Sosyal Medya

Dolar İçin İyi Haber Değil: Fed’de Her Kafadan Başka Ses Çıkıyor!

12 Nisan 2019

Amerikan Merkez Bankası Federal Reserve kurulduğu 1913’ten bu yana belki de en zor günlerini yaşıyor. Elbette 1929 veya 2008’in bunalımlı günlerindeki gibi bir zorluk değil bahsettiğimiz. Fed’in bağımsızlığı ve ne yapmak istediğiyle ilgili bugüne kadar pek yaşamadığı bir zorluk…

ABD merkez bankası dünyadaki merkez bankalarının daima takip ettikleri, benzer kararlar almakta geri durmadıkları örnek bir merkez bankası sayılırdı. Bunun bir sebebi şüphesiz ABD’nin dünya ekonomisi ve siyasetindeki başat güç oluşu. Fakat bunun tek neden olduğunu söylemek Fed’e haksızlık olurdu. Fed aynı zamanda politikalcılardan nispi bir bağımsızlığa sahip, federal yapısıyla güçlü bir merkez bankası olarak algılanırdı. Başına geçirdiği guvernör ve başkanların da örneğin, Volcker ve Greenspan gibi neredeyse Amerikan başkanı kadar popülerliği vardı. Bir nevi “celebrity” sayılırlardı.

Şu günlerde Fed işte en çok buradan yara alıyor. Doların efendisi sayılan Fed, artık kendisinin bile efendisi mi tartışılıyor.

Bunun bir sebebi ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed’i sürekli açık açık eleştirmesi… Bu da belki o kadar önemli sayılmayabilirdi ama Trump aynı zamanda Fed’e yaptığı atamalarla Fed’in iç yönetim yapısını değiştiriyor. Böyle olunca artık Fed’in “bağımsız bir merkez bankası” olup olmadığı tartışmaya açılıyor. Bir merkez bankasının başına gelecek kötü şeylerden birincisi belki de bu durum çünkü artık kararlarının ekonominin gerekleri doğrultusunda mı yoksa siyaset baskısı ile mi alındığı konuşuluyor ve tabi bu da o kararların etkisini daha baştan azaltıyor.

Trump’ın atamalarının ilki doğrudan başkan ile ilgiliydi. Trump merkez bankacılığı ile ilgili Taylor Kuralı’na adını veren Taylor yerine daha söz dinler olduğunu düşündüğü Powell’ı atadı. Powell belki de kendisine olan prestiji sağlamak adına başlangıçta şahin türü politikalar izleyince; bu kez Trump tarafından kamuoyu önünde açıkça hedef alındı. Powell’ın yönetimindeki Fed geçtiğimiz aylrda bu kez yeni faiz arttırımlarından vazgeçtiğini duyurup güvercin yöne dönünce bütün para ppiyasaları bu kararın ne ölçüde dünya ekonomisindeki yavaşlama gerekçesiyle, ne ölçüde Trump baskısıyla alındığını sorguladı.

Düşünün ki Powell daha dün ( Perşembe akşamı) Leesburg, Virginia’da gerçekleştirilen Demokratik Parti toplantısında bir çok kanun yapıcıyla bir araya geldiğinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın merkez bankasına yönelik sık tekrarladığı eleştirileri dikkate alındığında, Fed’in bağımsızlığına ilişkin tehlikeye dikkat çekmek ve siyasi baskıyı dikkate almadığını söyleyerek merkez bankasının bağımsızlığını savunduğunu ifade etmek zorunda kaldı.

 

Bunu Fed Başkan Yardımcıılığına yine Trump’a yakın düşünen Richard Clarida’nın atanması takip etti. Fed içindeki dengeler bu atamayla değişti ve Fed daha güvercin bir yöne belki de biraz da Clarida’nın etkisiyle döndü.

En son olarak Trump’ın atayacağı yeni üye adayı tartışma konusu oldu. Önemli bir Afrika Amerikalı muhafazakar isim olan Herman Cain Trump tarafından Fed yönetim kuruluna atanmak itiyor. Fakat Trump’ı desteklemesi gereken dört cumhuriyetçi senatör Cain’in atamasına karşı çıkıyor.

Cain’in 2012 başkanlık yarışında gündeme gelen cinsel taciz iddiaları daha şimdiden baş ağrıtmaya başladı. Cain’in adaylıktan çekilmesinin de sürpriz olmayacağı söyleniyor.

Bütün bunlar yetmezmiş gibi bir de Fed’in içinden faiz artışı veya şahin ile güvercin duruşlar yönünde farklı görüşler çıkıyor. Aslında Fed bu tür görüşlere alışkın. Hâttâ Fed’in en kuvvetli yanının farklı federal Federal Reserve bankalarının yöneticilerinin farklı görüşlerini serbestçe ifade edegelmeleri olduğu söylenebilir. Fakat deminden beri bahsettiğimiz ortamda ve dünya ekonomisinin nereye gittiği hakkında ve belki de Fed için en önemlisi doların değerinin ne olacağı bu kadar tartışılırken, farklı görüşler eskisi gibi olumlu etki yerine bir kararsızlık rüzgarı etkisi yaratıyor.

Bazı Fed yetkilileri, enflasyon % 2 hedefinin altında ve ekonomiye yönelik riskler halen yüksek iken faiz arttırımını düşünmenin yanlış olduğu yönünde mesajlar veriyor.

Bloomberg’de yayımlanan habere göre Fed Guvernörü Lael Brainard, Perşembe günü, “Fed’de biz aşırı şekilde enflasyonun yüzde 2 seviyesine çıpalanmış kalmasına odaklanmış durumdayız,” dedi ve enflasyonu tekrar bu hedefe getirmenin kendisi için büyük bir endişe olduğunu ve olmaya devam edeceğini belirtti.

Anlaşılacağı üzere şu sıralarda Fed’de güvercinlerin sesi daha çok çıkıyor. Fakat federal merlkez bankaları arasında en güçlüsü olan New York Fed Başkanı John Williams ile yine çok prestijli federal merkez bankası başkanlarından Dallas Fed Başkanı Robert Kaplan’ın Powell ve Clarida ile o kadar da aynı fikirde olmadıkları biliniyor. Kaplan sık sık faiz indirimine gidilmemesi yolunda uyarılar yapıyor ve bu uyarıya geçenlerde Fed eski başkanı Janet Yellen de katıldı.

Özetle Trump baskısı, prestij kaybı, kararsız görünüm ve her şeye rağmen baskın haldeki “güvercin” tutum… Bunların hepsi de doların yakın zamandaki seyri için görünüşte olumsuz faktörler.

Buna rağmen El Erian gibi tam tersini düşünüp doların değeri artacak diyenler de var. Bunların kalkış noktası ise ABD ekonomisinin her şeye rağmen Avrupa ve Çin’e göre daha sağlam görünmesi.

 

 

 

 

Yorumlar

Banner

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları