Sosyal Medya

Dünya Ekonomisi

Dünyada enflasyonun geri döneceğine dair korkular artıyor

Ardea para müdürü Gopi Karunakaran “Odaklanılmayan riskleri düşününce enflasyon kesinlikle bunlardan biri” dedi.

Dünyada enflasyonun geri döneceğine dair korkular artıyor

Dünyayı bir anda etkileyen bu felaket hastalık, ölüm ve ekonomik yıkım bile, bazı bölgelerde enflasyonun intikam alırcasına geri döneceği fikrini bastırmak için yeterli değil.

Koronavirüs krizi yüz binlerce kişiyi öldürdü, milyonları etkisiz hale getirdi ve milyarların geçim kaynaklarını etkiledi.  Bu süreçte politika yapıcılar Büyük Buhranı anımsatan bir deflasyon sarmalından korkmaya başladı. Ancak eski İngiltere Bankası yetkilisi Charles Goodhart ve BNP Paribas Portföy Yönetimi gibi yatırımcılar da dahil olmak üzere ekonomistler, küresel büyümenin enkazının altında farklı bir yaratığın şekillenmeye başlayıp başlamadığını sorguyorlar.

Bu sorgunun temelinde, aşırı gevşek para ve mali politikaları, emtia kıtlığı, yıpranmış tedarik zincirleri ve bozulan küreselleşme ortamının tüketici fiyatlarının artması için verimli bir zemin olup olmayacağı sorusu yatıyor.  Bu kaymayı güçlendiren para otoriteleri, enflasyonun şişen borçları eritmesine razı olma aşamasına kadar faiz oranlarını düşük tutma baskısı ile karşı karşıya.

Geleneksel olarak deflasyondan korkan bazı düşünürler bile bu olasılığı düşünmeye başladılar. Eski Uluslararası Para Fonu Baş Ekonomisti Olivier Blanchard geçtiğimiz günlerde yüksek enflasyonun “olası değil ama imkansız da değil” olduğunu yazmıştı. Benzer bir yorum da eski Avrupa Merkez Bankacısı Peter Praet’den geldi.

JPMorgan Portföy Yönetimi EMEA’nın baş pazar stratejisti Karen Ward, “Daha uzun vadeli enflasyonist bir ortamda olacağımızın belli olduğunu söyleyemem.Ama bunun da ihmal edilebilir bir olasılık olacağını söyleyemem” dedi.

Yıllardır trilyonlarca dolar harcayan merkez bankacılarına sınırlı bir doz enflasyon yaratabilmiş olmak iyi gelebilir. Ancak böylesi bir umut, şu anda ekonomilerini acı verici hızda artan işsizlikten korumaya çalışırken, tamamen akıllarından uzakta. Uluslararası Çalışma Örgütü’ne göre, dünyadaki işgücünün neredeyse yarısı kriz nedeniyle geçim kaynaklarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya.

Praet bir röportajda “Deflasyonist şok hakim, bu kesinlikle açık. Bir talep çökmesi var,” dedi.

Piyasalar ve petroldeki çöküş, olumsuz demografik özellikler, yeni teknolojiler ve küreselleşme nedenleriyle bu görüşe katıldıklarını gösteriyor. Beş yıllık ve beş yıl vadeli takas faizleri enflasyon beklentilerinin ABD ve Avrupa’da rekor düşük seviyelerde seyrettiğini anlatıyor.

Bazı yatırımcılar olayları farklı görüyor. 450 milyar doları aşan BNP Paribas Portföy, tahvilleri azaltırken, dört yıldır ilk defa emtialara ağırlık veren bir pozisyon oluşturmaya başladı. Sidney merkezli hedge fon Ardea Investment Management, piyasa beklentilerindeki çöküşün ardından Mart ayının sonundan itibaren fiyat artışını enflasyon etkisine “önemli ölçüde” ilave ettiğini söyledi.

Ardea para müdürü Gopi Karunakaran “Odaklanılmayan riskleri düşününce enflasyon kesinlikle bunlardan biri” dedi.

Bu anlatı yıllar boyunca başka bir argümandan – örneğin Almanya’nın Bundesbank’ından- farklı ekonomilerdeki temel koşulların fiyatlarda bir toparlanmayı desteklediğini gösteriyor.

Bir grup, merkez bankalarının faizleri düşürdüğü ve niceliksel gevşemeye başladığı fakat hükümetler,n bütçeleri dizginlediği  küresel mali kriz sırasında verilen asimetrik tepkinin aksine – mali büyüklük tarafından güçlendirilen parasal genişleme ile senkronize destekleri vurguluyor.

Londra’da TS Lombard’ın baş Avrupa ekonomisti ve eski bir İngiliz Hazine yetkilisi Dario Perkins, “Yaptığımız şey, enflasyon eğilimi olan bir politika çerçevesi oluşturmak.  Verilen politika yanıtı, bir savaş zamanı politikası yanıtıdır” diyor.

Bu çatışma teması Goodhart’ın uygun bulduğu tema. Talking Heads Makroekonominin kurucusu Manoj Pradhan 27 Mart tarihli bir makalede, kilitlenmeler kaldırıldıktan ve uyaran yürürlüğe girdikten sonra emtia fiyatlarının ekonomik bir toparlanma ile yükseleceğini yazdı. Enflasyon 2021’de %5’i aşabilir ve hatta belki de %10’a ulaşabilir; I ve II. Dünya Savaşlarının sonuçlarına benzeyen sonuçlar bunlar.

1997’den 2000 yılına kadar bir BOE üyesi olan Goodhart bir röportajda, “Parasal ve mali genişleme, insanların eline para koymayı hedefliyor ve başaracak. Bir dereceye kadar bastırılmış talep yaratacak” dedi.

Virüsün neden olduğu üretim aksaklıkları – örneğin, Brezilyalı çiftçiler kahve çekirdekleri hasat edemediğinde – de oluşabilir. BNP Paribas Portföy’den Colin Harte, arz tarafının “fark ettiğimizden daha fazla zarar görebileceği” konusunda uyarıyor.

Küreselleşmenin potansiyel olarak çözülmesinin ve yerel üretime yeniden odaklanmanın diğer sonuçları, bu anlatıya dayanmakta.
Berenberg Kıdemli Ekonomist Kallum Pickering, “İyileşmenin sonraki aşamalarında, mal ticaretindeki anti-küreselleşmenin devam etmesi ve daha az esnek küresel arzın ortasında maliye politikaları enflasyonu beslemeye başlayabilir” dedi.
Bazı ekonomik veriler zaten fiyat baskılarına işaret ediyor olabilir. ABD para arzı artıyor ve bu tür verilerin uzun süredir izleyicisi olan Tim Congdon, bu yıl barış zamanındaki en büyük artışı göreceğimize işaret ederken, bunu bir “enflasyon patlamasının izleyebileceğini söylüyor.

Bununla birlikte, bazı analistler için, işsizliğin çatıdan geçtiği bir dünyada enflasyon beklentisi oldukça uzak.

MUFG Union Bank NA’nın finans ekonomisti Chris Rupkey, “Bu pandemik virüs ortadan kalktığında herkesin işini geri alacağını düşünmek naiflik. Büyük iş kayıpları, birçok mal için fiyat düşüşlerinin sürdüğü anlamına geliyor” dedi.

Goodhart’ın “çift haneli” enflasyon tezinin ortaya çıkması için Perkins, yetkililerin ölümleri sınırlama ve büyümeyi destekleme konusunda eşzamanlı ve çok hızlı bir şekilde başarılı olmaları gerektiğini düşünüyor. Endişelenmiyor.

Blanchard, Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü için 24 Nisan tarihli bir makalede, düşük enflasyon olasılığının çok daha yüksek olduğunu düşündüğünü yazdı. Ancak, şişen kamu borcu, reel faiz oranlarındaki sıçrama ve devletin finansmanına yardımcı olmak için kasıtlı olarak gevşek para politikasının bir kombinasyonu farklı bir sonuç doğurabilir.

Praet, “Bir noktada enflasyonun artması politikacılar için rüya gibi bir senaryo olurdu” dedi. “İmkansız değil. Ancak bence bu şokun yapısal sonuçları, aşı olduğumuzda normalleşmenin başlayacağı basit anlatımının çok ötesine geçiyor. ”

Bloomberg Opinion / Catherine Bosley and  Anchalee Worrachate

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler