ENAGrup Nisan enflasyonu: Resmi verinin çok üzerinde

ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi Nisan ayında %2.62 arttı.

ENAGrub’un açıkladığı verinin analizi aşağıda:

Nisan 2021 döneminde %2.62 artan fiyatlar genel seviyesinin son dönem ekonomik gelişmelerle ile birlikte değerlendirilmesi yararlı olacaktır.

Covid-19 sağlık salgınından bu yana özellikle fiyatların üzerindeki baskı tüm piyasalarda kendini oldukça fazla hissettirmiştir. Bu baskılar temel olarak reel ücretlerden uluslararası ticaretin formasyonuna, turizmden döviz rezervlerinin yapısına kadar çok yönlü etki ortaya çıkarmıştır.

Bunları aşağıdaki şekilde inceleyelim:

1. Emtia Piyasalarındaki Fiyat Baskısı

Emtia piyasalarında Mart 2020 ile Nisan 2021 döneminde kayda değer bir fiyat artışı gerçekleştiğini görüyoruz. Alüminyum, petrol, buğday, kahve, mısır altın, canlı kırmızı et ve şeker gibi birçok ürünü kapsayan emtia sepet fiyat endeksi bu dönemde %50’den fazla yükselmiş ve küresel enflasyon üzerinde baskı kurmuştur.

Grafik fiyatlardaki ilgili gelişmeyi Mart 2020 – Nisan 2021 dönemi için bize vermektedir.

2. Uluslararası Ticaretteki Gelişmeler

Uluslararası ticaret istatistiklerindeki ölçüm yöntemi artık genelleştirilmiş ticaret sistemi kapsamında da
yapılmaktadır. Ölçüm yöntemi değiştikten sonra uluslararası ticaret hacminde görülen artışlar, Türkiye
ekonomisinde beklenen değişimleri getirmemiştir. Ticaretin genel olarak etkilediği reel ücretlerde,
istihdamın yeniden yapılanmasında ve benzeri niteliklerde bir ilerleme görülmediği gibi, pandeminin
neden olduğu istihdam kaybının yerine konmasında da olumlu bir gelişme gerçekleşmemiştir. Tüm
bunlar fiyatlarda yukarı yönlü bir baskının nedeni olabilmektedir.

3. Döviz Rezervlerinde Oluşan Yapısal Bozukluklar

Brüt döviz rezervlerinin 85 milyar $’ın üstünde gözükmesine rağmen, net rezervlerin son dönemde en
alt düzeylere inmesi ödemeler dengesi sorunu olarak karşımıza gelmektedir. Bunun yanında, swap
hariç döviz rezervlerin ise Türkiye ekonomisinde alışılmamış biçimde eksi 45-60 milyar $ bandında
olmasını, uzun dönemli ithalat politikasında engeller oluşturabilecek yapısal bir bozukluk olarak
görmek gerekiyor. Öyle ki, bu yapısal sorun ise döviz kuru baskısı ile hem üretici hem de tüketici
fiyatlarına baskı yapar niteliktedir.

4. Turizm Sektöründe Yaşanacak Sorunlar

Yaz aylarının başladığı bu günlerde, aşılamanın da beklenen düzeyde gelişmemesi, Türk turizm
sektörünün uluslararası düzeydeki karşılaştırmalı üstünlüğünü olumsuz etkileyecek niteliktedir. Bu ise
cari açığı artırarak döviz kuru kanalıyla enflasyonist baskıyı güçlendirecektir.

5. Merkez Bankası Para Politikası
Önümüzdeki birkaç ay içinde, enflasyonunun yapışkan ve yukarı yönlü niteliği faiz politikasında
gevşeme olasılığını azaltmaktadır. Ödemeler dengesindeki yapısal bozuklukların da buna olanak
vermeyeceğini de belirtmek yanlış olmaz.