ANALİZ: Cari açık şubatta 2,6 milyar dolar, nereye gidecek?

Cari işlemler açığı, şubatta geçen yıla göre 1,2 milyar dolar artarak 2,6 milyar dolara çıktı ve beklenti 2,45 milyar doların hafif üzerinde açıklandı. 12 ayık açık da böylece 36,6 milyar dolardan 37,8 milyar dolara yükseldi.

2021 yılı  iki aylık cari açık 4,4 milyar dolar ki bu da geçen yılki iki aylık seviye olan 3,4 milyar doların üzerinde. Önümüzdeki aylarda, faiz artışı ve TL’eki değer kaybının iç talep üzerinde tempo kesici bir etki yaratması beklenmekte.  Çok sert olmaması beklenen bu yavaşlama olası bir erken faiz indirimi ile yeniden yerini güçlü iç talebe bırakabilir.  Sermaye hareketlerinde ise Ağbal’ın gidişi yabancı fonların ilgisini Türkiye’den çekecek.  Mart -Nisan verilerinde ağırlıklı izleyeceğimiz bu kaçış, büyüme performansını da olumsuz etkileyecek.  AB tarafında güçlenen talep Türkiye’nin ihracatına olumlu yansırken, altın ithalatı talebinin mevcut seyrinin devam etmesi cari açık baskılarını hafifletecek. Turizm için ise yine kayıp bir yıl olması kaçınılmaz duruyor. Tüm bu faktörler birleştiğinde, cari açık GSMH oranının geçen yılki %5,1 seviyesinden %4-4,5 civarına gerilemesi beklenebilir ki bu da TL üzerindeki baskıların fazla hafiflemeyeceği anlamına gelir.   

Ödemeler dengesinin detayları ise:

– Merkez Bankası verilerinde dış ticaret açığının 0,1 milyar dolar artışla neredeyse yatay kalışı yanında turizm kaynaklı kayıpların cari açıkta etkili olmaya devam edişi dikkat çekici.  2021 Şubat ayı net altın ithalatının geçen yılki 1,2 milyar dolardan 0,9 milyar dolara gerilemesi dış ticaret açığı performansında rahatlatıcı. (Ocak-Şubat 2021 altın ithalatı geçen yılın ilk iki ayındaki 2,8 milyar dolardan 1,8 milyar dolara gerilemiş durumda.)

– Hizmetler tarafında girişlerin 0,98 milyar dolar azalarak 0,49 milyar dolara gerilemesi ve birincil gelir dengesinden kaynaklanan net çıkışların 0,39 milyar dolar artarak 1,2 milyar dolara çıkışı cari açığı büyüten faktörlerin başında geliyor. Hizmetler dengesi altında bulunan turizm net gelirleri, şubat ayında geçen yılın şubatına göre 0,56 milyar dolar azalarak 0,39 milyar dolara geriledi.

– Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında ise önceki yılın şubat ayında 2,4 milyar dolar fazlanın geçtiğimiz şubatta 0,5 milyar dolar fazla verişi dikkat çekmekte.

– Finansman tarafındaysa, 2021 şubat ayında doğrudan yatırımlar 0,7 milyar dolarla sınırlı.  Portföy yatırımları ise 0,3 milyar dolar.  Diğer yatırımlar olarak gelen 0,7 milyar doları da ekleyince şubat 2021’de gelen sermaye tutarı 1,7 milyar dolar. 2021’in ilk iki ayında doğrudan yatırım girişi 0,9 milyar dolar olurken, portföy yatırımlarında giriş Ocak yoğun olmak üzere birikimli 5,1 milyar dolar. Diğer yatırım çıkışı 2,5 milyar dolar.

– Sadece şubat özelinde, net hata ve noksan tarafından giriş 1,9 milyar dolar ki bu da merkez bankası rezervlerini 0,9 milyar dolar yukarı çekmiş durumda. İki aylık net hata ve noksan girişi 5,4 milyar dolar.

– Sonuç olarak, ilk iki ayda banka rezervleri hariç finans hesabı girişi 6 milyar dolar. Hazine’nin yurtdışındaki eurobond satışından gelen tutar 3,5 milyar dolarla bu girişin yarısının neredeyse temsil ediyor. Net hata noksan kaleminden gelen  giriş ise 5,4 milyar dolar.  Toplam iki aylık finansman olan 11,4 milyar doların iki ayda 4,4 milyar doları cari açığı karşılamak için kullanılırken, kalan 6,9 milyar doların 4,5 milyar doları TCMB rezervlerine ve kalan 2,4 milyar doları da banka rezervlerini yükseltmiş oldu.