Sosyal Medya

Dr Yalçınkaya:  YEP hedefleri Eylül’de  kadük oldu

4 Ekim 2020

Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı geçici verilere göre Eylül ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4.8 artarak 16.01 milyar dolar, ithalat yüzde 23.3 oranında artarak 20.89 milyar dolar oldu.

Böylece bir önceki yılın aynı döneminde 1.67 milyar dolar olan dış ticaret açığı Eylül’de yüzde 192.7 artarak 4.88 milyar dolara yükselirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 90.2’den yüzde 76.6’ya geriledi.

 

Üçüncü çeyrek sonu itibariyle ihracat geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 10.9 daralırken, ithalat yüzde 1.5 artış kaydetti. Dış ticaret açığı ise 21.09 milyar dolardan 37.88 milyar dolara yükseldi.

Açıklanan Yeni Ekonomi Programında 2020 yılı ihracat gerçekleşme tahmini 165.9 milyar dolar, ithalat tahmini 204.0 milyar dolar, dış ticaret açığı 38.1 milyar dolar şeklinde yer almıştı. Dolayısıyla daha yıl tamamlanmadan YEP tahmini havada kalmış oldu.

Son 12 aylık dönemde ise ihracat bir önceki yıla göre yüzde 7.8 oranında azalarak 166.39 milyar dolara gerilerken, ithalat yüzde 4.6 oranında artış ile 212.70 milyar dolara yükseldi. Dış ticaret açığı, geçen yılın aynı dönemine göre 23.39 milyar dolar artarak 46.30 milyar dolara yükseldi.

 

İhracatın artmasında geçtiğimiz seneye göre 1 iş günü fazlalığı kadar paritenin de olumlu katkı verdiğini ve pandemi öncesindeki seviyelerin de aşılarak, 2020 yılının en yüksek ihracat değerine ulaşıldığını belirtmeliyiz. Bu değer ile tüm yıllar içerisinde en yüksek Eylül ayı ihracat değeri gerçekleşmiştir.

 

Öte yandan gümrük vergilerinin yükseltildiği, finansal sıkılaşmayla beraber kredi büyümesinin yavaşladığı, TL’nin hızla değer kaybettiği bir ortamda ithalat ihracattan daha kuvvetli seyretmeye devam ediyor. Artan altın ithalatının da bunda etkili olduğunu görmekteyiz. Eylül’de altın ithalatının 3.55 milyar dolar, altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 90.9 olduğu dikkate alındığında dış ticaret açığının 1.58 milyar dolara gerilediğini hesaplamaktayız.

Temmuz ayında 21.6 milyar dolar olan cari açığın Ağustos’ta 25 milyar doların üzerine çıkacağını önceki raporlarımızda belirtmiştik. Eylül ayı geçici dış ticaret rakamlarından hareketle cari açığın 3. çeyrek sonu itibariyle 30 milyar doları geçeceğini düşünmekteyiz. Dolayısıyla YEP’te 24.4 milyar dolar olarak öngörülen cari açık gerçekleşme tahmininin de tutmayacağını söyleyebiliriz.

 

Geniş Ekonomik Grupların sınıflamasına göre Eylül’de tüketim malları ithalatı bir önceki aya göre yüzde 21.9, yatırım malları ithalatı yüzde 21.7 ve ara malı ithalatı yüzde 13.0 arttı. Mevsimsel etkilerden arındırdığımızda her üç mal grubunda artış eğilimi ivme kaybetse de sürüyor. Fasıllara göre ithalat detaylarına baktığımızda enerji ithalatı geçtiğimiz yılın Eylül ayına göre yüzde 16.1 azalarak 2.74 milyar dolara geriledi.

Önümüzdeki döneme ilişkin olarak İstanbul Sanayi Odası PMI endeksleri detaylarında, yurt dışından alınan yeni siparişlerin arttığı sektörlerin azınlıkta kalması ve yeni siparişlerin büyümesinin hız kesmesi dikkat çekti.

 

 

Dr Ali Orhan Yalçınkaya

 

Güldem Atabay Anlatıyor… “Dövizde geri adım mı? Normalleşme mi?

TCMB Faizleri Arttırdı – Bunun Döviz, Faiz ve Enflasyona Etkileri Neler Olacak?

 

GTS’ye Göre Eylül’de Dış Ticaret Açığı 4,9 Milyar Dolar

 

FÖŞ: Ekonomi hasta değil, “vaka”

 

 

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları