Sosyal Medya

Güncel

Covid’de ikinci panik dalgası

Kovid’e karşı geliştirilen aşılar ‘bu iş bitiyor’ umudunu artırmışken küresel toplum yeniden diken üstünde. Virüsün İngiltere’de ortaya çıkan mutasyonu ikinci…

Covid’de ikinci panik dalgası

Kovid’e karşı geliştirilen aşılar ‘bu iş bitiyor’ umudunu artırmışken küresel toplum yeniden diken üstünde. Virüsün İngiltere’de ortaya çıkan mutasyonu ikinci panik dalgasını başlattı. Bilim insanları “Öngördüğümüzden çok daha kötü” uyarısı yaptı.

Dünyaya bir yıldır kabusu yaşatan Kovid-19’un ardından İngiltere’de tespit edilen ve yüzde 70 daha hızlı yayılan versiyon yeni korku dalgasına yol açtı.

Sağlık Bakanı Matt Hancock yeni varyantın kontrolden çıktığını söyledi. İlk salgının tecrübesiyle yönetimler kapsamlı tedbirleri vakit kaybetmeden devreye soktu.

Mutasyon altıdan fazla ülkeye yayılınca AB olağanüstü gündemle toplandı. Suudi Arabistan’dan Şili’ye kadar birçok ülke kapılarını kapattı. Türkiye de dört ülkeye uçuşları geçici olarak askıya aldı.

90 GÜN İÇİNDE ‘BASKIN VİRÜS’E DÖNÜŞTÜ

Mutant virüsün, kasımda Londra’daki vakaların dörtte birini, bu ay ise üçte ikisini oluşturduğu belirlendi.

Bilim insanlarından da kritik uyarılar geldi. University College London’dan Prof. Andrew Hayward “Bu türün daha büyük bir pandemiye neden olma ihtimalini bilecek kadar yeterli bilgiye sahibiyiz. Öngördüğümüzden çok daha kötü” ifadesini kullandı.

Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Ravi Gupta ise “Virüs sistemdeki bir boşluktan faydalanabilir ve kaygı verici gelişmeler olabilir” dedi.

‘AŞI ÇALIŞACAK MI’ ENDİŞESİ 

BionTech ve Moderna gibi şirketlerin mRNA kökenli aşıların geleneksel yöntemle üretilenlere göre mutasyonlara karşı daha hızlı ‘güncelleme’ sağladığı değerlendirildi. Almanya Sağlık Bakanı Spahn da “Şimdiye kadar bildiklerimizi göz önüne alırsak aşıların yeni tür üzerinde de etkili olacağını söyleyebiliriz” dedi.

İngiltere’de ortaya çıkan ve yüzde 70 daha bulaşıcı olduğu tespit edilen koronavirüsün mutasyona uğramış hali altı ülkede görüldü. Dünya alarm verdi, uluslararası seyahatler bir kez daha kısıtlandı. Bilim insanları virüste, şu ana kadar Kovid aşılarını etkisiz kılacak mutasyona rastlanmadığını bildirdi.

‘PCR testleri ile tespitten kaçıyor mu, antikor ya da plazma tedavilerinden etkilenmiyor mu, daha ağır hastalık yapacak mı, hastalığı geçirmiş olanlarda ikinci enfeksiyon geçirilme oranını artıracak mı?’ sorularına yanıt aranıyor.

Yeni tip koronavirüsün İngiltere’de bulaşıcılığı yüzde 70 artırabilen mutasyona uğradığı ancak hastalık yapma özelliğinde bir değişiklik yapmadığı ve şu ana kadar Kovid aşılarını etkisiz kılacak bir mutasyona rastlanmadığı belirtildi.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, virüslere, bitki, hayvan ya da insan hücrelerinde yaşamak zorunda olan akıllı mikro canlılar denilebileceğini belirterek, bazı virüslerin doğalarında sürekli mutasyon yaparak yapı değiştirme özellikleri bulunduğunu söyledi.

