Sosyal Medya

Ekonomi

Yabancı yatırımcı Türkiye’den kaçarken Erdoğan’ın ekonomik tezleri test ediliyor

“Derinde bir yerlerde hükümet de yaptıklarının farkında; gelen misafiri döverek kovaladıklarının ve bu misafirlerin bir daha asla ziyarete gelmeyeceklerinin bilincinde.”

Yabancı yatırımcı Türkiye’den kaçarken Erdoğan’ın ekonomik tezleri test ediliyor

Türk lirasında 2018 yılında yaşanan büyük devalüasyon Türkiye’nin finans piyasaları için çok önemli bir andı.  Akabinde, Ankara’dan ekonomiyi içe doğru hareket ettiren ve yabancı yatırımcıları korkutan eylemleri başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, hükümeti ve milletvekilleri, Türk lirası %36 değer kaybedince son iki yıl içinde ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve liraya olan inancı güçlendirmek aldıkları önlemlerle yabancı para çıkışına neden oldular.

Söz konusu önlemlerin bir zamanlar gelişmekte olan pazarların sevgilisi olan Türkiye’ye yapılan yatırımlar üzerindeki dramatik etkileri olmuştur. Dünya Bankası, geçtiğimiz yıl %30 düşen net doğrudan yabancı yatırımın, 2021 yılına kadar 2018 seviyelerini geri kazanmayacağını tahmin ediyor.

İhracata bağlı Türkiye için, bazı analistler durumun tehlikesine işaret ederek, bu çıkışın bir zamanlar Ortadoğu’nun en büyük fon çeken ekonomisini zamanla aç bırakabileceğini ve Erdoğan’ın toparlanma planlarını durdurabileceğini söylüyor.

Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF) bölgesel Gelişen Piyasalar araştırmasına başkanlık eden eski Hazine araştırmacısı Ugras Ülkü, “finansal piyasalar üzerinde daha sıkı kontrol, ABD yaptırımları ve Türk borçluların dış finansmana erişememe riski” yabancı parayı kaçırabilir diye vurgulamakta.

Denizaşırı yatırımcılar, Mayıs ayından bu yana on yılda bir gerçekleşen ralliye rağmen, bazı oyuncuların stratejilerini yeniden gözden geçirmeleri sonucu Türkiye tahvillerinden büyük ölçüde uzaklaştılar.

HSBC geçen hafta Reuters’e verdiği demeçte Türk bankasını satmayı düşünürken, Türkiye’nin en iyi yabancı bankalarından Citigroup (CN), artan belirsizlikler nedeniyle geçtiğimiz yıl en az iki döviz ve kur traderını İstanbul’dan Londra’ya transfer etti. Citi ve HSBC yorum yapmaktan kaçındı.

Hükümetin Türkiye’nin bankalarını TL’yi savunmak için Londra takas piyasası gibi kilit bir pazarda likiditeyi durdurmaya yönlendirdiği 2019 yılında, Goldman Sachs’ta (GS.N) ve diğer yabancı firmalarda önemli maddi kayıplar ortaya çıktı. Goldman Sachs yorum yapmaktan kaçındı.

Hükümetin söz konusu takas piyasası hamlesi, lirayı savunmak için banka mevduat faizlerini belirlemekten tutun da merkez bankasının rezervlerine dokunmaya kadar varan düzinelerce düzenlemeden sadece biriydi.

Dünya Bankası analizinde, Türkiye’de 2007’de 551 adet olan “yeni kurallar ve düzenlemeler” sayısının 2018’de 3,800’e yükseldiğini yazıyor.

Faiz oranlarındaki indirimleri, kamu harcamalarındaki artış ve kamu bankalarının daha fazla borç vermesi yönünde baskı sonucunda Türkiye ekonomisi durgunluktan kurtuldu. Ancak derecelendirme ajansları ve ekonomistler, zaten borçlu bir ekonomide daha fazla borç salmanın sorunları büyütme ve genişleyen bütçe açığı riski yarattığını söylüyor.

Türkiye Hazinesi ve merkez bankası yorum yapmaktan kaçındı. Erdoğan’ın ofisi de yorum yapmak için müsait değildi.

Bankacılar ve merkez bankası verilerine göre, hükümetin bir yıl önce Türk tasarruf sahiplerinin mevduat hesaplarından elde edebileceği faiz miktarını azaltarak borç vermeyi artırma çabası, mevduat sahiplerinin dövize kaçmasına neden oldu.

Reuters’ın merkez bankasının bilançosu analizine göre, kamu bankaları Mart ayından bu yana lira alımında 32 milyar dolar tutarında merkez bankası rezervine ulaştı.

Bu döngü hakkında bilgi sahibi olan yetkililer ve bankacıların Reuters’a anlattıklarına göre aynı kamu bankaları topladıkları TL’yi daha sonra merkez bankasına yeniden yatırmakta.

Hatta kamu bankalarından birinde çalışan ve isminin yayınlanmasını istemeyen bir yetkili, kamu bankalarında “milli takım” denen bir grup trader 24 saat boyunca çalışarak TL’deki değer kayıplarının önüne geçmeye çalışıyor.

Bu desteğe rağmen lira, müdahaleler başladığında Mart ve Mayıs ayları arasında en büyük düşüş kaydedilirken, geçen yıl TL %11 zayıfladı.

SWAP Piyasası

Geçen yıl yerleşik olmayanlar, 2017 yılında 7 milyar dolarlık satın alımlara kıyasla, Türk tahvillerinde net toplam 3,3 milyar dolar sattılar. Bu, büyük ölçüde parasal gevşeme ve enflasyondaki düşüş nedeniyle, Türkiye’nin 10 yıllık gösterge tahvili Mayıs ayındaki %21 seviyesinden %10’un altına düştüğü için yerel yatırımcıların daha fazla kâr ettiği anlamına geliyor.

Yabancı fon kaçışı kısmen, 2017 referandumunda Erdoğan’ın başkanlık sistemine geçerek mahkemelere, orduya ve ekonomiye ilişkin otoriteyi teslim almasının ardından hükümetin piyasalara yaklaşımına bir yanıt.

Hükümetin piyasalara müdahalesinin yoğunlaşmasının en net sinyali, Mart 2019’da Erdoğan’ın AKP’sinin yerel seçim yenilgisinden hemen birkaç gün önce geldi.

Türk bankaları Londra SWAP piyasasına kısa vadeli likidite vermeyi kesince gecelik faizler roket gibi %1,200 seviyesine fırlamıştı.

Bu adım, tam da yerel seçim öncesi TL’deki geçici bir düşüşü tersine çevirdi, ancak büyük Avrupa ve ABD bankaları pozisyonları karşılamak ve Türk tahvilleri satmak için çok zorlandılar; önemli zararlar yazdılar.

Goldman Sachs SWAP piyasasındaki olaydan en kötü etkilenen firmaydı.

Reuters, ikili işlemlerin özel olarak yapıldığı pazardaki pozisyonlarını teyit edemedi.

Türk mortgage piyasası için temel fon kaynağı olan lira takas piyasası çöktüğünden bu yana, birçok yabancı bankacı artık lira takas piyasasına güvenmediklerini söylüyor.

Mart ayından bu yana yabancılar Türk tahvillerini, gelişmekte olan diğer pazarların çoğunda küresel bir getiri arayışından yararlanırken bile terk ettiler. BDDK verilerine göre, yabancıların tahvil piyasasında sahiplik oranı 2018’in başındaki yaklaşık %17 seviyesinden Ocak ayının %8,3’e gerilemiş durumda.

İsminin yayınlanmasını istemeyen bir yatırım danışmanına göre, “derinde bir yerlerde hükümet de yaptıklarının farkında; gelen misafiri döverek kovaladıklarının ve bu misafirlerin bir daha asla ziyarete gelmeyeceklerinin bilincinde.”

Reuters

 

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler