Borsa’da yeni küskünler güruhu oluşuyor

Şebnem TURHAN

Kredili işlem borsanın piyasa değerinin yüzde 6,5’ine kadar ulaştı. Borsaya son giren yeni bireysel yerli yatırımcının çoğunlukla tercih ettiği kredili işlemler dalgalanmadan en çok onların zarar gördüğünü ortaya koyuyor. Analistler yeni bir küskünler grubu oluşma ihtimalinin güçlendiğini belirtti.

Borsa İstanbul’daki sert dalga boyu ve yaşanan kayıplar ile hisselerde taban seviyeler en çok borsaya pandemi ile birlikte giren yeni yerli yatırımcıyı vurdu. Analistler, çoğu kredili işlem yapan ve finansal okuryazarlık düzeyi düşük olan yatırımcıların büyük kayıplar yaşadığına dikkat çekiyor. Hesaplamalar geçmiş dönemde borsanın piyasa değerinin yüzde 1-1,5 oranında kredili işlem yapılırken geçen hafta cuma günü itibariyle bu oranın yüzde 6,5’ine ulaştığını ortaya koyuyor. Yani 4 katını aşan bir kredili işlem patlaması yaşandı.

Borsada para el değiştirdi

Kurallara göre bir kişi varlığının iki katına kadar kredi kullanarak işlem yapabiliyor. Ancak burada kredi sağlayan aracı kurumlar yüzde 50 özkaynak şartı koyuyor. Yani kredili işlem yapan kişinin varlığı özkaynağının yüzde 50’sinin altına inerse sıkıntı başlıyor. Kredili işlem yapanların özkaynak oranı yüzde 35’e düştüğünde kurumlar yüzde 50’ye tamamlamasını talep ediyor. Bu yapılamadığında kurumun müşterinin ana varlığından yüzde 50 özkaynak oranına kadar satma hakkı bulunuyor. Böylesi düşüşler ana varlığın da erimesini ve özkaynak oranının sert düşmesini getiriyor. Son günlerdeki dalgalanma ve hisse senedi fiyatlarındaki sert kayıp kredili işlem yapanların özkaynak oranının da gerilemesini getirdi. Ve oldukça yüksek miktarlarda kredi kapatmak için satış yapılması gerekti.

Hisse senedi piyasalarına yeni yerli yatırımcı girmesinin çok önemli olduğunu belirten ancak sürekli dikkatli ve uzun vadeli yatırım olarak bakmaları konusunda uyarılarda bulunan İnfo Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Mert Yılmaz son günlerdeki hareketle kredili işlemlerde sıkıntılar yaşandığını belirtti. Yılmaz, borsada para el değiştirdiğini ve son gelen yerli yatırımcının bu yaşadıkları sonrasında tıpkı 90’larda olduğu gibi borsada yeni bir küskünler grubu oluşturduğunu vurguladı.

Kredi limitleri dolduruldu

Foder Başkanı Atilla Köksal yatırımcılara “Hisse senetlerine yatırım yapmaya devam edin, ancak lütfen yatırımlarınızı bilinçli yapın, tercihen onları profesyonel portföy yöneticilerine bırakın” diye seslendi. Borsaya yeni yatırımcıların girmelerinin olumlu bir gelişme olduğunu söyleyen Köksal, şöyle devam etti: “FODER olarak geçmişte hisse senedi yatırımları yapmamış ve piyasalardaki riskleri yeterince tanımayan kişilere sürekli olarak uzman portföy yöneticileri tarafından yönetilen yatırım fonlarına yönlendirmeye çalıştık. Bunu portföy yönetimi sektörümüzün son yıllarda içinde bulunduğu rekabetin sektördeki eleman kalitesini ve portföy yönetim standartlarını geliştirdiğini gözlemlediğimiz için yaptık. Bu tavsiyeyi sadece FODER değil, başta SPK ve Borsa İstanbul olmak üzere birçok sermaye piyasası kurumu da verdi. Buna rağmen çok sayıda yatırımcı hisse senedi seçerek, her gün alım-satımlar yaparak şanslarını denemek yoluna gittiler. Bunların arasında yoğun kredi kullananlar da oldu. Piyasadaki toplam kredi miktarı düzenli olarak yayınlanan bir istatistik değil. TSPB verilerine göre 2020 Eylül’ü itibarı ile 5.8 milyar TL dolayında bir kredi hacmi vardı. Bu tutar 2019 yılının aynı ayına göre %100 artışı gösteriyor. Eylül ayından bugüne ne kadar büyümüştür bilemiyorum ama birçok aracı kurumun sermayesinin iki katına kadar olan hisse senedi kredi limitini doldurduğu piyasada konuşuluyor.”

Haberin devamı için:https://www.dunya.com/finans/haberler/borsa/borsanin-en-fazla-kaybedeni-son-giren-haberi-615648