Sosyal Medya

FÖŞ yazdı: Koşun, Fed para dağıtıyor

27 Ağustos 2020

Beyin folloşluğundan muzdaribim, yazmakta zorluk çekiyorum.  Beyin folloşluğu çağımız entellektüelinin yeni hastalığı.  Sizi 24 saat cannabis çekmiş gibi bir hayal aleminde gezdiriyor, hiç bir şeye odaklanamıyorsunuz. Bir süre sonra da kafanızda olaylar, yerler, tarihler ve isimler birbirine karışıyor. Sebebi?  Internet!  O kadar çok bilgi ve analiz var ki,  tek bir konuya odaklanmak adeta imkansız.  Tam “Türkiye niye artık büyüyemez?” konusunu araştırıyorum, karşıma Grönland’da buzulların geri çevrilmez türde erimeye başladığı çıkıyor. İklim değişikliğine giriyorum, karşıma Başkan Erdoğan’ın özel polis gücü…

Neyse ki Fed öyle bir hamle yaptı ki, kafasından aşağı bir galon Starbucks duble kafein kuru damıtılmış espresso boca edilmiş gibi, kendime geldim, gözlerim fal taşı gibi açıldı.

Evet, koşun, Fed para  dağıtıyor!  Finansal  okuryazarlığın henüz 12ci Yüzyılda olduğu bir ülkede, Fed’nin para politikası icraatında yaptığı ince ayarı başka nasıl anlatayım, Arkadaş?  Eskiden Fed  çekirdek tüketici harcamaları deflatörünün %2’yi aşacağını sezince faiz artırırdı. Ya da, “çifte misyonu” çerçevesinde işsizlik “doğal sınırlarına” “yakınsadığı” zaman, yani emek pazarında talep arzı aştığı zaman, dayanırdı parasal sıkılaştırmayı.

Peki, şimdi ne yapacak?  Enflasyon uzun süre %2 olan hedefin altında seyrettiği için (ve ilerde yine öyle bir terbiyesizlik yaparsa), bir süre %2’nin üstüne çıkarsa, göz yumacak. Velakin, enflasyon %2’nin üstünde katılaşma emareleri gösterirse, faiz artırımı yoluyla müdahale edecek.  İşsizlik konusunda da  bir nüans farkı açıkladı. Artık, işsizliğin uzun süre doğal dengesinin altında seyretmesine izin verecek. Orta vadede tam istihdamı hedefleyecek.

Türkiye gibi resmisi %12, piyasadaki fiyatı %15 enflasyonla yaşmaya alışan bir ülkede, bu ince ayar “Ha?  Nasıl yani?”   sorusuna yol açar.  Ama, özetle Fed en erken 2022, belki 2025’e kadar faizleri sıfırda tutacak diyebiliriz.

Bu ince ayarın hem ekonomi, hem de finansal piyasalar açısından çok büyük önemi var. Bankalar artık daha uzun vadeli ve sabit faizli kredi verebilecek, çünkü fonlama maliyetlerinin aşağı-yukarı kaç yıl sabit kalacağını biliyorlar. Sabit sermaye yatırımları da bir nebze hızlanabilir, çünkü şirketler de bir projenin bugüne indirgenmiş net değerini hesaplarken Fed’in uzun süre faizleri düşük tutma vaadine güvenip, iskonto oranlarında belirsizliği azaltacak. Hükümet ibadullah bedava borçlanıp, istediği kadar epidemiden beli kırılan halk ve KOBİ’lere  para dağıtabilecek.

Ama, reel ekonomide etki sınırlı kalır. Sebebi de Fed çok uzun süredir düşük faiz uyguladığı için ekonomik aktivitenin faiz esnekliğinin azalması. Ek olarak, politik belirsizlik, salgın ve ekonomide dijitalleşmenin yarattığı doğal yapısal değişim  aktörlerin davranışlarını daha çok etkiliyor.

Öte yanda, finansal piyasalarda furya bir süre daha devam edecek. Uzun süre sıfır faiz vaadi kısa vadede hem borsalara, hem de Sabit Getirili Menkullere (SGMK) yani DİBS ve özel sektör tahvillerine yarar. Bir sabit getirili menkulu satın aldığınızda, hem kredi hem de faiz riski için prim istersiniz. Artık, faizlerin artmasına karşı sigorta bedeli istemenize gerek yok.

Ama orta vadede durum değişiyor. Fed, kısa vadeli faizleri sabit tutacak, ama enflasyon ya da büyüme belirsizliği yükselirse, getiri eğrisinin uzun ucu yani 7-30 yıllık tahvillerin faizleri çok hızla yukarı sıçrayabilir. Zaten bu yüzden FOMC uzun süre 10-30 yıl vadeli DİBS getirisine tavan koymayı tartıştı, ama kabul etmedi. Bence uzun vadeli faizlerin ekonomiden gelen sinyallerin en sarih aynası olduğuna karar verdiler. Yani, Fed’in kendi enflasyon tahminleri kadar, SGMK pazarından gelecek doneler de enflasyon görünümünü şekillendiriyor.

Bir noktaya dikkatinizi çekeyim. Fed niye bu ince ayarı yapmak zorunda kaldı?  Çünkü şimdi çok moda olan “sık frekanslı” aktivite göstergeleri ABD’nin Ağustos’ta yavaşladığını sinyalledi. Bu durum Gelişmekte Olan Ülkeler (GOÜ, Piyaslar = GOP) için de geçerli. Bir başka deyişle, Fed aslında ABD ekonomisinde “V” şeklinde toparlanmanın hayal olduğunu kavradı ve gereğini yapmaya zorlandı.

Şimdi para önce Wall Street’e akacak.  Sonra, altına ve GOP’a. Hesap basit. Fonlama maliyetiniz %0’in biraz üstünde olduğu zaman %5 getiri sunan düşük kredi notlu şirket tahvilleri çok cazip. Temerrüt/iflas oranını %10-15 hesaplasanız da, iyi dağıtılmış bir portföy tutuyorsanız, DİBS’den çok daha iyi getiri elde edersiniz. Aynı hesap GOP için de geçerli.   Fed 5 yıl faizleri sıfırda tutacaksa, carry trade yani faiz arbitrajı anında iki misli cazip oldu.

Bir anlamda, Fed’in bu hamlesi Türkiye’nin finansman sorununu çözmesi için de son şans. Türkiye niye 2021’de büyüyemez?  Çünkü büyümek için finansman lazım, onu da bu yaz tükettik. Dışardan da gelmiyor. Ama, şu anda Türkiye Euro-tahvilleri ve DİBS en cazip carry trade fırsatlarını sunuyor. Bir miktar Cesur  Yürek yabancı kredi riskine aldırmadan gelir, mala yapışır.

Ama Türkiye’nin büyüme denklemini değiştirecek boyutta, yani yılda $20-25 milyar sıcak para gelmesi için hükümetin zart-zurt piyasalara müdahaleden feragat etmesi gerekecek. Mesela, açın şu anda Londra swap pazarının kapısını, Türkiye’ye para yağar.

Yapar mı Sevgili Hükümetim böyle bir kıyak?  Bilemiyorum ki? 3 yıl sonra belki piyasaya gelecek doğal gaz şimdiden 10 ayrı yerde harcandı ve bir gece apar-topar “Yein Eksene” taşındık . “Defolun, pis para tacirleri, benim sizin paranıza ihtiyacım yok” da diyebilir.

 

FÖŞ

 

Websitemi  ziyaretiniz rica olunur, adres burada

 

Carry trade bitti; gelişmekte olan piyasa yatırımcıları için temel veriler yeniden önemli

 

Fed’in yeni politikasıyla faizlerin beş yıl daha sıfırda kalması bekleniyor

 

ABD’de Büyük Buhran’dan sonraki en büyük çöküş; Ekonomi yüzde 31,7 daraldı

 

 

https://twitter.com/AtillaYesilada1

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları