Ukrayna’nın işgali ve piyasalarda son durum: TL, faiz, altın, petrol ve diğerleri …

Küresel piyasalarda yatırımcılar riskli varlıklardan uzaklaşırken hisse senetleri piyasasında ciddi düşüşler yaşanıyor.

Dolar/TL 2 ay sonra ilk kez 14 seviyesini aştı. Gün içinde dolar/TL’de en yüksek 14,64 seviyesi görüldü ki bu seviye en son 20 Aralık günü kaydedilmişti. Euro/TL de 16,56 seviyesini test etti.  Çeşitli basın kuruluşlarında çıkan habere göre son iki günde TCMB’nin döviz satışları dolaylı yollarla devam ediyor ve 2 milyar dolar civarında.

Türkiye’nin kredi temerrüt risk primi (CDS) 600 baz puanı aşarken 10 yıllık tahvil faizi yüzde 22,42 seviyesinde bulunuyor. Türk lirası Londra gecelik swap faizi yüzde 106 seviyesine yükseldi. Türkiye’nin 10 yıllık Eurobond faizi yüzde 8,45 üstüne çıktı.

Borsa İstanbul’da küresel piyasalara paralel sert düşüşler yaşanıyor. Yüzde 7,5’lik düşüşle açılışın ardından gün ortasında kayıplar yüzde 8’i aştı. Öte yandan Rusya ve Ukrayna ile bağlantılı şirketlerin hisselerindeki kayıplar endekse paralel artıyor.

Asya, Avrupa endeksleri ve ABD’de vadeli endekslerin tamamında satışlar hâkim. Açılışın ardından, Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 2’nin üzerinde, Almanya’da DAX 30 endeksi yüzde 4,4, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,6 Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,9, İspanya’da IBEX 35 endeksi yüzde 4,3 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 3,3 değer kaybetti.

İşlemlerin sona erdiği Asya borsalarında da sert satışlar yaşandı. Günü yüzde 1,8 düşüşle kapanan Japonya’nın Nikkei endeksi gün içi işlemlerde yüzde 2,4 geriledi. Tokyo Nikkei 225 Endeksi Kasım 2020’den bu yana ilk kez 26 bin puanın altını gördü. Çin’de Shanhai Birleşik Endeksi de yüzde 1,74 düşüşle kapandı.

BİST 100, yüzde 9’un üzerinde düşereken değer kaybeden hisse senetleri arasında Rusya ve Ukrayna bağlantılı şirketler de dikkat çekiyor.  Rusya operasyonları ile öne çıkan THY yüzde 9,97 kayıp yaşarken fabrikaları ve satış büyüklüğüyle Rusya pazarında etkili olan Anadolu Efes’te düşüş yüzde 9,54 seviyesinde oldu. En yüksek kayıplardan birisi de Rusya’dan aldığı işlerle öne çıkan Tekfen’de. Tekfen’deki kayıp yüzde 9,93 oldu.

Enka İnşaat yüzde 8,99 düşerken yine Rusya pazarında önemli oyunculardan Mavi Giyim yüzde 9,96 gerilemiş durumda. Şişecam yüzde 9,71, Ukrayna’da bağlı ortaklığı olan Turkcell yüzde 4,47 kayıp yaşıyor.

Savaş endişeleri gıda şirketlerinin hisselerini yukarıya taşıyor. Borsa İstanbul’da saat 12.51 itibariyle kayıp yüzde 6,75’e varırken Rusya’nın Ukrayna saldırısı sonrası salça, un, süt ve su gibi gıda şirketlerinin hisseleri yükselişe geçti. En çok yükselenler arasında yüzde 9,49 ile Ulusoy Un geliyor. Onu yüzde 9,04 ile Pınar Et ve Un Sanayi izlerken Tat Gıda da yüzde 4,30 ile en çok yükselenler arasında. Pınar Süt yüzde 3,69, Pınar Su yüzde 3,45, Van Et yüzde 2,81 ile pozitif tarafta kalan şirketler arasında öne çıkıyor.

İnşaat şirketleri odakta, Türk firmalar Ukrayna şubelerini kapattı

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Erdal Eren, Türk müteahhitlerinin 3 milyarı Ukrayna, 21 milyarı Rusya olmak üzere toplam 24 milyar dolarlık inşaat projelerinin yürütüldüğü iki ülke ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Harekâtın Rusya tarafında ne hayatın olağan akışında ne de şantiyelere olumsuz bir yansıma olmadı. Ancak Ukrayna’da şu an itibariyle olağanüstü hâl var. O yüzden şantiyeler kapalı ve insanlar şantiyelerde bekliyor.”

Rusya’nın Ukrayna’da askeri hareket başlatması, Ukrayna’da faaliyet gösteren Türk hazır giyim mağazalarını da etkiledi. LC Waikiki’den Colin’s’e, English Home’dan DeFacto’ya kadar birçok marka, ülkede bulunan 200 civarında mağazasını güvenlik nedeni ile kapattı.

Altın nerede?

Yatırımcıların güvenli liman olarak gördükleri altın, ons cinsinden günlük yüzde 3,5’e yakın değer artışıyla 1.975 dolara yükselmiş durumda.

Bu ivme, bu yıl Bitcoin ve değerli metal arasındaki negatif korelasyon ile devam ediyor. Yılbaşından bu yana altın fiyatları yaklaşık %8 artarken, dünyanın en büyük kripto para birimi Bitcoin, Kasım ayından bu yana neredeyse değerinin yarısını kaybederken yılbaşından bu yana ise yüzde 25 oranında değer kaybetti.

Son düşüş trendiyle birlikte Bitcoin, merkezsiz yapısı ve volatil fiyat hareketiyle bir altın alternatifi görüşünden uzaklaşmaya başladı.

Petrol de fırladı

Rusya’nın Ukrayna’ya ait bölgeleri işgal etmesinin ardından petrol fiyatları bugün %7’den fazla yükseldi. Brent petrolün varili yüzde 6’yı aşan artışla 100 doları geçti. Brent petrolün varil fiyatı 2014 Haziran döneminden bu yana ilk kez 105 doları gördü. ABD hafif ham petrolü yüzde 7 civarı artarak 99,8 dolara yükseldi.

Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesi enerji ve gıda piyasalarında tedirginlik yaratırken, Avrupa’da mart vadeli kontratlarda doğal gaz fiyatları yüzde 27 artış gösterdi. Rusya, Avrupa’nın ithal ettiği doğal gazın yaklaşık üçte birini temin ederken, söz konusu sevkiyatların da yaklaşık yüzde 25’i Ukrayna üzerinden gönderiliyor. Rus enerji şirketi Gazprom, bugün yaptığı açıklamada, sözleşmeler doğrultusunda Ukrayna üzerinden doğal gaz sevkiyatına devam edildiğini duyurdu.