Depremin enflasyonist etkisi şimdiden görülüyor:  Kiralarda artış

Türkiye’nin tarımsal üretiminin %15’ni teşkil eden deprem bölgesindeki zararın gıda fiyatlarını yükselterek enflasyona hız kazandıracağı zaten kesin.  Ama, bölgeden göç ve yeniden inşa esnasında oluşacak ek talep de enflasyonist baskıları hızlandıracak. İstanbulAnalytics yazarı, ekonomist Güldem Atabay Pazartesi günü yayınlanan müşteriye özel GADT raporunda “Enkaz kaldırma ardından başlayacak yeniden inşa döneminde sağlıklı-depreme dayanıklı konut üretimi ithalat ve inşaat maliyet baskılarını daha da güçlendirecek boyuta ulaştıracaktır” uyarısını yaptı.

Kiralarda fahiş artış başladı bile

Cumhuriyet’e göre Türkiye genelinde son bir yılda yüzde 168 artan kiralar, Kahramanmaraş merkezli yıkım getiren depremler sonrası fırsatçılar eliyle yeniden yükselişe geçti. Ankara, Mersin, Elazığ gibi bölgeye yakın illerde yüzde 50’ye varan artışlar yaşandığını söyleyen emlakçı odaları, örgütlenerek bu artışı durdurmaya çalışıyor. Gayrimenkul değerleme uzmanları ise acil önlemler alınmazsa barınma krizinin daha da körükleneceğini belirterek, yetkilileri uyardı.

Deprem bölgesinden kaçanların sığındığı illerin başında gelen Mersin’de kiraların yüzde 40-50 arttığını söyleyen Mersin Emlakçılar Odası Başkanı Mehmet Sinan Canpolat, “5 bin lira olan kira bazı yerlerde 7-8 bazı yerlerde 10 bin lira oldu. Bu artışı gerçekleştiren mülk sahibi ve aracılar hakkında şikâyetlerde bulunacağız” dedi.

“Biz 7 bin ilanın sahiplerine ulaştık ve uyardık. Emlakçılar olarak da birleştik ve depremzedelerden komisyon almama kararı verdik. Bütün çabalarımıza rağmen maalesef artışlar yaşanıyor” diyen Ankara Emlakçılar Odası Başkanı Hakan Akçan da, “Bizim baskılamamıza rağmen yüzde 30-40’a varan artışlar yaşandı Ankara’da. Ticaret Bakanlığı’na da şikâyetlerde bulunduk. Umarız bir cezai yaptırımı olur” ifadelerini kullandı.

Güldem Atabay ne yazmıştı?

“Yeniden vurgulamamak mümkün değil: Can kayıplarının maddi değerini ölçmenin yolu yok. Ancak bölgede hayatta kalanların, çocukların ve gençlerin geleceğini asla atlatamayacakları travmaya rağmen yaşanır kılabilmek için maliyet hesabını yapmak ve bunun peşine düşmek önemli.

1. Ocak ayı TÜFE enflasyonu %6,7 ve çekirdek enflasyon %7,5 ile enflasyonda rahatlama alanı döneminde olmadığımızı anlatmıştı. 6 Şubat depremleri bir yandan fiyat artışlarında sınırlama yapma çabasını toplumsal destek olarak kendiliğinden getirebilir. Ancak işin maliyet baskıları bunun ancak kısa süreli olabileceğini anlatmalı. Depremde vurulan bölgenin tarım sektöründeki önemi de zaten yüksek olan temel gıda fiyatları enflasyonun güçlendiği bir 12 aylık döneme gireceğimize işaret ediyor.
2. Enkaz kaldırma ardından başlayacak yeniden inşa döneminde sağlıklı-depreme dayanıklı konut üretimi ithalat ve inşaat maliyet baskılarını daha da güçlendirecek boyuta ulaştıracaktır.