Sosyal Medya
**8*

Özlem Derici Şengül enflasyonu değerlendirdi

5 Mayıs 2020

Enflasyonda korona izleri

TÜFE enflasyonu, Nisan ayında %0.65 civarındaki piyasa beklentilerine karşılık %0.85 olarak gerçekleşti. Bizim beklentimiz %1.1 seviyesindeydi ve beklentilerimizin gerçekleşmeden sapmasında ulaştırma ve eğlence kültür kalemlerindeki düşüşlerin beklentilerimizin ötesinde olmasından kaynaklandı. Böylece yıllık enflasyon Mart ayındaki %11,86 seviyesinden %10,94’e geriledi.

Petrol fiyatlarındaki keskin düşüş sonrasında enerji fiyatları aylık bazda %5,0 gerilerken, yıllık enerji fiyatları %9.8’den %3.3’e geriledi. Ayrıca gıda fiyatları da işlenmemiş gıdada görülen aylık %3.65’lik enflasyonun etkisiyle yıllık bazda %10.0’dan %11.3’e yükseldi. TÜFE’den işlenmemiş gıda, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın çıkartılarak hesaplanan B-endeksine dayalı çekirdek enflasyon bir ay önceki %11,65’ten hafif düşüşle 11,27’ye geriledi. Enerji, gıda ve altın fiyatlarının çekirdek enflasyon içerisinde yer almamasının getirdiği bu yüksek seyir, çekirdek sektörlerde yıllık fiyat artışlarının devam ettiğine işaret ediyor.

Fiyatlarda arz yönlü baskılar

Talep koşullarının önemli ölçüde gerilediği Nisan ayında fiyatlar üzerindeki bu baskının arz yönlü unsurlardan kaynaklandığını görüyoruz. Kur şokunun maliyet kanalı üzerinden getirdiği geçişkenlik ithalatın düşmesi nedeniyle sınırlansa da düşen üretim nedeniyle artan birim işçi ücretleri ve de içeride üretimden daha ucuza ithal edilen malların yarattığı pahalılık fiyatları yukarı iten unsurlar olacaktır. Diğer taraftan ihracatın düşmesi nedeniyle çeşitli ihraç ürünlerinde ise fiyatların gerilediğine şahit olacağız. Önümüzdeki dönemde petrol fiyatların yükselmeyeceği varsayımı altında bu faktörlerin fiyatlar üzerindeki net etkisinin düşürücü yönde olmasını ve önümüzdeki aylarda yıllık enflasyonun gerilemeye devam etmesini bekliyoruz. Nisan ayında %10.94’e düşen yıllık enflasyonun Temmuz ayında tek haneli oranlara gerilediğine ve yılsonunda enflasyonun %8.0’e düştüğüne şahit olabiliriz. Enflasyondaki bu düşüş eğilimi TCMB’nin faiz indirimlerine devam etmesini sağlayacaktır. Dolayısıyla TCMB’nin 21 Mayıs’ta gerçekleşecek PPK toplantısında indirimlere devam ettiğini görebiliriz.

 

Hizmet enflasyonu hızlı düştü

Aylık bazda enflasyona katkılara bakacak olursak Nisan ayında enflasyonun %2.5 olduğu gıda ve içecekler kaleminin manşet enflasyona 0.61 puan katkı yaptığını görüyoruz. Buna mevsimsel etkilerin de yukarı ittiği ve aylık %4.2 artış gösteren giyim ve ayakkabı fiyatları eklendiğinde toplam katkı 0.86 puana çıkıyor. Diğer taraftan aylık bazda sırayla %1.83, %1.23 ve %0.67 gerileyen ulaşım, iletişim ve eğlence kategorileri aylık enflasyonu 0,34 puan aşağı çekti. Nisan ayı enflasyon hesaplamasında pandemi nedeniyle tur fiyatları, demiryolu, hava taşımacılığı, gündüz bakım hizmetleri, kreş gibi çeşitli kalemlerin enflasyonunun sıfır olduğunu ve aylık enflasyona herhangi bir katkısının olmadığını gördük. Ayrıca bankaların Nisan ayı için havale, EFT ücretlerini sıfırlaması da finansal hizmetler kategorisinde büyük bir düşüşe neden oldu. Hizmet sektörü ağırlıklı bir kategorilerin enflasyona katkıda bulunmaması toplam hizmet enflasyonunu da %12.4’ten %11.8’e düşürdü. Bu oran Temmuz 2018’den beri görülen en düşük yıllık hizmet enflasyonu oranı.

 

Arz yönlü unsurları daha yakından takip etmemizi sağlayan ÜFE enflasyonu Nisan ayında %1.28 olarak gerçekleşti. Ancak geçen senenin yüksek bazı nedeniyle yıllık enflasyon Mart ayındaki %8.5 seviyesinden %6.7’ye geriledi. Enerji fiyatlarında aylık %8.0, yıllık %11.2 düşüş yaşanırken kok ve rafine petrol ürünleri aylık enflasyonu 1.57 puan aşağı çekti. Öte yandan gıda ve tekstilin üretici enflasyonuna katkısı 0.83 puan olurken en önemli ara malı ithalatı kalemlerinden ana metaller enflasyona 0.53 puan yukarı yönlü katkıda bulundu.

 

Özlem Derici Şengül

Spinn Consulting Founding Partner

 

 

 

 

 

@ozlemderici

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları