Sosyal Medya

Denizbank: Çiftçiyi Kurtardı mı, Batırdı mı?

23 Şubat 2021

2019 Temmuz ayında hisseleri  Birleşik Arap Emirlikleri  – Dubai’de merkezi bulunan EMİRATES NBD BANK PJSC bünyesine geçen DENİZBANK, 2020 yıl sonu mali verileri ve Faaliyet Raporlarını açıkladı. Banka Varlıklarını % 27, Mevduatını % 23, Kredilerini % 27, Net Karlılığını % 34 büyütürken; Ücret ve Komisyon Gelirlerinin % 24 düştüğü görüldü. Banka ile ilgili büyük soru işareti ise Çiftçi kredileri. Çiftçi Kredilerine yüksek faiz uygulandığı, TCMB’nin belirlediği faiz oranlarının dolaylı yollar kullanılarak aşıldığı yönünde iddialar ve şikayetler artmış durumda.

Bilanço büyüdü

Toplam Varlıklarında 2019 sonun 156 milyar TL düzeyde kapatan banka 2020 yılında % 27,3 büyüyerek 199,2 milyar TL hacme ulaştı. Toplam Varlıkların içinde 34,2 milyar TL olan Finansal Varlıklar ise % 27,1 büyüyerek 42,5 milyar TL düzeyine ulaştı.

Krediler büyümeye devam etti

2019 sonunu 105,8 milyar TL Nakdi Kredi ile kapatan banka 2020 yılında % 27,6 büyüyerek 135 milyar TL düzeyine ulaştı. Banka Gayri nakdi kredilerini de 34,1 milyar TL’den 42,7 milyar TL düzeyine çıkardı. Kredilerdeki bu büyümeye karşılık banka Beklenen Zarar Karşılıkları ise 8,8 milyar TL’den %5 9,5 artarak 14,1 milyar TL düzeyine ulaştı. Karşılıklardaki ciddi artışta; Banka Genel Müdürü Hakan ATEŞ’in 2020 Şubat ortasında “Zombi firmaları taşımayalım” çıkışının DENİZBANK’ta uyguladığı anlaşılıyor. Banka’nın nakdi kredilerinin % 37’si ilk 100 müşteride yoğunlaşırken; Gayri Nakdi kredilerde ilk 100 müşterinin payı %51 düzeyde.

Mevduat arttı

2019 sonunu 100,2 milyar TL Mevduat ile kapatan bankanın 2020 yılında % 23’lük artış ile mevduatını 123,3 milyar TL düzeyine çıkardığı görüldü. Özkaynaklar da 177 milyar TL’den 22,8 milyar TL düzeyine çıktı.

Net Ücret ve Komisyon gelirleri eridi

Bankanın bilançosundaki ciddi büyüme performansına rağmen Net Ücret ve Komisyonlardaki Gelirin ciddi şekilde eridiği görüldü. Zira, 2019 Yılında 3,6 milyar TL Net Ücret ve Komisyon Geliri elde eden banka 2020 yılında büyümeye rağmen % 23,8’lik kayıp ile 2,7 milyar TL’ye geriledi. Banka Net Faiz Gelirini ise 6,4 milyar TL’den % 40’lık   artış ile 9 milyar TL düzeyine çıkardı.

Karlılık arttı

2019 sonunu 9,9 milyar TL Brüt Kar ile kapatan banka 2020 yılını 12,5 milyar TL ile kapatırken; Net Kar artışı da 1,3 milyar TL’den 1,8 milyar TL düzeyine çıkardı.

21 GMY ile rekoru elde tutuyor

Bir zamanlar 24 GMY ile en yüksek GMY sayısına sahip olan banka GMY sayısını 21’e indirmesine rağmen bankalar arasında en fazla GMY sayısına sahip olan banka unvanını koruyor. Banka Üst Yönetime 2019 yılında 88,6 milyon TL öderken bu tutar 2020 yılında 83,6 milyon TL’ye düşmesine rağmen QNB Finansbank’tan sonra Üst Yöneticilerine en fazla ödeme yapan banka oldu. 2020 yılında bankanın Personel Giderleri ise % 12,7 arttı.

12 Şube ve 347 personel azaldı

Yurt içinde 2019 sonunu 707 şube ağı ile kapatan banka şube ağını 12 azaltarak 395’e düşürdü; 2019 sonunda 12.273 olan personel sayısı da 347 azalarak 11.926 çalışana geriledi.

Kredi Kartlarında ÇİFTÇİ mağdur mu ediliyor

Bilmeyenler için hatırlatalım Ziraat Bankası’ndan sonra Çiftçiye en fazla kredi imkanı sağlayan banka DENİZBANK oldu. Özel Bankalar içinde Çiftçiye en fazla kaynak ayıran banka aynı zamanda. Bu Tarıma Destek ve “Çiftçi Dostu” banka imajı yaratması açısında kulağa hoş gelse de gelen şikayetler, mahkemeye yansıyan davalar madalyonun arka tarafında ciddi sorunlar olduğunu gösteriyor. Bunlardan biri de Kredi Kartları. Bankaya bir çiftçi kredi başvurusu yapmak üzere gittiğinde Kredi Kartı ve Kredi kart limitlerine bağlı taksitli kredisi olmaz ise olmaz nerede ise.

Çiftçi bankaya girdiğinde;

  • Cari Hesap,
  • Cari hesaba bağlı KURTARAN HESAP – KMH
  • Üretici Kredi Kart
  • Üretici Kredi Kartına bağlı 1-2 Taksitli Kredi almış oluyor. ( Genelde yılda 1 ödemeli )

Sorun da bu noktada noktaya çıkıyor. Kredi Kartı ve Kredili Mevduat Hesabı ( KMH ) Akdi ve Temerrüt faiz oranlarını TCMB her 3 ayda bir yayınladığı duyuru ile ilan ediyor. Bankalar TCMB’nin yayınladığı Kredi Kart ve KMH faiz oranlarını aşamıyor. Açıklanan oranların altında faiz uygulayabilirler. Ama pratikte pek uygulayan banka yok. Kısaca TCMB’nin Kredi Kartı ve KMH Kredilerde belirlediği faiz oranını bankalar aşamıyor. Bu temel kural her banka için geçerli. Fakat DENİZBANK Çiftçi Kredi Kart limitlerinden bir bölümünü Ticari Taksitli hale getiriyor. Sorun da bu noktada başlıyor. Uzmanlar TCMB’nin temek faiz kuralının aşıldığını iddia ediyor. Limit Kredi kartının, aslında Kredi Kartına bağlı taksitli yaptığınızda da TCMB’nin belirlediği maksimum faiz oranına uymanız gerekiyor ama DENİZBANK’ın bu faiz oranlarında aşım yaparak kredi kartına bağlı taksitli kredilerde yüksek faiz uyguladığı yönünde şikayetler artmış durumda.

ÜRETİCİ KART üzerinden yaptığınız taksitli kredilere yüksek faiz mi uygulandı?

Bankanın net olarak cevaplanması gereken bir soru da bu aslında. Çiftçiye verilen Kredi Kartına taksitli kredi yapılıyor ve bu faiz oranı TCMB’nin belirlediği faiz oranında daha yüksek. Bu durum nasıl oluyor da TCMB’nin gözünden kaçıyor veya denetimlerde yakalanmıyor. Taksitli Kredi Kredi kartına yapıldığına göre bu kredilerde faiz oranları TCMB’nin Kredi Kartlar için belirlediği faiz oranının aşmaması gerekiyor.

Çiftçi Kredileri takip dosya sayısı arttı

Çiftçinin diğer bir mağduriyeti de mahkemeye dava konusu yapılan kredilerde. TCMB kredi kartlarında ve Kurtaran Hesap -KMH’da temerrüt ( gecikme ) faiz oranını da açıklamasına rağmen DENİZBANK’ın bu faiz oranlarının üzerinde Çiftçiden  Temerrüt ( gecikme )  faiz oranı talep ettiği yönünde de ciddi itirazlar var. Ayrıca banka Çiftçiye kullandırdığı taksitli kredi ödeme tablosunda Temerrüt Faiz oranını belirtmiyor, Çiftçi borcunu  ödemeyip dosya mahkemeye yansıdığında kredilerde imzaladığı Genel Kredi Sözleşmesi ve Tarım Kredi Sözleşmesinde kapsamında Bankanın ”ödünç para verme mevzuatına göre tespit edilmiş en yüksek kredi faiz oranına veya ileride artırdığı taktirde artmış en yüksek faiz oranına, bu oranın % 50’sinin ilavesi suretiyle bulunacak faiz oran üzerinden temerrüt faiz” uygulanmaktadır. Çiftçinin imzalanan GKS’de cümle tam da bu.  Başta Banka Genel Müdür Hakan ATEŞ olmak üzere yukarıda özetlediğim belirsizlikleri ortadan kaldırması için harekete geçmesi Çiftçiye bakış açısının da göstergesi olacaktır. Bir çiftçi; “hesaplarının adı Kurtaran Hesap ama hepimizi batırdılar” serzenişte bulundu.

Çiftçi Kredilerinde köyde herkes birbirine kefil

DENİZBANK Çiftçi Kredilerinde diğer bir şikayet konusu da bir köyden biri kredi aldığında yanında 3-4 çiftçinin kefil yapılması. Bir çiftçinin kredisi takibe gittiğinde zincirleme nerede ise tüm köylü kendini mahkeme karşısında buluyor. Gelen icra hacizlerde de artışlar görüldü. Çiftçi kredileri takibe gittiğinde alınan faiz desteği de yanıyor. Zaten faiz borcu altında ezilen çiftçi bir darbe de o noktada yemiş oluyor.

TCMB VE BDDK’nın ciddi denetimi şart    

DENİZBANK özelinde belirtiyoruz ama Çiftçilerden gelen şikayetlere TCMB ile  BDDK ve bankaları denetleyen  BDDK Murakıpları tepkisiz kalamaz, kalmamalı. Başta yukarıda belirttiğim Kredi Kartına bağlı Kredilerde TCMB’nin yayınladığı kredi kartlarına ve KMH hesaplara uygulanacak faiz oranının bu kartlara bağlı kredilerde Faiz Oranı aşım yapılıp yapılmadığı netleşmeli. Çiftçi Kredi faiz oranlarında aşım var ise geriye yönelik haksız alınan faiz tutarının iadesi sağlanmalı. Temerrüt Faizdeki belirsizlik ortadan kaldırılarak Çiftçinin krediyi ödememesi halinde hangi faiz oranından gecikme faiz uygulanacağının ödeme tablosuna yazılarak bilmesi sağlanmalıdır. Finansal Okuryazarlığı en düşük düzeyde olan Çiftçi için bu denetimi BDDK ve TCMB yapmayacak da kim yapacak. TCMB ve BDDK bankaların Çiftçiye uyguladığı kredi faiz oranlarını, uygulanan Temerrüt ( gecikme ) faiz oranlarını ortada belirsizlik bırakmadan netleşmesi gereği ciddi bir Kamu Hizmeti olacaktır.

 

 

Erol Taşdelen

Kaynak: bankavitrini.com

 

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları