Sosyal Medya

FÖŞ yazdı: Covid-19: Kültür-merkezli bakışın sonuçları çok acı olacak

20 Nisan 2020

Pazar günü, yapacak iş yok tabii.  TV kanalları arasında hızlı zaplama oynayıp başparmak tendonlarımı güçlendiriyorum. Bu lanet virüs hayatıma girdiğinden bu yana günde 20 defa 20 saniye başparmaklarımı yıkamaktan karpal tünel sendromu oldular. Her kanalda aynı korona haberleri:  ABD, İtalya, Almanya, Fransa, İngiltere, İspanya. Yahu, hani Dünya Beş’ten Büyüktü?  Yanı başımızda Rusya, İran, Irak, Suriye, oralarda ne olup bittiğinden haberdar mısınız?

Yok, sizi eleştirmiyorum. Aynı hatayı yatırımcılar ve onlara öneri veren burnunun ucunu göremeyen rehber karga yatırım bankaları da yapıyor. İşte Danske’nin son raporundan elceğizimle çevirdiğim bir alıntı. Sırf ibret olsun diye çevirdim, bir de dedim ya yapacak işim yok.

 

“Danske Bank   “The fragile crawl back begins” (Normale doğru  kırılgan sürünme başlıyor) başlıklı haftalık global değerlendirme raporunda salgında en kötüsünün geride kaldığını ve dünya borsalarının 3-6 ay daha çıkışını sürdüreceğini savundu.

“Raporda Avrupa’da Covid-19 salgınının zirve yaptığı ve bir çok ülkenin normale dönüş planları tasarladığı vurgulandı. ABD’de ise Trump tedrici olarak kısıtlamaların kalkmasını istedi. Rusya ve Latin Amerika’nın bazı ülkelerinde salgın şiddetini sürdürse de, artık en kötüsü geride kaldı” ifadesi kullanıldı.

 

İşte buna ethnocentric, yani kültür merkezci bakış açısı diyorum ben. Dünyayı “Batı’dan ibaret zannetmek” ve bu ihtiyar Gezegen’de yaşayan milyarlarca sarı, siyah, kahverengi ve yeşil renkli homosapiens’e lale muamelesi yapmak!  Ben bu tiksindiren emperyalist sosyolojik kabuki tiyatrosunun figuranı olmayacağım! Dünyayı olduğu gibi, yani Hindistan-Çin-Afrika merkezli görmeye devam edeceğim.

Covid-19 bize Tanrılar’ın Babası Yüce Odin’in gönderdiği bir nimettir, “Akıllı ol yavrum” diyor, “yoksa sırada turbun büyüğü” var. Düşünün, bundan daha munis, dost canlısı bir virüs var mı?  Tanıştıklarının %90’ı hasta olduklarını bile farketmiyor. Ama bu salgından ders almazsak, sırada Kırım-Kongo, var lime hastalığı var, ebola var, Nil ateşli adamın poposundan gayzer gibi kanlı ishal fışkırtan virütik hastalığı var. Çin’de viroloji laboratuarı mı yok?  Teknoloji o hale geldi ki, virüsler legodan aletler gibi, bir protein çıkartıp, ötekini takıyorsun, bizim Kani oldu Yani.  Öğrenmemiz gereken en önemli ders de, hepimiz aynı gezegende yaşıyoruz ve en zayıf halka iyileşmedikçe hepimiz hastayız.

Ne demişim bir önceki makalemde?

“Wuhan’da   laboratuardan çıkarken hapşıran bir stajyer, İngiltere Başbakanı Koca Boris’i yatağa düşürebiliyor”.   Afrika’da salgından kaçan kara derili bir kardeşim de oğlunuzla dans ederken ebola vaziyetleri yarın.

Şimdi bakalım dünyanın asıl merkezlerinin durumuna. Çin salgını atlatamadı. Rus işçi ve mühendislerin yeniden getirdiği söyleniyor, ama asıl neden asemptomatik hastaları takibe almamaları, yani post-vaka filililisayoun yapmamaları..vay be Fahrettin Abi sayesinde ben de doktor oldum valla. Şimdi ülke çapında tarama kampanyası başlattılar. Vaka sayısı 2.1 milyonu aşabilir diyor Bloomberg.

Kaynakça:

Bloomberg:  China Tests Thousands to Calculate True Spread of Coronavirus

Financial Times:  Harbin outbreak threatens China’s coronavirus recovery

 

Hindistan da doğru dürüst tarama ve filililisyon yapmayan ve yapamayan bir dev. Vaka sayısı bir haftada 15 bine fırladı.  Vürüs yayılmak için fırsat kollarken, tek çare herkesi evine kapamak, ama Hindistan ve İran gibi ülkelerin böyle bir lüksü yok. Milyonlarca vatandaşları o gün kazandığını yiyor, kazanmasa, aç. Mecburen olası can kayıpları ile ekonomik çöküş arasında bir denge kurmaya çalışıyorlar. Hindistan’da vaka sayısının 100 binleri aşacağını size burdan tahmin edeyim.

Asya’da salgın bitmedi kardeşlerim.  Singapur kırmızı alarmda, Tokyo kırılıyor, Abe hükümeti OHAL’i yine uzattı. Epidemiyle başetmede en başarılı ülke kabul edilen Güney Kore’de yeni bir sorun bagösterdi. İyileşenlerin testleri yine corona-positif çıkıyor. KİT’ler mi hatalı, vücut antikor üretmiyor mu (o zaman sürü bağışıklığı kuramını çöpe atın, mezbahalık sürü teorisini kullanın), yok sa bu kişilerde virüs uykuda mı, bilemiyoruz. Kıta’nın en fazla Müslüman nüfusuna sahip Endonezya’da salgın hızlanma evresine giriyor. Rapor edilen vaka sayısı 6.575, doktorlar en az iki katı diyor.

Kaynakça:     Indonesia confirms 327 new coronavirus cases, total 6,575

 

Latin Amerika’da vaka sayısı 85 bini, ölü sayısı da 4 bini aştı. Uzmanlara göre resmi kayıtlar buzdağının görünen yüzü. Yine de, iki hafta önce Latin Amerika dünyada vakaların %0.1’ni teşkil ederken, şimdi %2.1.

 

Kaynakça:  Coronavirus cases on rise in Latin America

 

Afrika’da ise Azrail kapıyı çalıyor. Pazar günü ParaAnaliz’de yazdık. BM’e göre salgında ölü sayısı 300 bini aşabilir. Virüs artık büyük kentlerden sağlık hizmetlerine nerdeyse hiç erişimi olmayan kırsal alanlara yayılıyor. Nasıl engelleyeceksiniz?  Salgından kaçanların bizim diyarlara vurmasını nasıl engelleyeceksiniz?

Rusya kontrolü kaybetmek üzere. Halen resmi vaka sayısı 18 bin, Pazar günü 5 bin daha eklendi. Moskova’daki vakaların nufusa oranı %0.1. Fakat, daha salgın başlamadan özel bir laboratuarlarda kendine test yaptıranlardan gelen istatistikler var. Bu testler nüfusta virüs-pozitif olanların oranını %1-5 arasında belirliyor. Artık Rusya sağlık otoritileri de %5 rakamını yalanlamıyor. Bu vakaların çoğu belirti göstermedikleri için teşhis edilmeleri, interne edilmeleri çok zor. Rusya yüzölçüm olarak dünyanın en büyük ülkesi. Karantinaya alsan ne olur?  Rusya da felaketin eşiğinde olabilir. Putin tüm siyasi ferasetini kullanmak zorunda.

Kaynakça:  Exclusive: Moscow has more coronavirus cases than state testing shows, private lab data suggest

 

İran’da bazı işyerlerinin hizmete açılması  göya vaka saysında artışa yol açmadı. Ama yien ParaAnaliz için yazdık. Meclis’e sunulan bir raporda şu dipnot yer aldı:

“Dolayısı ile gerçek ölüm sayısı rapor edilenden %80 daha fazla olabilir. Rapora göre geniş kapsamlı tarama yapılmaması nedeniyle nüfusta vaka sayısı da 600-800 bin civarında olabilir”.

 

Kaynakça:  İran Parlamentosu raporu:  Korona ölümleri doğru sayılmıyor, vaka sayısı 600 binden fazla olabilir

 

En kötü haber de Suriye’den geliyor. Kamışlı’da bir hastaya kesin corona teşhisi konuldu ve vefat etti. DSÖ’ne göre, virüs endemik, yani dışardan gelmedi. Başka vakaların patlak vermesi kaçınılmaz. New York Times’ın Reuters’ten paylaştığı bir habere göre, İdlib’te ter döken kahraman doktorlar mülteci kamplarından gelen düzinelerce hastanın coronalı olduğuna inanıyor, ama Büyük Milli Kahraman Esat testlerin sonucunu göndermediği için tedbir alınamıyor.

 

Kaynakça:  ‘Wash Our Hands? Some People Can’t Wash Their Kids for a Week.’

 

İdlib’te salgın patlak verirse, sınıra yığılan bir milyondan fazla mülteci nereye kaçar kardeşlerim?

 

Lütfen bana, “V” şeklinde toparlanma, Mayıs sonunda normale dönüş, piyasalarda en kötüsü geride kaldı gibi teraneleri satmayın. Dünya nüfusunun en az 3-4 milyarı hala salgın tehdidi altında titriyor. Ne toparlanmasından bahsediyorsunuz siz?    Bana ikinci dalgayı anlatın.

 

Websitemde yeni zamazingolar var, bir göz atın

 

https://twitter.com/AtillaYesilada1

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları