Sosyal Medya
**8*

Veri Delisi yazdı : Swap nedir ?

22 Ocak 2020

Ülkemizde yediden yetmişe herkes swap uzmanı olduğu için, bu yazının fazla ilgi çekmeyeceğini düşünüyorum. Bu yazının temel amacı, swap türlerine ilişkin Türkçe yazılı kaynak oluşturmaktır.

Öncelikle bu konunun uzmanının, nam -ı – değer “Türkiyenin swapçısı”  e507 hocam olduğunu belirtmek isterim.

E507 : Türkiyenin swapçısı

 

SWAP nedir ?

Swap; belli bir zaman aralığında iki taraf arasında belli finansal varlıkların el değiştirmesidir. Ah kabul ediyorum, bu tanımı wikipedia‘dan aldım.

Tamam o zaman daha profesyonel bir kaynağa gidelim;

Bu kitap üzerinde, sayfa 627 üzerinde, “A swap, by definition, is a legal arrangement between two parties to exchange specific payments”. tanımlaması yapılıyor.

Swap, iki taraf arasında spesifik ödemelerin değiş-tokuşunu sağlayan kanuni düzenlemelerdir.

Tez çalışması yapmakta olan ve copy-paste sevenler için gelsin.

BIS (2008), ‘The basic mechanics of FX swaps and cross-currency basis swaps’, BIS Quarterly Review, March 2008.

Chisholm, M. (2010), Derivatives Demystified: A Step-by-Step Guide to Forwards, Futures, Swaps and Options. Wiley.

Durbin, M. (2010), All About Derivatives. McGraw-Hill.

Hull, J. (2018), Options, Futures and Other Derivatives. Pearson Publishing.

Jarrow, R. A., and Chatterjea, A. (2013), An introduction to derivative securities, financial markets, and risk management. WW Norton & Company.

 

FAİZ SWAPLARI NEDİR  ?

İlk swaplardan başlayalım. İlk swaplar; faiz swapları (interest swaps) olarak ortaya çıkıyor. Bu swaplarda, bir taraf sabit faiz ödemeli bir finansal yükümlülük (borç) taşırken diğer taraf değişken faiz ödemeli bir finansal yükümlülük (borç) taşımaktadır. Faiz swapı yoluyla karşılıklı faiz ödemelerinin değiş -tokuşu yapılır. Sabit faiz ödemesi olan değişken faiz ödemelerini alırken; değişken faiz ödemesi olan sabit faiz ödemelerini alır.

Kaynak: Hull, J. (2018),Options, Futures and Other Derivatives. Pearson Publishing.,s:174

Günümüzde, faiz swapları sadece yükümlülüklere ilişkin faizlerin karşılıklı değiş tokuşundan  ziyade doğrudan tarafların kendi borçlanma stratejileri (nakit akımları..vs) kapsamında yapılmaktadır.

Şöyle ki; aşağıdaki örnekte olduğu gibi,  bir taraf karşı tarafa yıllık %5 (her 6 ayda bir ödeme) sabit ödemesi sözü verirken, diğer taraf karşı tarafa Libor ödemesi yapmaktadır. Burada Libor ödemesini yapan taraf, değişken faiz ödemesini yapan taraf olmaktadır.

Kaynak: Hull, J. (2018),Options, Futures and Other Derivatives. Pearson Publishing.,s:175

 

FX SWAPLARI NEDİR  ?

FX swaplarında faiz ödemelerinin değiş-tokuşu yerine doğrudan paraların değiş tokuşu gerçekleşmektedir.

Kaynak: BIS (2008), ‘The basic mechanics of FX swaps and cross-currency basis swaps’, BIS Quarterly Review, March 2008.

Yukarıdaki örnekte; A tarafı sözleşmenin yapıldığı günkü mevcut Euro/dolar kuru (S: FX Spot Rate) üzerinden karşı tarafa Euro veriyor. B tarafı da; aldığı euroya denk gelecek doları karşı tarafa veriyor.

Sözleşme bittiğinde ise, kararlaştırılan kur üzerinden (F :FX Forward rate), alınan paralar geri veriliyor. Ortada faiz ödemesi yok, sadece iki farklı paranın, gelecekte kararlaştırılan bir kur üzerinden değiş tokuşu var.

ÇAPRAZ KUR SWAPLARI NEDİR  ?

Çapraz kur swapları, iki taraf arasında farklı para cinslerinin (aralarındaki mevcut kur sabit olmak koşuluyla) periyodik olarak ilgili para cinslerinden karşılıklı olarak faiz ödemeleri
yapılmasına dayanmaktadır. Biraz karışık olmasına rağmen aşağıda grafik yoluyla bu durumu açıklayabiliriz.

Kaynak: Yılmaz, E. (2018), Türk Bankacılık Sektöründe Krediler ile Mevduatlar Arasındaki Açığın Kaynağı Nedir? Çapraz Kur Swapları, Vergi Dünyası, 445, 09/2018.

Başlangıçta A bankası B bankasına 100 euro verip, B bankası A bankasına 150 dolar vermektedir. Euro-dolar kuru , 1 euro=1.5 dolar olarak vade sonuna kadar sabitlenmiştir. Her 3 ayda bir, A bankası B bankasına üç aylık dolar faizi öderken B bankası A bankasına üç aylık euro faizi ödemektedir. Vade sonunda A bankası elindeki 150 doları geri verip B bankası da elindeki 100 euroyu geri vermektedir. Ekonomik literatür bu işlemin amacının, karşılaştırmalı avantajlardan faydalanma, korunma (hedging) ve spekülasyon olduğunu belirtmektedir. Burada faiz ödemeleri çok çeşitli olabilir. Örneğimizde iki taraf Libor , değişken faiz ödemektedir. Fakat sabit-değişken kombinasyonlu ödemelerin anlaşmayla mümkün olabileceğini söylemeliyiz.

Son bir kaynak : Nicholas Burgess (2019), Cross Currency Swap Theory & Practice – An Illustrated Step-by-Step Guide of How to Price Cross Currency Swaps

Bitti.

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları