye ekonomisinin performansı üzerinde kalıcı bir etkide bulunmayacağı öngörülmektedir. Büyümenin kompozisyonunda sürdürülebilir bileşenlerin payı artarken, turizmin cari işlemler dengesine beklentileri aşan güçlü katkısı yılın tüm aylarına yayılarak devam etmektedir. Bunun yanında, iç tüketim talebi, enerji fiyatlarındaki yüksek seviye ve ana ihracat pazarlarındaki zayıf iktisadi faaliyet cari denge üzerindeki riskleri canlı tutmaktadır. Cari işlemler dengesinin sürdürülebilir seviyelerde kalıcı hale gelmesi, fiyat istikrarı için önem arz etmektedir. Kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyet ile buluşması yakından takip edilmektedir. Kurul, 2023 Yılı Para Politikası ve Liralaşma metninde belirttiği üzere, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini destekleyecek araçlarını kararlılıkla kullanmaya devam edecek ve fonlama kanalları başta olmak üzere tüm politika araç setini liralaşma hedefleriyle uyumlu hale getirecektir. Kurul, yaşanan felaketin etkilerinin en düşük seviyelere indirilmesi ve gerekli dönüşümün desteklenmesi amacıyla uygun finansal koşulların oluşmasını önceliklendirecektir.

Uygulanan bütüncül politikaların desteğiyle enflasyonun seviyesinde ve eğiliminde iyileşmeler görülmeye başlanmakla birlikte depremin yol açtığı arz-talep dengesizliklerinin enflasyon üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir. Sanayi üretiminde yakalanan ivmenin ve istihdamdaki artış trendinin sürdürülmesi açısından finansal koşulların destekleyici olması daha da önemli hale gelmiştir. Bu çerçevede Kurul, politika faizinin 50 baz puan düşürülmesine karar vermiştir. Kurul, bu ölçülü indirim sonrası para politikası duruşunun fiyat istikrarı ve finansal istikrarı koruyarak deprem sonrası gerekli toparlanmayı desteklemek için yeterli olduğu görüşündedir. Depremin 2023 yılının ilk yarısındaki etkileri yakından takip edilecektir.

TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda enflasyonda kalıcı düşüşe işaret eden güçlü göstergeler oluşana ve orta vadeli yüzde 5 hedefine ulaşıncaya kadar elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir. TCMB, fiyat istikrarının kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde kurumsallaşması için Liralaşma Stratejisi’ni tüm unsurlarıyla uygulayacaktır. Fiyatlar genel düzeyinde sağlanacak istikrar, ülke risk primlerindeki düşüş, ters para ikamesinin ve döviz rezervlerindeki artış eğiliminin sürmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarı ve finansal istikrarı olumlu etkileyecektir. Böylelikle, yatırım, üretim ve istihdam artışının sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde devamı için uygun zemin oluşacaktır.

Kurul, kararlarını şeffaf, öngörülebilir ve veri odaklı bir çerçevede almaya devam edecektir.

Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti beş iş günü içinde yayımlanacaktır.