Sosyal Medya

Ekonomi

Araştırma: Salgının Dış Talep ve Turizm Kanallarıyla Olası Etkileri

Koronaviris kapsamında alınan tedbirler global çapta ciddi bir talep daralması yaratırken, 2020’de hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde eş anlı bir daralma bekleniyor.

Araştırma: Salgının Dış Talep ve Turizm Kanallarıyla Olası Etkileri

Koronavirüsün en fazla hissedildiği alanların başında dış ticaret ve turizm gelmektedir. Azalan küresel taleple birlikte, global ticaret hacimlerinde önemli bir düşüş beklenirken, uygulanan seyahat yasakları da turizm ve bağlantılı taşımacılık faaliyetlerinde önemli bir zayıflamayı beraberinde getirebilecektir.

TCMB de; Enflasyon Raporunda yer alan «Salgınının Dış Talep ve Turizm Kanallarıyla Olası Etkileri» adlı bölümde bu gelişmelerin Türkiye’de mal ihracatı ve turizm kanalıyla büyüme üzerindeki olası etkilerini incelemektedir.

Dış Talep Kanalı ve İhracat

Koronavirüs kapsamında alınan tedbirler global çapta ciddi bir talep daralması yaratırken, 2020’de hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde eş anlı bir daralma bekleniyor. OECD, üretimde ilk aşamada %20-%25, tüketimde ise %30’luk bir daralma öngörüyor. IMF, global büyümede %3’lük bir daralma öngörürken, ihracat ağırlıklı küresel büyümenin (İAKB) 2020’de %4,8 daralması bekleniyor. IMF, Türkiye’nin en önemli ticaret ortağı olan Euro Bölgesi’nde ise %7,3’lük daralma öngörüyor. Bu nedenle, Türkiye’nin dış talebindeki daralmanın yüksek olması bekleniyor. Ayrıca, petrol fiyatlarındaki düşüş Orta Doğu ve Afrika ile Rusya gibi ihracat pazarlarımız kanalıyla da olumsuz etki üretecektir.

2006-2019 dönemi ele alındığında; İAKB ile altın hariç mal ihracatının yıllık değişimleri arsındaki esnekliğin 2,9 puan olduğu görülmektedir; yani dış Pazar büyüme sindeki 1 puanlık artışın, ihracatı ~3 puan artırdığı söylenebilir. Ancak; ihracatta reel kur, petrol fiyatı, pazar çeşitlendirmesi gibi etkenler nedeniyle bu ilişkiden ayrışmalar da görülebilmektedir. Örneğin 2012’de; AB’deki borç krizi nedeniyle bu bölgeye olan ihracat azalırken, yüksek petrol fiyatlarından destek bulan Orta Doğu ve Afrika ülkelerine yönelmiştir. 2017-2019 döneminde de TL’deki birikimli değer kaybının rekabetçilik gücünü artırması ihracata destek vermiştir. 2015-2016 döneminde ise jeopolitik gelişmeler ihracatı baskılamıştır.

Aynı ilişkiye İAKB’nin %2,4 daraldığı 2009 yılı hariç olarak bakıldığında ise; esneklik katsayısı 2,2’ye gerilemektedir. Bunda finansal kısıtların (krediye erişim, bilanço etkileri, vb.) etkili olmuş olabileceği değerlendirilmektedir. Bu da; başta Avrupa olmak üzere diğer ticaret ortaklarımızda da görülen/görülebilecek ekonomik daralmanın ihracat talebini de belirgin derecede azaltacağını göstermektedir.

Turizm Kanalı ve Ekonomiye Yayılım

Global çapta uygulamaya konulan seyahat yasakl arı, turizm kanalıyla da ekonomiler üzerinde baskı üretmektedir. 2019’da, Türkiye’de, turizm gelirlerinin milli gelir içindeki payı %4 olmuştur; bu nedenle turizm alanındaki gelir kaybı büyüme üzerinde hem doğrudan hem de lokanta-otel, ulaştırma, perakende ticaret gibi turizm bağlantılı sektörler kanalıyla dolaylı olarak önemli bir risk üretmektedir. Yapılan VAR analizine göre; turist sayısındaki %10’luk düşüş büyümede ilk çeyrekte 0,57-0,74 puan aralığında, 12 aylık dönemde ise toplamda 0,79-0,92 puan aralığında etkili olmaktadır. Ancak, kişi başı harcamalar ülkelere göre farklılık gösterdiğinden, ülkelere göre ziyaretçi sayısındaki değişime göre de bu etki değişebilecektir.

2012 yılı girdi-çıktı tablosu kullanılarak yapılan analize göre ise; turist harcamalarındaki %10’luk düşüş milli gelirde doğrudan, dolaylı ve uyarılmış etkiler yoluyla toplamda ~0,7 puan düşüşe neden olmaktadır. Ancak; hizmetler sektörünün milli gelir içindeki payının zamanla artmış olması bu hesaplamanın bir alt sınır olması gerektiğine işaret etmektedir. Etki, büyük oranda yeme-içme ve konaklama, tur hizmetleri, taşımacılık ile giyim ve tekstil imalatı sektörleri kaynaklıdır.

İhracat ve turizm kaynaklı gelir azalışı olacak olsa da, emtia fiyatlarındaki düşüş ve ithalat talebindeki azalma cari dengenin ılımlı seyretmesini sağlayacaktır.

 

YASAL UYARI

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

 

Ak Yatırım

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler