Türkiye Gri Liste’den Çıkabilecek mi? Şimşek’e Göre Az Kaldı!

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bugün bir, daha doğrusu aynı tviti hem Türkçe hem İngilizce attığını düşünürsek iki tvit attı. Önemli bir tvitti ve aslında OECD’nin Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından yayımlanan bir tvite atıf yapıyordu. FATF Genel Kurulu, 21 Ekim 2021 tarihinde; içerisinde Pakistan, Suriye ve Güney Sudan’ın da bulunduğu gri listeye Türkiye’yi de alma kararı vermişti.

Mehmet Şimşek’in tviti şöyle:

Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından paylaşılan raporda Türkiye’nin 40 FATF standardının 39 adedinden uyumlu olduğunun tescil edildiğini belirterek, “Bu durum kara para aklama ile terörizmin finansmanı ile mücadeleye verdiğimiz önemin açık bir tezahürüdür. Uygulamada sağlayacağımız etkinlik ile ülkemizi gri listeden çıkartmaya kararlıyız.”

Geçen yıl Zimbabwe FATF’nin Gri Liste’sinden çıkmayı başarmıştı. Bunun için yapılan bir duyuruda ne yazık ki bizim ve Gri Liste’de yer alan başka ülkelerin bayrakları yer alıyordu.

FATF yani Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force) Nedir?

Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force – “FATF”), 1989 yılında suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının finansmanının önlenmesi amacıyla İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (Organization for Economic Co-operation and Development – “OECD”) tarafından kurulan bir organizasyon.

Dünya genelinde 200’den fazla ülke FATF tavsiyelerine uyacağını taahhüt etdiyor. Türkiye ise 1991 yılında FATF tavsiyelerini kabul ederek teşkilata üye olmuştu. Türkiye FATF kurallarına uymak için 1997 yılında Maliye Bakanlığı bünyesinde MASAK’ı yani Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’nı kurdu. MASAK’ın amacı finansal ve finansal olmayan kuruluşlardan suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesiyle ilgili veri toplamak, şüpheli işlem bildirimlerini almak, analiz etmek ve gerektiğinde detaylı inceleme yapmak veya yaptırmaktır.

Gri Liste Nedir? Gri Liste’de Olmak Neden Zararlı?

FATF, yılda üç kez suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede (Anti Money Laundering & Counter Terrorist Financing- AML/CTF) yetersiz kalan ülkeleri açıklamaktadır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; ülkelerin kara para aklama, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı ile mücadelede eksiklikleri olduğu kanaatine varılması halinde; ilgili eksiklikleri iyileştirici aksiyonlar alarak gidereceğini taahhüt eden ülkeler “gri listeye” alınırken FATF tavsiyelerine uymayı kabul etmeyen ülkeler (İran ve Kuzey Kore) “kara listede” takip edilmektedir.

FATF tavsiyelerine uymayı kabul eden fakat taraf oldukları ticari faaliyetlerdeki işlemlerin mahiyetlerini detaylı bir şekilde ele alacak hukuki düzenlemeleri, yapısal reformları, izleme mekanizmaları yeterli olmayan ülkeler ise Gri Liste’de takip edilmektedir.

FATF Genel Kurulu, 21 Ekim 2021 tarihinde; içerisinde Pakistan, Suriye ve Güney Sudan’ın da bulunduğu gri listeye Türkiye’yi de alma kararı vermiştir.

Gri listeye alınan ülkeler; dış yatırım çekme sürecinde uluslararası otoriteler, kredi kuruluşları ve yatırımcılar nezdinde itibar kaybına uğramaktadır. Bu durum, ihracat ve ithalat ağı yüksek olan şirketlerin çeşitli yaptırımlarla ve ek yükümlülüklerle (detaylı durum tespit çalışmaları, denetim, sıkılaştırıcı tedbirler vb.)

Bu durum, ihracat ve ithalat ağı yüksek olan şirketlerin çeşitli yaptırımlarla ve ek yükümlülüklerle (detaylı durum tespit çalışmaları, denetim, sıkılaştırıcı tedbirler vb.) karşılaşması sonucu pazar paylarının daralmasına sebep olabilmektedir. Sonuçta ilgili ülkelere sermaye akışı olumsuz etkilenebiliyor, oralarda hem finans sektörünün hem de reel sektörün likidite sıkıntısı yaşanabiliyor .  Mesela 2018 yılında gri listeye alınan Pakistan’dan bugüne kadar 35 milyar $ tutarında yabancı sermaye çıkışı gerçekleşti. Türkiye’den de yıllardan beri çeşitli sebeplerden dolayı özellikle portföy yatırımlarında dış sermaye kaçtığından Gri Liste’den çıkmamız önem taşımakta.