Fed’in enflasyonun gerisinde kaldığı konusunda ekonomistler hemfikir; peki ne kadar hızlı hareket edecek?

Fed bugünlerde ABD’de nadiren görülen bir şey yapmayı başardı: Demokrat ve Cumhuriyetçi partilerin üyeleri bir fikir birliğine ulaştırdı.

Amerikan Ekonomi Birliği’nin bu yılki yıllık toplantısında, siyasi yelpazenin her iki kanadından önde gelen ekonomistler, Fed’in hala pandemi tarafından kuşatılmış ekonomide enflasyon patlamasını kontrol altına alma savaşında eğrinin gerisinde olduğu konusunda hemfikirler.

Genel olarak Fed’in daha sıkı bir parasal duruşa yönelmesini memnuniyetle karşılarken fiyat baskılarının bu yıl hafiflese de, enflasyonun merkez bankacılarının tahmin ettiği kadar yavaşlayacağından şüpheliler.

Pazar günü sona erecek üç günlük sanal konferansa katılanlar arasında, her ikisi de Demokrat olan eski Hazine Bakanı Lawrence Summers ve eski Beyaz Saray baş ekonomisti Jason Furmanvardı.   Para ekonomisti John Taylor ve Cumhuriyetçi yönetimlerde görev yapmış eski Ekonomi Danışmanları Konseyi Başkanı Glenn Hubbard’a dikkat çektiler.

Tüm ekonomistler – özellikle de sol görüşlüler – enflasyon tehdidi ve Fed’in buna gecikmiş tepkisi konusunda alarm vermiyorlar.

Demokrat Başkan Bill Clinton’ın Beyaz Saray baş ekonomisti olan Nobel Ödüllü Joseph Stiglitz, merkez bankasına ihtiyatlı davranma çağrısında bulundu. Stiglitz, daha yüksek faiz oranlarının enflasyonu yukarı itmeye yardımcı olan arz sıkıntısını ve küresel sıkıntıları çözmeyeceğini savundu. Buna ek olarak, işgücüne katılım halen potansiyelinin çok altında kalıyor.

Fed Başkanı Powell’ın, Başkan Joe Biden’ın dört yıllık bir dönem için daha adaylığıyla ilgili kendisini atama sürecinde salı günü Senato Bankacılık Komitesi’nin karşısına çıktığında enflasyonu durdurmak için ne yapmayı planladığı konusunda yoğun sorularla karşılaşacak. Bir Cumhuriyetçi olan Powell, Fed’in geniş tabanlı ve kapsayıcı maksimum istihdama ulaşmasına verdiği önemden dolayı Biden ve diğer bazı Demokratlardan destek kazandı.

Daha Hızlı

Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin medyan tahminine göre, çarşamba günü açıklanacak veriler muhtemelen tüketici fiyatlarının aralık ayında bir yıl öncesine göre %7 arttığını gösterecek. Bu, kasım ayındaki yıllık %6,8’lik yükselişin üzerine çıkacak ve 1982’den bu yana en büyük artış olacak.

AEA konferansında bir dizi tanınmış ekonomist tarafından panellerde yapılan enflasyon ve Fed ile ilgili yorumlardan bazıları aşağıda:

Harvard Üniversitesi öğretim üyesi Furman, enflasyonun bu yıl da yükselmesini beklediğini ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi için ortalama %3,2’lik bir tahmini olduğunu söyledi. Bu, Fed politika yapıcılarının 14-15 Aralık toplantılarında açıkladıkları %2,7’lik tahmininin üzerinde.

Furman’a göre, enflasyonun bu yıl geçen yıla göre %15 ihtimalle daha yükselecek. Ayrıca, Biden’ın merkez bankası yönetim kurulu için düşündüğü bildirilen üç adayın uzun süredir “Fed’de bulunan herkesten çok daha güvercin” olduğunu da belirtti.

Para politikası kuralı yıllardır dünya çapında merkez bankaları için bir kılavuz direği olan Taylor, Fed’in eğrinin “çok gerisinde” olduğunu düşünüyor. Yapılan varsayımlara bağlı olarak, federal fon oranının şu anda merkez bankası tarafından hedeflenen yüzde sıfıra yakın seviye değil, %3 ila %6 arasında olması gerektiğini öne sürdü.

Hazine menkul kıymetlerinin getirilerinin geçen hafta sıçradığına dikkat çeken Stanford Üniversitesi profesörü, “daha fazlasının” görülmesini bekliyor.

Harvard Üniversitesi profesörü ve Bloomberg’e ücretli katkıda bulunan Summers, Hazine veriminin daha da yükselmesini öngörüyor.

“Arz ve talebi dengeleme ihtiyacının gerçekliği netleştikçe, faiz oranları önümüzdeki bir buçuk yıl içinde önemli ölçüde artacaktır.” dedi.

Summers’a göre Columbia Üniversitesi profesörü Stiglitz fiyatlardaki artışla tedarik zinciri sıkıntılarına fazla önem veriyor.

Cumhuriyetçi Başkan George W. Bush’un Beyaz Saray baş ekonomisti olan Gregory Mankiw’e göre, enflasyondaki artışın “büyük kısmının” arzdaki geçici kırılmalar kaynaklı. “Ayrıca çok sıkı bir işgücü piyasasına sahibiz ve bunu ücret artışında görmeye başlıyorsunuz.” dedi.

Eski Başkan Donald Trump karşıtlığı nedeniyle şu anda kendini siyasi bağımsız olarak tanımlayan Harvard profesörü, enflasyonun %7’de kalmamasına rağmen, çok hızlı bir şekilde %2’ye gerilerse “şaşıracağını” söyledi.

Eski Fed Başkan Yardımcısı Alan Blinder, enflasyon tartışmasında kendisini hala “geçici” görüş sahipleri tarafının bir üyesi olarak saydığını söyledi.

Ancak Clinton yönetimindeki Beyaz Saray’da görev yapan ve şimdi Princeton Üniversitesi’nde ders veren Blinder, “darboğaz enflasyonunu” hafifletmenin biraz zaman alabileceğini söyledi. Blinder, Fed politika yapıcılarının artan fiyat baskılarını tanımakta yavaş davrandıklarını da sözlerine ekledi.

Hubbard konferansta yaptığı konuşmada, Powell ve merkez bankasındaki meslektaşlarının ekonomi için mühendisliğiyle gerçekleştirmeye çalıştıkları yumuşak inişin “Fed’in hem şanslı hem de akıllı olmasını gerektireceğini” söyledi.

Artan kiralar, ev fiyatları ve artan ücretlerden kaynaklanan enflasyonist baskılara işaret eden Columbia Üniversitesi profesörü, Fed politika yapıcılarının bu yıl için kaleme aldıkları üç çeyrek puanlık faiz artışının yeterli olup olmayacağından şüphe ettiğini belirtti.

Bloomberg