Balık, virüslerin bir savunma silahı gibi kullandıkları bu özelliklerini özellikle çeşitli nedenlerle yaşamları tehdit altında kaldıklarında kullanabildikleri bilgisini vererek “Koronavirüs örneğinde yarasalarda olduğu gibi canlıların, yaşamlarını sürdürdükleri ormanlar gibi doğal ortamları yok olmaya başladığında ya da kendilerini yok edecek ilaç ya da aşı baskısı altında kaldıklarında mutasyon yaparlar.

Böylece virüsler, yeni bir canlı türü hücrelerinde tutunup yaşayabilme veya aşının oluşturduğu antikorları ya da bir ilacı etkisiz hale getirebilme yeteneğini kazanır. HIV, Hepatit C, Influenza ve Kovid-19 etkeni Sars-Cov2’nin de içinde yer aldığı koronavirüs ailesi çok fazla mutasyon yapan virüslerdir” diye konuştu.

Mutasyonun aşı ve ilaç geliştirilmesinde dezavantaj olarak çok önemli bir yer tuttuğunun altını çizen Balık, çok fazla ve hızlı mutasyon yapan virüsler için ilaç ve aşı geliştirmenin önemli zorlukları olduğuna dikkati çekerek şunları söyledi: “Bugüne kadarki mutasyonlar virüsün hastalık yapma özelliğinde bir değişiklik yapmadı ama bulaşma gücünü 3-4 kat artıran mutasyonlar tespit edildi.

En son İngiltere’de tespit edilen mutasyonla virüsün bulaştırıcı gücünün yüzde 70 arttığı belirlendi ama bu mutasyonun aşıya etkisi olmayacağı açıklandı. Şu ana kadar Kovid aşılarını etkisiz kılacak bir mutasyona rastlanmadı. Grip örneğinde olduğu gibi aşıyı etkisizleştirecek sık ve büyük mutasyonların oluşumu koronavirüsler için beklenmemektedir.

Ayrıca olsa bile artık geliştirilmiş olan koronavirüs aşı geliştirme bilgisi sayesinde çok hızlı bir şekilde, aynı grip aşısında olduğu gibi yeni mutant virüse de etkili bir aşı geliştirilebilir. Bir diğer olasılık ise virüs aşıdan kaçmak isterken ya da kendiliğinden yapacağı büyük mutasyon ile insana bulaşma kabiliyetini de yitirebilir. Kovid-19’un atası olan Sars ve Mers örneğinde olduğu gibi tamamen hastalık ortadan da kalkabilir.”

Avrupa Hastalık Kontrol Merkezi tarafından “SARS-CoV-2 VUI 202012/01” ismi verilen ‘Mutant Kovid’in incelendiğini kaydeden Balık “Bu kapsamda ‘Virüs, hangi ülkelere yayılıyor?’, “Piyasadaki PCR testleri ile tespitten kaçıyor mu?’, ‘Kullanılan antikor ya da plazma tedavilerinden etkilenmiyor mu?’, ‘Halihazırdaki aşıları etkisiz bırakacak mı?’, ‘Daha ağır hastalık yapacak mı?’, ‘Hastalığı geçirmiş olanlarda ikinci enfeksiyon geçirilme oranını artıracak mı?’ başlıklarında araştırılıyor” dedi.

AŞI İÇİN OLUMSUZ VERİ YOK’ 

Hitit Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Nurcan Baykam da mutasyonun, aşı uygulamalarını olumsuz yönde etkileyeceği ya da koronavirüse yakalanan hastaların süreci daha ağır geçireceğine dair herhangi bir veri bulunmadığını belirtti.

Baykam “Aşı konusunda endişe verici bir veri ortaya konmadı. Mutasyonun aşı çalışmalarını olumsuz yönde etkileyeceğine dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Virüsün aminoasit diziliminde bir değişiklik olduğu tespit edildi. Bu süreç, sadece bilimsel verilerin takip edilmesi ile yönetilmeli” ifadelerini kullandı.

3 AYDA 12 BİN MUTASYON 

Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu da şu değerlendirmeyi yaptı: “Yeni bir virüs ile karşı karşıya değiliz. Kovid-19 yine Kovid-19. Kovid-20 gelmedi. Aşılar muhtemelen çalışacaktır. En kötü ihtimalle, etkinlikler biraz düşebilir. İmmün sistem, antikorlar buna karşılık verecektir.

Mutasyon ilk defa olmuyor. Eylül ayından beri herhalde 12 bin civarında mutasyon var. Bunlardan herhalde 4 binden fazlası da ‘spike’ denilen, önemli dediğimiz proteinde olan. Aşılar onun üzerine geliştiriliyor. Ve biz antikorlarımızı ona karşı geliştiriyoruz. Virüsün etkisizleşmesini sağlayan antikorlar onun üzerine.”

Öte yandan aşıların mutasyonlar nedeniyle grip aşısı gibi düzenli olarak güncellenmesinin gerekebileceği, mRNA aşılarının geleneksel aşıya kıyasla daha kolay değiştirilebildiği ileri sürüldü.

YILBAŞI ALARMI

Bilim Kurulu, dört gece üç gün sürecek 80 saatlik sokak kısıtlamasına ilişkin uyarılarını artırdı. Prof. Dr. Tevfik Özlü “Hane halkımızla olmalıyız. Bu 4 günlük yılbaşı kısıtlamasını tatil gibi düşünmemek lazım” dedi. İçişleri Bakanlığı da otellerde eğlence
ve kutlamayı yasakladı.

Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Sema Turan, yılbaşı sürecinde dört günlük kısıtlama olacağını hatırlatarak “Lütfen küçük aile formatında yılbaşımızı kutlayalım. Büyük mekanlara girmeyelim. Evlerde bile olunsa kalabalık yapmayalım. Yoksa sonuçları çok kötü olur” dedi.

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü de yılbaşında uygulanacak sokağa çıkma yasaklarıyla ilgili açıklama yaptı. Özlü “Yılbaşında dostlarımızla bir araya gelmeyi düşünebiliriz ama bu güvenli değil. Hem biz zarar görebiliriz, hem de sevdiklerimize zarar verebiliriz.

Doğru olan bu dönemde kendi evimizde kendi hane halkımızla olmamız. Bu 4 günlük yılbaşı kısıtlamasını tatil gibi düşünmemek lazım. Anne babamız , kardeşlerimiz de olsa bir arada olmak güvenli değil. Biraz daha sabretmemiz lazım” dedi.

İçişleri Bakanlığı da otel ve konaklama yerleriyle ilgili yeni genelge yayımladı. Buna göre bu mekanlarda yılbaşında kısıtlamasının olduğu günlerde program yapılamayacak, eğlence ve balo düzenlenemeyecek, müzikli kutlama olmayacak. Genelgede, yılbaşı öncesinde bazı otel tarafından tedbirlere aykırı şekilde müzikli eğlence programları da bulunan yılbaşı paketlerinin reklamlarının yapıldığı bu durumun da salgınla mücadele amacıyla alınan diğer tedbirlerin sorgulanmasına neden olduğu ifade edildi.

Genelgede şu ifadeler yer aldı: Oteller veya konaklama tesislerinde yılbaşı kutlama programı icra edilmesine, eğlence-balo düzenlenmesine kesinlikle müsaade edilmeyecek. Oteller ve konaklama tesisleri, kutlama programları yapılacağı yönünde kampanya veya reklam faaliyetlerinde bulunamayacak. DJ performansı dahil canlı müzik icra edilmeyecek. Saat 22.00’den itibaren ise otel ve konaklama tesislerinde bulunan restoran, lokanta ve diğer otel salonlarında kayıt dinletilmesi de dahil olmak üzere hiçbir şartta müzik yayınına izin verilmeyecek. Tedbirlere uymayanlara işlem yapılacak.”

 

 

Haberin devamı icin: https://www.karar.com/ikinci-panik-dalgasi-1598195

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler