Sosyal Medya

Türkiye Ekonomisi

Dr Ali Orhan   Yalçınkaya:  Bütçede iyiler ve kötüler

Merkez Bankasi’ndan bütçeye rekor aktarim Merkezi Yönetim bütçesi yeni yilin ilk ayina 21,5 milyar TL fazla vererek basladi. Bu ayni…

Dr Ali Orhan   Yalçınkaya:  Bütçede iyiler ve kötüler

Merkez Bankasi’ndan bütçeye rekor aktarim

Merkezi Yönetim bütçesi yeni yilin ilk ayina 21,5 milyar TL fazla vererek basladi. Bu ayni zamanda 2006 yilina kadar giden serideki en yüksek aylik fazlaya da karsilik gelmekte.

Geçtigimiz yilin ayni döneminde bütçe 5,1 milyar TL fazla vermisti. 2020 yilinda bütçenin 140,8 milyar TL açik verecegi öngörülüyor.

Benzer sekilde faiz disi denge de 34,2 milyar TL rekor fazla verdi. Geçtigimiz yilin Ocak ayinda faiz disi fazla 12,4 milyar TL düzeyindeydi.

2019 yilinda 123,7 milyar TL olan bütçe açigi bu gerçeklesmeler sonrasi 12 aylik birikimli seyirde 107,3 milyar TL açiga geriledi.

Böylece 12 aylik bütçe açiginin milli hasilaya orani, 2019 sonundaki yüzde 2,9’a göre gerileyerek yüzde 2,6 oldu. Faiz disi denge ise 23,8 milyar TL açiktan 1,9 milyar TL açiga daraldi.

TCMB’den bütçeye doping

Ocak ayi bütçe gerçeklesmelerindeki bu iyi görünümün ardinda ise TCMB’nin 40,5 milyar TL’lik kar ve ihtiyat akçesi transferinin etkili oldugunu belirtmeliyiz. 2019 yilinin ilk ayinda bu rakam 6,7 milyar TL düzeyindeydi.

 

Gelirler giderlerden daha hizli artti

Bütçedeki iyilesmede vergi hariç gelirlerin yüksek seyretmesi kadar giderlerin de düsük olmasi belirleyici oldu. Nitekim Ocak ayi itibariyle giderler bir önceki yilin ayni dönemine göre yüzde 9,6 artarken gelirler bunun çok üzerinde yüzde 26 artis kaydetti.

Bütçe gelir ve giderlerini enflasyon etkisinden arindirdigimizda bunu daha net görmekteyiz. Bütçe giderleri yüzde 2,3 azalirken gelirler yüzde 12,4 artti. Vergi gelirleri Ocak’ta geçen yilin ayni dönemine göre yüzde 21,1 artarak 67,42 milyar TL olurken, en yüksek katkiyi harçlar ve dis ticaret üzerinden alinan vergiler yapti. Dahilde alinan KDV’nin geçtigimiz yilin Ocak ayina göre yüzde 16,1, ÖTV’nin yüzde 22,2, ithalde alinan KDV’nin ise yüzde 29,6 arttigini izlemekteyiz. Bu artislarin ekonomideki ilimli toparlanma ile uyumlu oldugunu görüyoruz.

 

Faiz giderlerindeki artis sürüyor

Harcamalar tarafinda ise baz etkisiyle bazi kalemlerde daralma yasandi. Diger taraftan faiz giderlerindeki yüksek artis ise sürüyor. Ocak’ta faiz giderleri yillik bazda yüzde 75,1 artarak 12,7 milyar TL’ye ulasirken faiz disi giderler yillik bazda yüzde 4,0 artis kaydetti.

Sonuç:  Harcamalardan feragat kaçınılmaz

Bütçe, Ocak ayinda TCMB’nin kâr ve yedek akçe transferleriyle iyilesme gösterdi. Bir önceki yila göre TCMB kâri ve yedek akçe kaynakli 6,8 milyar TL daha fazla gelir elde edilirken, merkezi yönetim bütçe fazlasi geçtigimiz yilin Ocak ayindaki 5,1 milyar TL düzeyinden 2020 Ocak’ta 21,5 milyar TL’ye yükseldi. Faiz disi fazla ise ayni dönem de 12,4 milyar TL’den 34,2 milyar TL’ye çikti.

2019 yilinin son çeyreginden itibaren gözledigimiz vergi gelirlerindeki iç talep kaynakli toparlanma ise sürüyor. Ancak iç talepteki bu iyilesmenin uzun soluklu olamayacagi asikâr. O nedenle bütçe performansinin olumlu seyredebilmesi için harcamalar tarafinda tasarruf yapilmasinin kaçinilmaz oldugu düsüncemizi korumaktayiz.

Bütçe performansina olumlu katki saglayacak yeni vergi ya da vergi artislarindan hükümetin kaçinmak isteyecegi düsünüldügünde, vergi disi kalemlerden saglanacak gelirlerin bu baglamda önemi daha da artmakta.

 

 

 

Ocak bütçesi göründüğü kadar şahane mi?

 

Bizi bekleyen bütçe faciası

 

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler