Dr Zeynep Stefan: Sürdürülebilir Finans ve Diğerleri

Haziran ayında paylaşılmasına rağmen okumakta geciktiğim EIOPA Stability Report, bana Avrupa Birliği bünyesine alınmasak bile keşke EIOPA’da temsil edilme fırsatına sahip olsak diye düşündürttü yine. Bu uzun ve harika detaylar içeren rapor, Swiss Re ve Accenture Fjord incelemelerinden sonra okumaktan en keyif aldığım analiz.

Yazının en sonunda söyleyeceğimi en başta söyleyeyim, birçok kişiye sıkıcı ve zaman kaybı olarak gelen stres testleri ve sonuçları bence Avrupa genelinde en iyi EIOPA tarafından senaryolaştırılmakta. Dolayısıyla bu uzun çalışmalar mutlaka dikkate alınmalı ve elde edilen sonuçlar stratejik planlamalarda kullanılmalı.

Sigorta sektöründeki Türkiye-Avrupa Birliği ekseninde yaşanan sıkışmayı ‘Müthiş Zamanla’ adlı yazımda kaleme almıştım. Biriken risklerin aslında birbirini nasıl tetikleyerek göründüğünden daha büyük olabileceğine yönelik teorimin EIOPA tarafından da dile getirilmiş olduğunu görmek ise beni ayrıca mutlu etti. Şöyle ki, henüz tam olarak tamamladığımızı düşünmediğim Post-COVID ortamının faaliyetlerimizde yarattığı değişimi idrak edemediğimizi düşünüyorum. ‘Sigorta Değer Zinciri’ndeki en gri alan olan siber riskin ulaştığı boyut, iklim değişikliğinde geciken ‘bir araya gelme zorunluluğu’nun etkileri, dünya genelinde bozulan fiyat istikrarı ile iyice kontrolden çıkan teminat açığı sigorta ve reasürans dünyasını tipik bir ’ne bildiğimi bilmiyorum’ alanında bırakmakta ki bu alan risk yönetiminde olgunluğun en az olduğu ve hiçbir kurumun olmak istemeyeceği bir seviyedir. Bu resimde beni bir risk yöneticisi olarak en çok endişelendiren unsur ise teminat açığı. İktisadi yapıdaki oynaklıkların en çok teminat açığını etkilediğinin bir diğer göstergesi ise Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle bölgedeki sigorta ve reasürans faaliyetlerindeki aksamanın genel resimde neredeyse hiç etkide bulunmaması. Eğer savaş ilan edilen bir bölge dünya çapında sigorta ve reasürans şirketlerinin risk beklentilerini etkilemiyorsa bu durum penetrasyonun ne kadar düşük olduğunu ve bölgede normale dönüşün beklenenden daha uzun süreceğinin göstergesidir. İşte sigorta ve reasürans şirketlerinin makro resimdeki etkisi bu kadar derin. Sigorta ve reasürans faaliyetlerinin olmaması demek direk sistemik riskin tavana çıkması demek. Tabi burada artan enerji fiyatları ve Avrupa Birliği ülkelerinin verdiği reaksiyonları da unutmamalıyız. EIOPA’nın sürdürülebilirlik başlığına aldığı ilk aksiyon aslında ülkelerin enerji talebi stratejileriyle de paralel. İşte yine bir EIOPA alameti farikası, bu kurumu bu yüzden çok seviyorum sanırım.

EIOPA, 112 sayfalık raporunun her sayfasında özellikle sürdürülebilir finans ve sürdürülebilir sektör vurgusu yapmakta. Zaten Solvency II ile kısa dönem sıçramalardan ziyade zamana yayılan performansa önemli bir vurgu yapan EIOPA, yeni sermaye düzenlemelerinin de şirketlerin büyüme hızını kontrol edebilmek adına kullanılabileceğinin bir kez daha altını çizmekte, vah bizim iş geliştirme bütçelerimize! Ancak burada ciddi bir çelişki de ortaya çıkmakta. EIOPA, Avrupa Birliği ülkeleri resmi düzenleyici kurumlarının üye olduğu ve yaptırımlarını Avrupa Komisyonu eliyle uygulamaya koyan bir kurum, yani söyledikleri sadece tavsiye niteliğinde. Bu kadar dönüştürücü işler için ciddi bir bürokrasi desteğine ihtiyaç duymakta ki Komisyon EIOPA’nın dönüştürücü faaliyetlerine ne kadar kol kanat gerebilir bilemiyorum. İktisadi yapı gerildikçe EIOPA’dan da destek koşullu çekilme sürecine girebilir ve bu kadar çaba da havada kalabilir. Burada özellikle 2020 yılında Komisyon’da görüşülen ve finansal sektörün genel olarak dijital stratejisini belirlemeyi amaçlayan DORA’ya (Digital Operational Resilience Act) dikkatinizi çekmek isterim. Sektördeki operasyonel sağlamlığın dijital alanda da sağlanması ve sürdürülmesini amaçlayan DORA porselen dükkanındaki yeni fil olarak bizi beklemekte. Bu rapor hakkında yazmaya devam edeceğim, bence gelecek beş yılın yeni konu başlıklarının hepsi bu rapordan çıkacak

 

#PostCOVID, #InsuranceValueChain, #CyberRisk, #ProtectionGap, #ClimateChange, #ZeynepTuran