Sosyal Medya

Güncel

ABD’nin S-400 yaptırımları: ‘Savunma sanayisinde üretim ve ihracat olumsuz etkilenebilir’

ABD, Türkiye’ye Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi yüzünden CAATSA (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kapsamında yaptırım…

ABD’nin S-400 yaptırımları: ‘Savunma sanayisinde üretim ve ihracat olumsuz etkilenebilir’

ABD, Türkiye’ye Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi yüzünden CAATSA (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kapsamında yaptırım uyguladığını hafta başında açıkladı.

Bu yaptırımlar nedeniyle Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ABD’den ihracat lisansı alamayacak, ABD’li ve uluslararası finans kuruluşlarının kredilerinden faydalanamayacak.

Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir ile beraber kurumdan üç yönetici de yaptırım listesine alındı.

Uzun zamandır beklenen yaptırımların bu şekilde gelmesi kimileri tarafından “hafif” bulundu.

Ancak Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) bünyesinde yeni yapılacak projelerde ABD’den ekipman ve teknoloji ithalatının gerçekleştirilememesinin savunma sanayisine olumsuz etkileri olabilir.

Havacılık, uzay ve savunma sistemleri uzmanı Arda Mevlütoğlu, yaptırımların olumsuz etkisinin kısa vadede yoğun olarak görüleceği görüşünde.

BBC Türkçe’ye konuşan Mevlütoğlu, üretim faaliyetlerinin yanı sıra doğrudan ya da dolaylı olarak ihracat faaliyetlerinin de olumsuz etkilenebileceğini söylüyor.

ABD’deki Foreign Policy Research Institute’te araştırma direktörü ve Türkiye uzmanı olan Aaron Stein, yaptırımların Türkiye’nin savunma sanayiine etkisiyle ilgili şu yorumda bulunuyor:

“Kesinlikle işleri daha çok karıştıracak; ancak imkansızlaştırmayacak. CAATSA’nın asıl Rusya’ya karşı olduğunu unutmayalım; Türkiye’ye ikincil yaptırımlar uygulanıyor. Amaç hiçbir zaman Türkiye ekonomisini zora sokmak olmadı.”

Reuters’ın haberine göre iki ülke arasındaki anlaşmalardan, yaptırımlardan etkilenecek olanlarının büyüklüğü 1,5 ve 2,3 milyar dolar aralığında hesaplanıyor. Bu de Türkiye ve ABD arasındaki ticaretin yüzde 5’i demek.

‘Savunma Sanayii Başkanlığı, tedarik ajansı olarak görev yapıyor’

Peki bu ihracat lisansı nedir ve bu sistem nasıl işliyor?

Havacılık, uzay ve savunma sistemleri uzmanı Mevlütoğlu şu şekilde açıklıyor:

“Savunma Sanayi Başkanlığı, tedarik ajansı olarak görev yapıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve güvenlik kurumlarına sistem, araç-gereç ve platform tedarik ediyor. Bu tedarikler için üreticilerin ihracat lisansları alması gerekebiliyor.

“Söz gelimi Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın bir ihtiyacı için bir proje başlatılıyor. Bu proje için de bir Türk firması uçağı üretecek. Bu uçağı üretmesi için Amerikan yapımı bazı cihazlar ve parçalara ihtiyacı var. Bunlar için son kullanıcı SSB olacak şekilde ihracat lisansı alınıyor Amerikan firması tarafından. Bir diğer deyişle ABD hükümeti, kendi firmasına izin veriyor. Bu yaptırımla artık bu izin mekanizması çalışmayacak.”

Gemi ve helikopter motorları ABD’den

Türkiye’de üretilen savaş gemilerinin “gaz türbini” denilen motorları ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) ürettiği ATAK adı verilen helikopterlerin motorları ABD menşeli.

“Bunların alternatifleri bulunsa bile uygulanması zaman ve maliyet alacak şeyler” tespitinde bulunan Mevlütoğlu, “Bir gemi ya da bir helikopter Amerikan yapımı motor kullanıyorsa buna eşdeğer bir motor bulunamayabilir, bulunsa bile uyarlanması çok kolay ve zahmetsiz olmayacaktır” diye ekliyor.

Mevlütoğlu’na göre motorlar ve havacılık projelerine yönelik elektronik alt sistemler ABD’den temin edilen ve henüz yerine ikamesi bulunamamış teçhizatlar.

Türkiye’de savunma sektörünün büyüklüğü 11 milyar doları buldu

Türkiye’de savunma ve havacılık sanayinin 2019 yılı cirosu, bir önceki yıla göre yüzde 24,3 artarak 10 milyar 884 milyon dolara yükseldi.

Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği’nin (SASAD) raporuna göre ihracat ise bir önceki yıla göre yüzde 40,21 artarak 3 milyar 68 milyon dolara çıktı.

Sektörün 2019’da yaptığı ithalat ise 3 milyar 88 milyon dolar oldu.

ABD Dışişleri Bakanlığı, çoğunluğunu havacılık sektörü ve havacılık ekipmanı ile gaz türbinleri oluşturmak üzere 2019 yılında Türkiye’ye 581,6 milyon dolar değerinde ihracat lisansına izin verdi.

Bu rakam 2018 yılında 472,75 milyon dolardı.

Yazının devamı burada.

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler