Sosyal Medya

Döviz

TL:  Hotel Californiya’yı dinlediniz mi?

Yani bankalarımız daha her önüne kredi vermeye zorlanmadan ve aktif kalitesi tamamen perişan edilmeden dahi vadesi gelen dış borcun %30’nu geri ödüyorlarmış. Özel sektör de döviz borcu ödüyor. Ortalama yeniden borçlanma oranı %80 diyelim, önümüzdeki bir yılda itfa edilecek net dış borç $35 milyar civarında olur.  TCMB’nin brüt döviz rezervi ise hızla düşüyor.....

TL:  Hotel Californiya’yı dinlediniz mi?

Eagles’in meşhur şarkısı Hotel California hala  soft-rock istasyonlarında sıkça çalınır.  “You can check in any time you like….”. Yani, istediğiniz zaman giriş yaparsınız, ama çıkış yok. Bizim para birmi de öyle oldu. Artık Türkiye ve diğer ülkelerde TL havuzu arasında ilişki BDDK’nın aldığı ustaca kararlarla tamamen kesildi. Köprüler havaya uçuruldu, uçak seferleri yasaklandı, keçi patikaları mayınlandı. Ehh, kimse TL satamayınca TL de değer kazandı tabii.

Ardından bir de 30 ürüne ek gümrük vergisi getirilip cari açıkla gerekirse üretimi durdurma pahasına mücadele edileceği mesajı verildi.  TL yine değer kazandı. Bugün de Bank of Japan ve Bank of England’dan swap kredisi talep edildiği, Katar ve Çin’den de ek kredi tahsis etmeleri rica edildiğini öğreniyoruz.  Tabii, bütün dış borç yükümlülüklerini ziyadesiyle yerine getirecek kadar rezervi olan ve Covid-19’u hemencecik bastırıp, daha güçlü bir Türkiye inşasına şıppadanak geçecek bu Sevgili Hükümetimiz’in NİYE swap kredisine ihtiyacı var, sorulmuyor.

 

Bazı yatırımcılarla yaptığım temaslar, BoJ ve BoE’dan swap kredisi gelmesinin zor olduğunu, ama tamamen de ümit kesilmeyeceğini söylediler.   Swap kredisi gelse bile TL’nin akibeti değişmez.  Kurşun dolu bir zeplin gibi düşmeye mahkum.  Sebeplerini de anlatayım.

Hadi, cari açığı ithalatı keserek kapattınız. Dış borç ödemelerini ne yapacaksınız?  Akademisyen ve yazarımız Dr Ali Orhan Yalçınkaya’ya kulak verelim:

“Mart ayında bankaların dis borç çevirme oranı hafifçe yükselerek yüzde 74.2 olurken, yatırım eğilimini gösteren reel sektörün borç çevirme oranı bir önceki yılın Mart ayinda yüzde 130.0 düzeyindeyken bu dönemde yüzde 84.1’e kadar geriledi.

Net hata noksan kaleminin 3.99 milyar dolar azalmasının da etkisiyle Merkez Bankası’nın rezervleri Mart ayında 16.59 milyar dolar azaldı”.

 

Yani bankalarımız daha her önüne kredi vermeye zorlanmadan ve aktif kalitesi tamamen perişan edilmeden dahi vadesi gelen dış borcun %30’nu geri ödüyorlarmış. Özel sektör de döviz borcu ödüyor. Ortalama yeniden borçlanma oranı %80 diyelim, önümüzdeki bir yılda itfa edilecek net dış borç $35 milyar civarında olur.  TCMB’nin brüt döviz rezervi ise hızla düşüyor:

 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin net uluslararası rezervleri 8 Mayıs itibarıyla bir önceki haftaya göre 1.97 milyar dolar düşüşle 26.02 milyar dolara geriledi. Aynı hafta brüt Döviz rezervleri ise, 308 milyon dolar düşüşle 51.1 milyar dolara geriledi.

 

Bu hesaba altın rezervleri dahil değildir ki doğrusu budur, çünkü altın rezervleri Türkiye’de tutulduğu için depo yani teminat olarak kullanılıp döviz borç alma imkanı hasıl olmaz. Ek olarak: TCMB bilanço makyajı vasıtasıyla, döviz rezervlerini şişiriyor. Bakalım Üstadımız Mahfi Eğilmez ne demiş?

“Buna göre 29 Nisan 2020 tarihi itibarıyla net rezervleri 16,2 milyar dolardır. Bu net rezerv miktarı, swap işlemleriyle elde edilmiş (emanet) dövizleri de kapsadığı için bunun tam olarak net rezervi ifade etmediğini söylemek mümkündür. Bu durumda net döviz rezervini emanet dövizleri çıkararak görebilmek için bu miktardan swap karşılığı elde edilmiş döviz tutarını düşmemiz gerekiyor. Bunu da şöyle bir denklemle ifade edebiliriz: Swap Hariç Net Rezerv = Net Rezerv – Swap İşlemleri Toplamı

 

Swap miktarını bulabilmek için de TCMB sitesinde bulunan Ödemeler Dengesi ve İlgili İstatistikler alt bölümünde yer alan Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunda (aşağıda ek 3’de) 2 numaralı kaleme bakmamız gerekiyor. Elimizdeki son swap verisi mart sonu verisi olan 29,6 milyar dolardır. Yukarıdaki hesaplamalarımız nisan sonu verileriyle yapılmış olduğu ve henüz nisan sonu swap miktarı elimizde olmadığı için mart sonu swap miktarının değişmediğini varsayarak yukarıdaki denklemde yerine koyuyoruz:

 

Swap Hariç Net Rezerv = 16,2 – 29,6 = – 13,4 milyar dolar.

 

Buna göre TCMB’nin swap hariç net rezervi nisan ayı sonu itibarıyla 13,4 milyar dolar eksi çıkıyor”.

 

Mart ayında, yabancılar Türk bankalarından $2 milyar mevduat çekerken, geçen hafta da fonlar $1 milyar hisse ve DİBS sattılar.

 

Yani?  Ne yanisi?   Siz yapın hesabı artık.  Hotel Californiya!  Oyun bitti, seyirc hakemi linç etmesin diye uzatmalar uzatılıyor.

 

FÖŞ

 

Geldiğimiz nokta: Ya faiz artırımı, ya sermaye kontrolleri

 

Dolar kıtlığı ve Türkiye’nin “swap kredisi” arayışı

 

Özlem Derici Şengül:  Cari fazlaya virüs engeli

 

Türk lirası gelişmekte olan ekonomiler içinde artık etkili bir para birimi değil

 

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler