Sosyal Medya

Ekonomi

Yönetim Krizi her yerde: İçki krizi, çek krizi… Halk kendi kendine çözüyor

Kanuni dayanağı olmayan ve İçişleri Bakanlığı tarafından dayatılan karantina dönemi alkol yasağı bugün itibarıyla devre dışı kalmış durumda. Tekel Bayileri…

Yönetim Krizi her yerde: İçki krizi, çek krizi… Halk kendi kendine çözüyor

Kanuni dayanağı olmayan ve İçişleri Bakanlığı tarafından dayatılan karantina dönemi alkol yasağı bugün itibarıyla devre dışı kalmış durumda. Tekel Bayileri Platformu Başkanı Özgür Aybaş ve TESK’in itirazları içki içen-içmeyen halk yığınlarının tepkisiyle desteklenince, AKP iktidarının hayat tarzı dayatması da sona erdi.  İçişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada kanunda olmayan alkol yasağından bahsetmeden ima ettiği yasağın devam etmekte olduğu iddiasının altı boş kaldı. Sonuçta içki satışı devam etmekte. Kanunsuz yapılan iş halkın tepkisinden dönmüş oldu.

Benzer bir durum da hükümetin tam kapanma ile ibraz süresinin son günü 30 Nisan ile 31 Mayıs arasına denk gelen çeklerin 1 Haziran’dan sonraya ertelenmesi kararıyla ortaya çıkmıştı. Bankalar hesapları müsait olan hesapların çeklerini de ödememesi nedeniyle piyasaları tam anlamı ile kilitlenmişti. Şirketler açık tutulurken ödeme takas sisteminin kapatılması adeta nakit akışını durdurmuştu.

İş sahibi geniş bir kesimden gelen itirazlar sonucunda, Ticaret Bakanlığı ibraz süresinin son günü 30 Nisan 2021 ila 31 Mayıs 2021 tarihleri arasına denk gelen çeklerin bu tarihler arasında bankaya ibrazı halinde, hesapta karşılığının bulunması kaydıyla ödenmesi gerektiğini belirtti.

Ticaret Bakanlığı çek ibraz süresi konusundaki tartışmalar ve yaşanan kaos üzerine bir açıklama yaptı. Bakanlık’tan yapılan açıklamada şöyle denildi:

“Bu itibarla, düzenlemenin amacı ve gerekçesi de dikkate alınarak, ibraz süresinin son günü 30/4/2021 ila 31/5/2021 tarihleri arasına isabet eden çeklerin belirtilen tarihler arasında bankaya ibrazı halinde çek hesabı sahibinin hesabında çekin karşılığının bulunması kaydıyla çekin ödenmesi, aksi takdirde 1/6/2021 tarihinden önce karşılıksızdır işlemi yapılmaması gerekmektedir. Bu hususta oluşan tereddütleri gidermek ve uygulama birliğini sağlamak üzere ilgili kurumlara bildirim yapılmıştır.

Şimdi kanunla yapılan yanlışlığın tebliğ ile düzeltilemeyeceği gerçeği ışığında yeni bir tartışma başladı.

Yönetilmiyoruz…

Gece saatlerinde Resmi Gazete’de yayımlanan karara sabah saatlerinde Ekonomist Arda Tunca “Şirketleri açık tutup ödeme (takas sistemi) nasıl kapatılır? diye tepki göstermişti.
“Piyasanın nakit akışı bitti. Tahsilat ve ödeme nasıl durdurulur? Ödeme imkanı olup ödeyenin ticareti dönseydi hiç değilse” diyen Tunca, Cumhuriyet’e yaptığı açıklamada kararı şöyle eleştirdi:

– Takas sistemini kapatınca ödemeleri teknik olarak imkansız hale getiriyorsunuz. Ya kardeşim bir firma benim işim çok iyi gidiyor ben tedarikçime ödememi yapacağım diyor, siz yasaklıyorsunuz. Piyasayı kilitliyorsunuz.

Hatadan dönülmemiş olsaydı, ‘işimi yapayım’ borcumu ödeyeyim diyen işletmelerin işlerini çevirmelerine engel konulmuş olacaktı. Buradan yapacağı tahsilatla maaş ödeyecek, tedarikçisine ödeme yapacak, hammadde alacak banka kredisini kapatacak olanların da tahsilat yapmaları teknik olarak engellenmiş olacaktı.

– Kararla bankalar, iş yapma yapma potansiyeli olan firmalar, onların tedarikçileri, maaş ödenemeyeceği için çalışanlar mağdur olacaktı.

– Türkiye piyasası büyük oranda vadeli çekle dönen bir piyasa. Bırakın piyasaya para aksın.

– Çekli ödemelerin durması ekonomiye ağır hasar verecekti.

– Bu yasayı çıkaranlar ekonomide nasıl bir hasar yarattıklarının farkındalar mı?

Yönetimde ağır sıkıntı

– Türkiye, yönetim felsefesinde çok ağır bir sıkıntı yaşıyor. Yöneticilerin, kanun koyucuların son derece nitelikli olması gerekiyor. Ekonomi, sağlık, dış politika, eğitim, v.s. Her alanda kararların sürekli değiştiği, birbiriyle tezat oluşturan kararlar alınıyor. Esnek bir yönetim anlayışına sahip olup gelişmelere süratle ayak uydurmak başka şey, yönetimin felsefesini değiştirmek başka şey.

Sürekli yasakla karşımıza çıkıyor

– Bir maçın kuralları hep aynıdır ama sahada oynanan iki farklı maçın kalitesinin birbiriyle hiç ilgisi olmayabilir. Demek istediğim, yönetimin felsefi duruşu. Bunu kaybetti Türkiye. Çok yönlü ve analitik düşünmeden alınan her karar önce bir “yasakla” karşımıza çıkıyor. Çünkü, yasak koymak çok kolay. Ancak, bir konuyu tüm yönleriyle düzenleyerek toplumsal katkı sağlayacak düzenlemeler ortaya koymak temeli iyi olan nitelikli bilgi istiyor.

Kerim Rota: Bakanlık “Pardon” dedi

Eski hazineci, bankacı ve Gelecek Partisi Hazine ve Maliye Politikaları İzleme Kurulu Başkan Yardımcısı Kerim Rota: Hayatı boyunca çek yazdığını veya tahsile vermediğini düşündüğüm 10 milletvekilinin teklifi ile kanunlaşan uygulamaya, yaşanan kaos sonrasında Ticaret Bakanlığı’nın “basın duyurusu” ile pardon denmiş oldu.

Cumhuriyet, T24

BAKMADAN GEÇME

  • Gillian Tett: Japonya’nın İkilemi, Küresel Kriz Korkusu

    Küresel gündem savaşlar ve jeopolitik risklerle meşgulken, kamu maliyesi kaynaklı tehditler yatırımcıların radarından hızla düşüyor. Ancak Japonya örneği, küresel borç sorununun ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Borç seviyesi rekor kırarken piyasaların sakin kalması, “her şey yolunda” algısının ne kadar sürdürülebilir olduğu sorusunu gündeme taşıyor.

  • Elon Musk: 2026’da Tekillik Başlıyor, Her Şey Sonsuza Dek Değişecek

    Elon Musk, yapay zekâ hakkında yaptığı en dikkat çekici açıklamalardan birinde “We have entered the Singularity” (Tekilliğe girdik) diyerek içinde…

  • Faiz Artırmak Enflasyonu Düşürmüyor mu?

    Son yıllarda ekonomi gündeminin en çok tartışılan başlıklarından biri, para politikasının ne kadar etkili kaldığı sorusu oldu. Merkez bankalarının faiz…

  • Sessiz Uyarılar: ABD Ekonomisi Yeni Bir Döneme mi Giriyor?

    ABD ekonomisine dair son veriler ve grafikler, yüzeyde sakin görünen ama derinlerde ciddi gerilimler barındıran bir tabloya işaret ediyor. Tahvil…

  • Bütçenin KİT Yükü Katlanıyor: Görev Zararlarında 4 Yılda %1626 Rekor Yükseliş

    Bütçeden Kamu İktisadi Teşebbüsleri’ne (KİT) yapılan görev zararı ödemeleri 2025 yılında 411,3 milyar TL’ye ulaştı. Veriler, kamu kurumlarının mali tablosundaki…

  • Otokar, Romanya’ya 2 Milyar Liraya Yakın Tazminat Ödeyecek

    Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi AŞ, Romanya Milli Savunma Bakanlığına bağlı C.N. Romtehnica SA (Romtehnica) ile yapılan anlaşma kapsamında, yerel üretim hazırlıklarına ilişkin ara hedeflerin zamanında tamamlanamadığı ve ilk parti teslimatın gecikmesi gerekçeleriyle toplamda yaklaşık 2 milyar liralık tazminat ödemeyi kabul ettiğini açıkladı.

  • Tasarruf Söylemine Rağmen Harcamalar Zirvede: Cumhurbaşkanlığı Harcamaları 2025’te 15,8 Milyar TL’ye Ulaştı

    Cumhurbaşkanlığı’nın 2025 yılı harcamaları 15,8 milyar TL’ye ulaşarak önceki yıla kıyasla yüzde 26 oranında arttı. Harcamaların önemli bir bölümü yılın son döneminde yoğunlaşırken, yalnızca Aralık 2025’te yapılan 2,7 milyar TL’lik harcama aylık bazda rekor olarak kayıtlara geçti. Merkezi yönetim bütçe verileri, Cumhurbaşkanlığı harcamalarında son yıllarda dikkat çekici bir yükseliş eğilimine işaret ediyor. Tasarruf söylemlerine karşın, kamu harcamalarının özellikle 2025’in son çeyreğinde hız kazandığı görülüyor.

  • Eyüpspor Futbol Yatırımları A.Ş. Dahil 9 Şirkete Kayyım Atandı

    Süper Lig ekiplerinden Eyüpspor’un yönetimine TMSF tarafından kayyım görevlendirildi. İstanbul 12. Sulh Ceza Hâkimliği, devam eden soruşturma çerçevesinde Eyüpspor Futbol Yatırımları A.Ş.’nin de aralarında bulunduğu 9 şirkete kayyım atanmasına hükmetti.

  • Konkordato Takip: Bir dev, çok sayıda orta ölçekli firma da kervana katıldı

    2025 yılının ekonomi basınında en sık yer alan gündem maddelerinden biri konkordato ve iflaslar. Geçen sene pandemiden bu yana rekor kırılırken, bu yılda da şirketlerde yaprak dökümü devam ediyor. Birçok uzman açısından sayı olarak patlayan konkordato ve iflaslar, ekonomide yaşandığı iddia edilen ağır çekim çözülmenin yüzeye yansıması.

  • Konut Piyasasında 2026 Rotası: Fiyatlar ve Talep Yeniden mi Şekilleniyor?

    Türkiye gayrimenkul sektörü, son yılların en çalkantılı dönemlerinden birini geride bırakarak 2026 yılına giriyor. 2022-2024 yılları arasındaki "fiyat patlaması" ve 2025 yılındaki "reel düzeltme" dönemlerinden sonra, piyasa şimdi daha rasyonel bir dengenin izini sürüyor. Sektörün önde gelen analistleri ve veri devleri, 2026’nın bir "fiyat balonu" yılı değil, "ertelenmiş talebin dönüşü" yılı olacağına işaret ediyor.

  • Emekli maaşlarında yeni polemik: Çok uzun yaşıyorlar, iyi besleniyorlar

    En düşük emekli maaşının 20 bin lirada kalması ve asgari ücretin 28 bin 75 liraya yükselmesiyle milyonlarca emekli açlık sınırının altına sıkışırken, iktidar cephesinden gelen açıklamalar yeni bir polemiği tetikledi. AKP’li bir milletvekilinin “emekliler uzun yaşıyor” gerekçesi, siyasi tartışmayı alevlendirirken; veriler, emeklilerin uzun yaşamasından çok yetersiz beslenme ve sağlık riskleriyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

  • Parayı Anlama Rehberi II

    Parayı Anlama Rehberi II Hazine’nin gün içinde gerçekleştirdiği üç temel işleme yakından bakalım. Hazine, ana hesabını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası…

  • Allianz GI 2026 Raporu: Gelişmekte Olan Piyasalarda İkinci Bahar

    Küresel makroekonomik dengeler, gelişmekte olan piyasalar lehine dönmeye devam ediyor. ABD ekonomisinin sert bir resesyon yerine "yumuşak iniş" senaryosunu takip etmesi, Fed’in faiz indirimlerine devam edeceği beklentisi ve likidite koşullarının pozitif seyri, 2026 yılının başında risk iştahını yüksek tutuyor.

Benzer Haberler