Sosyal Medya

Dünya Ekonomisi

Kronavirüs küresel ekonomiyi etkilemeye başladı bile

Ticari faaliyetler yavaş yavaş Çin’de hayata dönüyor ancak Çin hükümetinin ölümcül koronavirüsün yayılmasını önlemek için aldığı önlemlerle 24-30 Ocak’ta yapılması…

Kronavirüs küresel ekonomiyi etkilemeye başladı bile

Ticari faaliyetler yavaş yavaş Çin’de hayata dönüyor ancak Çin hükümetinin ölümcül koronavirüsün yayılmasını önlemek için aldığı önlemlerle 24-30 Ocak’ta yapılması planlanan Ay Yeni Yılı tatilinin uzatılması, dünyanın dört bir yanındaki şirketleri etkiledi.

Çin’deki kapalı limanlar ve gecikmiş gönderiler sadece Çinli işçileri ve şirketleri değil, aynı zamanda işlerini yürütmek için Çin şirketlerinin tedariklere bağımlı olan yurtdışı ticaret ortakları da etkiliyor.

Kuala Lumpur’un eteklerinde yerel olarak markalı bilgisayarlar üreten şirketi için Çin’den teknoloji bileşenleri ithal eden bir Malezyalı Stephen Wong, ürünlerinin çoğunun güney Çin’de Shenzhen’de sıkıştığını söyledi.  Wong, “Envanter olmadan satışların yüzde 70-80’ini kaybetmeyi bekliyoruz” dedi.

Dünya Bankası rakamlarına göre, küresel sıralamada Malezya, 2018 yılında Çin mal ve hizmetlerinin sekizinci en büyük ithalatçısı oldu.

Ancak Güney Kore, Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerdeki şirketler, Çin’den gelen parçaların ve mamul malların kesintiye uğraması nedeniyle daha çok zarar görebilir.

Koronavirüs serpintisi çok uluslu şirketlerin faaliyetlerini etkilemeye devam ederken, IHS Markit Asya Pasifik baş ekonomisti Rajiv Biswas, Al Jazeera’ya verdiği demeçte, bu firmaların dünya çapındaki diğer üretim merkezlerine yönelmelerinin muhtemel olduğunu söyledi.

“Birçok küresel çokuluslu şirket için Çin’in sanayi üretimindeki ciddi aksaklık, küresel tedarik zincirlerinin Çin’e aşırı bağımlılığa karşı savunmasızlığını vurguladı” dedi.

Biswas, Asya ve Latin Amerika’daki diğer küresel üretim merkezlerinin, firmaların Çin’den alamadıkları talebi buralara kaydıracak olmaları nedeniyle fayda sağlayacağını düşünüyor.

“Koronavirüs salgını deneyimi, küresel şirketler tarafından tedarik zincirlerini Güneydoğu ve Güney Asya’daki diğer üretim merkezlerine, Vietnam, Tayland, Endonezya ve Hindistan’ın yanı sıra ortaya çıkan diğer büyük merkezlere çeşitlendirme çabalarını daha da hızlandıracaktır. Brezilya ve Meksika da bu değişimden faydalanacak.”

Ancak Çin’deki fabrika kapanışları nedeniyle birçok ülke de zarar görebilir çünkü ihracat da kesintiye uğramakta. Aslında, bugün çoğu ülke ürettiği mallarının önemli kısmını tüketmek için Çin’e güveniyor.

Bazı endüstriler diğerlerinden daha kötü etkileniyor. Bazı küresel emtia tedarikçilerine yapılan uyarılarda, bazı Çinli şirketlerin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve bakır dahil olmak üzere mal alımlarını geciktirmek veya iptal etmek için sözleşmelerde mücbir sebep hükümleri kullandıkları bildirildi.

Mücbir sebep, kontrolleri dışındaki olaylar nedeniyle şirketleri sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmekten muaf tutan yasal bir hükümdür.

Fransız petrol devi Total Cuma günü yaptığı açıklamada, bu maddenin kullanımını isteyen Çinli bir LNG alıcısının mücbir sebep talebini reddettiğini söyledi. Total’in gaz, yenilenebilir enerji ve enerji bölümü başkanı Philippe Sauquet, “Bazı Çinli müşteriler, koronavirüsü mücbir sebepleri olduğunu söylemek için kullanmaya çalışıyor ve reddettik” dedi.

Kaynakların Reuters’e verdiği demeçte, Çin’de bakır şirketlerinden birinin de mücbir sebep kullanma girişiminde bulundıuğunu açıkladı.

Dünya Bankası verilerine göre Çin, 2019 yılında dünya bakır talebinin yaklaşık yüzde 50’sini oluşturan dünyanın en büyük bakır ve demir cevheri ithalatçısı.

Dünyanın en büyük mayınlı bakır üreticilerinden biri olan Şili’nin Çinli müşterileri, madencilerden limanların kapalı olmaları nedeniyle sevkiyatları ertelemelerini istedi.

Tedarikçiler herhangi bir sözleşme ihlali bildirmemiş olsa da, dünyanın metalin en büyük madencisi Şili’deki bakır komisyonu Cochilco pazar koordinatörü Victor Garay’a göre, müşterilerle bazı teslimatları yeniden planlamak için sözlü olarak anlaştılar.

Bu arada ING’deki ekonomistlere göre, koronavirüs inşaat faaliyetlerinde uzun bir gecikmeye yol açtığından demir cevheri ticareti orta vadede etkilenebilir.

Telefon üreticisi Apple Inc ve büyük küresel otomobil üreticileri gibi Çin’de önemli operasyonları olan üreticiler de fabrikaların uzatılmış kapanışı nedeniyle üretim ve karda bir düşüşe işaret ediyorlar.

Hyundai, Çin’den parça eksikliğinden dolayı Güney Kore’de üretimi durdurdu ve Tesla, Şangay yapımı Model 3 otomobillerindeki üretim artışında bir haftadan fazla bir gecikme görüleceği konusunda uyardı.

Çin’de hükümet destekli düşünce kuruluşlarındaki ekonomistler, virüs salgını nedeniyle ekonomik büyümede en az yüzde 1’lik bir kayıp öngörüyorlar. ING’nin tahminlerine dayanarak, etkiler başta Asya olmak üzere olmak üzere birçok ekonomiye zarar vererek küresel tedarik zincirlerinin ötesine geçebilir.

Al Jazeera

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler