Sosyal Medya

Dünya Ekonomisi

Küresel petrol talebi uzun, acılı ve belirsizliklerle dolu toparlanma sürecine başladı

İşin özü, verilerin iyileşmenin sadece marjinal olduğunu göstermeleri. Ancak aynı zamanda tüketimin en azından dibe vurduğunu da gösteriyor. Talebin gittiği yeri fiyatlar da takip eder ve emtia ticareti devi Gunvor Group Ltd'nin başkanı Torbjorn Tornqvist de, petroldeki düşüşte en kötünün sona erdiğini düşünüyor.

Küresel petrol talebi uzun, acılı ve belirsizliklerle dolu toparlanma sürecine başladı

Tecrit politikalarının hafifletilmesiyle beraber, petrol ve petrol ürünlerine olan talepte yeniden bir hareketlenme izleniyor. İnsanlar yeniden evlerinden çıkmaya başladıkça da ertelenen “harekette olma” talebi devreye sokuluyor.  Hatta piyasalar petrol fiyatlarının ardı ardına beş gündür yükselmesiyle yeniden hareketli.

San Antonio sokaklarından Barselona ve Pekin’e, trafik verileri, akaryakıt istasyonlarındaki satışlar ve boru hattı akışları, petrol talebindeki düşüşün muhtemelen Nisan ortasına kadar dibe vurduğunu ve şimdi mütevazı ve çok belirsiz bir şekilde yeniden yükselmeye başladığını gösteriyor. İşaretler, bir dizi çok olumsuz ekonomik veriden sonra bir umut ışığı sağladığından petrol endüstrisinin de ötesinde önemli.

Dünyanın en iyi beş petrol ticaret şirketinden Mercuria Energy Group Ltd.’in kurucu ortağı Marco Dunand “En dibini gördüğümüze inanıyorum” diyor.

Ancak iyileşme son derece yavaş. Petrol tüccarları, küresel talebin günde yaklaşık 100 milyon varillik pandemi öncesi seviyelere ulaşması için bir yıldan fazla ve belki de çok daha süreceğini düşünüyor. Büyüyen bir azınlık ise bir daha asla aynı seviyeye ulaşamayacağını düşünüyor.

Canlanmanın muhtemel şekli, tartışmalı bir konu. Matematik işaretleri arasından seçilen “kare kökü” şekil itibarıyla toparlanma sürecini en iyi tanımlayan olabilir: Tecritler ilk gevşetildiğinde V şekilli, ardından evden çalışma gibi hayat tarzı değişikliklerinin kalıcı olmaya başlamasıyla talebin asla başladığı seviyeye dönmediği uzun ve yatay bir kuyruk şekli.

Engebeli yol

Elbette, havayolları gelecek birkaç yıl için 2019 talep seviyesine geri dönmeyi beklemiyor. Citigroup Inc.’in kıdemli bir petrol analisti Ed Morse, petrolde talebin toparlanmasının dolambaçlı ve engebeli yolu olduğunu söylüyor.

Talep yıkımının saf ölçeği olarak tanımlanabilecek Nisan ayında günde yaklaşık 30 milyon varil talep düşüşü toparlanmanın acı verici bir süreç olacağı anlamına geliyor. Uluslararası Enerji Ajansı, tüketimin geçen yıla göre Mayıs ayında günde 25,8 milyon varil ve Haziran ayında 14,6 milyon varil azalacağını tahmin ediyor. Aralık ayında, hala 2019 seviyelerinin 2,7 milyon varil altında olması bekleniyor.

Exxon Mobil Corp CEO’su Darren Woods, “Gerçekten üç pazarda da iyileşmeler görüyoruz, Mayıs ayında Avrupa’da yükselen hacimler gördük, bunu ABD’de olduğunu görüyoruz ve bunu Asya’da da görüyoruz.  Umut verici bazı öncü işaretler var” dedi.

Kademeli toparlanma OPEC + ittifakından Teksas’taki petrolcülere kadar üreticilerin üretim kesintilerini hızlandırmasına da eşlik edecek. Birlikte arz ve talebi zaman içinde dengede tutabilirler. Geçen hafta, ConocoPhillips gibi büyük Amerikan şirketleri de dahil olmak üzere daha fazla şirket yeni üretim kesintileri açıkladı.

Petromatrix GmbH danışman direktörü Olivier Jakob, “Küresel olarak, petrol talebi açısından en kötü olanı geçiyoruz, ancak arzın yok edilmesi için değil. Bu fiyat istikrarına yardımcı olmalı” dedi.

Süreç, satılmamış ham ve petrol ürünlerinin Haziran ve hatta Temmuz aylarında da birikmesi ile zaman alacak. Depolama tankları neredeyse dolu ve bu ayın ortasında haziran vadeli işlemlerin sona erme tarihi itibariyle New York ham petrolünün tekrar çılgınca bir performansa dönme riski var.  Aynen geçen ay mayıs vadelilerin sıfırın altına inmesi gibi.

Yine de, gerçek varillerin el değiştirdiği fiziksel petrol pazarı, özellikle Avrupa’da iyileşme belirtileri gösteriyor. Rusya’nın amiral gemisi ihracat petrolü olan Ural, Moskova’nın ihracatını 10 yılın en düşük seviyesine indirmesinden sonra Brent’e göre prim yaptı.

Toparlanmanın merkez üssü

Petrolde toparlanmanın merkez üssü, hiç kuşkusuz Ocak ayında halk sağlığı krizinin başladığı yerle aynı: Wuhan. Çin’deki hafta içi trafik, hafta sonları bunalımlı olmasına rağmen, neredeyse kriz öncesi seviyelere döndü. Navigasyon şirketi TomTom International BV’nin verilerine göre Pekin, Guangzhou ve Şangay gibi diğer büyük şehirlerde yoğun saatler tamamen normale döndü.

Royal Dutch Shell Plc’nin finans müdürü Jessica Uhl, “Çin gibi bazı yerlerde birkaç yeşil filiz var. Talep ve hacminin Covid öncesi seviyelerin üzerinde olduğu bazı perakende istasyonlarımız oldu” dedi.

Bu sürgünlerin bazıları belki de en hırpalanmış endüstri olan havacılıkta görülebilir. Dünya çapındaki ticari operasyonlar hafifçe toparlanıyor ve Flightradar24 verileri 30 Nisan’da 33.500 uçuşla son bir ayın em yüksek rakamının yakalandığını gösteriyor. Ancak, bu hala pandemiden öncekinden üçte iki daha düşük. Çoğu havayolu şirketi en erken Temmuz ayına kadar tekrar uçmayı planlamıyor.

Petrol endüstrisinin kendisinde, iyileşme düzensiz ve birçok kişi, kilitlenmelerden sonra ikinci bir enfeksiyon dalgasının çarpması durumunda işlerin daha hızla tersine dönebileceğinden endişe duymakta. Kamyonlara ve endüstrilere yakıt sağlayan dizel, jet yakıtından çok daha iyi durumda olan benzinden daha iyi dayanıyor krize. Talep güçlendiğinde bile ham tüketim düşük kalabilir, çünkü rafineriler ilk olarak geçen haftalarda biriken milyonlarca galon petrol ürününden kurtulmak zorunda kalacaklar.

Karanlık detaylar

Birçok ekonomik göstergede olduğu gibi, petrol talebi verileri de önemli bir gecikme ile geliyor. Bu nedenle yatırımcılar neredeyse gerçek zamanlı bir görünüm için temsili tahminlere güveniyorlar. Bunlardan birincisi karayolu trafiği. Bir diğeri, boru hattı terminallerinden yakıt istasyonlarına taşınan benzin ve dizel miktarı.

ABD’de, pazara sunulan benzin miktarı, Nisan ayının ilk haftasında 5,1 milyondan geçen hafta günde yaklaşık 5,9 milyon varile yükseldi. Her iki rakam da virüsten önceki 9 milyonun çok altında. Geçen ayın başlarında rafineriler benzin talebini normal seviyenin %55’inde gördüler ve bu da son yedi günlük ortalamada %64’e yükseldi.

Avrupa’nın en katı tecrit uygulamalarından birine sahip olan İspanya, ülkenin en büyük boru hattı operatörü haftalık bilgileri açıkladığı için gerçek zamanlı talebe nadir bir pencere sunuyor. CLH Group, 26 Nisan’a kadar olan haftadaki benzin talebinin bir önceki yıla göre %75 düştüğünü açıkladı.  Bu da Nisan ortasında %81’e ve Mart sonundaki %83’e kıyasla hafif bir iyileşme olduğunu gösteriyor.

Petrol Perakendecileri Birliği’ne göre, İngiltere’de iki hafta önce karayolu yakıtı talebi, kriz öncesi seviyelere göre % 55 ile %60 aşağıdaydı.

İşin özü, verilerin iyileşmenin sadece marjinal olduğunu göstermeleri. Ancak aynı zamanda tüketimin en azından dibe vurduğunu da gösteriyor. Talebin gittiği yeri fiyatlar da takip eder ve emtia ticareti devi Gunvor Group Ltd’nin başkanı Torbjorn Tornqvist de, petroldeki düşüşte en kötünün sona erdiğini düşünüyor.

Bununla birlikte, piyasada yaygın bir görüşü tekrar eden Tornqvist, bu düşük fiyatlar ve talebin bir süre kalabileceği konusunda uyarıyor. Tornqvist, fiyatların 2021’in sonundan önce varil başına 40 doların üzerine çıkmasının muhtemel olmadığını ekliyor. Sadece dört ay önce, bu yılın başında, gösterge Brent ham petrolü 70 dolara yakındı. Pazartesi günü yaklaşık 26 dolar varil seviyesindeydi.  Bugün de 30 dolara dayanmış bir seviyeden işlem görüyor. Tornqvist’e göre piyasayı dengelemek uzun zaman alacak.

Bloomberg Opinion

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler