Sosyal Medya

Piyasalar

S-400’lerde Şimdi Top ABD’de…. İşte Olası Yaptırım Süreci!

S-400'lerin ilk partisinin malzemeleri teslim edilmeye başlandı. Türk Dışişleri "merak etmeyin sorun yok" mealinde bir demeç verdi. Fakat şimdi bütün gözler ABD tarafına çevrildi. Henüz belki de saat farkı nedeniyle ABD tarafından bir yorum gelmedi. Buna karşılık üç gün önce ABD dışişleri Bakanlığı "S-400'lerin teslim edileceğini haber aldık" diye başlayan bir açıklamayı zaten yapmıştı. Dün de -ne tesadüf-Amerika'nın Sesi sitesinde olası ABD yaptırımlarının nasıl bir yol izleyeceği anlatıldı. İşte o açıklamalar, olası yaptırımlar ve olursa bunların nasıl bir seyir ile ne kadar sürede belirginleşeceği hakkında ayrıntılar...

S-400’lerde Şimdi Top ABD’de…. İşte Olası Yaptırım Süreci!

ABD Dışişleri tarafından üç gün önce yapılanaçıklamada, “Türkiye’nin S-400’leri teslim alacağını duyduk. Ankara, anlaşmayı sürdürürse çok olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalacak” denilmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alımına ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Ortagus, “ABD’nin, Türkiye’ye S-400 tedariğine ilişkin tavrı değişmedi. Ankara, anlaşmayı sürdürürse çok olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalacak” dedi.CAATSA yaptırımlarını içeren tasarının Kongre’den geçtiğini hatırlatan Ortagus, “CAATSA yaptırımları tasarısı Kongre’den geçti. Sonuçları Türkiye açısından olumsuz olacaktır” ifadelerini kullandı.

 

CAATSA YASASI NEDİR?

CAATSA Yasası “ABD’nin düşmanı” sayılan kişi ve kurumlara uygulanan bir dizi yaptırım rejimini içeriyor. Eğer uygulanırsa ABD, Türkiye’de ve Rusya’daki S-400 anlaşmasına imza atan kişi ve kurumlara yaptırım uygulayabilecek. ABD benzer bir yaptırımı İran’daki nükleer krizde kullanmış ve İran’ın dini lideri Hamaney’e kadar birçok yetkiliye yaptırım uyguladığını duyurmuştu.

 

AMERİKA’NIN SESİ OLASI SÜRECİ ANLATTI

Tam da bu tehdit gibi açıklamanın  ardından dün de Amerika’nın Sesi (VoA) sitesi ABD’nin yaptırımlarda ısrarlı olduğun u öne sürerek olası yaptırımları ve sürecin nasıl işleyeceğini haberleştirdi.

İşte o haberden bölümler….

“Türkiye Rus yapımı S-400 füze savunma sistemlerini almakta, ABD Kongresi de bu durumda Türkiye’ye yaptırım uygulanmasında ısrarlı. Ankara, Başkan Trump’tan muafiyet beklentisi içinde. Peki Türkiye’ye yaptırım uygulanmasını öngören ve kısa adıyla CAATSA olarak bilinen yasa ne diyor? Türkiye’nin S-400’leri teslim alması halinde sürecin nasıl işlemesi bekleniyor?

“ABD Kongresi’nin Türkiye’ye S-400 füze savunma sistemi alımı sebebiyle yaptırım uygulanması ısrarının arkasında kısa adıyla CAATSA (Amerika’nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası) olarak bilinen yasa var.

“2 Ağustos 2017’de Başkan Trump’ın imzasıyla yürürlüğe giren CAATSA İran, Kuzey Kore ve Rusya’ya uygulanan yaptırımların da dayanağı.

CAATSA, “Rusya Federasyonu’nun savunma ya da istihbarat sektörleriyle ya da bunlar adına çalışan kurum ve kişilerle önemli düzeyde alışverişte bulunan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını” öngörüyor. Türkiye’ye Rus yapımı S-400 füze savunma sistemi sebebiyle yaptırım uygulanmasını öngören madde de bu.

OLASI CAATSA YAPTIRIMLARI NELER

“ABD Başkanı Trump yasa gereği 70 sayfalık CAATSA metninde listelenen 12 yaptırım kaleminden en az beşini seçmek zorunda. Bu kalemler şöyle sıralanıyor:

 

Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi,

Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi,

ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi,

Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi,

Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi,

Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması,

Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması,

Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması,

Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması,

ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması,

Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı,

Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması.”

 

TRUMP KURTARABİLİR Mİ?

“ABD Başkanı yasa gereği en fazla 180 gün (6 ay) boyunca yaptırımlardan muafiyet tanıyabiliyor. Muafiyet, süresinin sona ermesinden en geç 15 gün öncesinde yine 180 günlüğüne yenilenebiliyor.

CAATSA Başkan’ın yaptırımlardan muafiyet tanıma kararı vermesi halinde bunu Kongre’nin değerlendirmesine sunmasını şart koşuyor. Başkan’ın Kongre’nin ilgili komisyonuna muafiyet talebini gönderirken yaptırımlardan muafiyet verilmesinin ABD’nin ulusal güvenlik çıkarı için hayati önem taşıdığını, ABD’nin ilgili hükümetle yaptırıma konu olan meselede işbirliği sağlamak adına gösterdiği çabaları ayrıntılı bir şekilde anlatması gerekiyor.

 

CAATSA YAPTIRIM SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

“Türkiye’nin S-400’leri teslim alması halinde öncelikle ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Türkiye’nin Rus savunma ya da istihbarat sektörüyle önemli düzeyde bir alışveriş yapıp yapmadığını belirlemek üzere toplanacak.

“Ulusal Güvenlik Konseyi’nin bu anlamda eşiğin aşıldığına kanaat getirmesi halinde, ABD Maliye Bakanlığı olası yaptırım seçeneklerini ve etkilerini değerlendirecek ve Başkan’a hangi yaptırımların uygulanması gerektiği konusunda tavsiyede bulunacak.

“Bunun üzerine yaptırım öngören bir başkanlık kararnamesi hazırlanacak. Başkan kararnameye imzasını attığı anda yaptırımlar yürürlüğe girecek.

“Başkan’ın kararnameyi ne zaman imzalayacağı dolayısıyla da yaptırımları resmen yürürlüğe almasına ilişkin bir zaman sınırıysa bulunmuyor.”

HİÇ BİR ŞEY OLMAYABİLİR Mİ?

Bütün bu açıklama ve ayrıntılara rağmen bu yaptırımlardan hiç biri gerçekleşmeyebilir mi? Türkiye’de hükümetin görüşü -en azından açıklamalara bakacak olursak- böyle.

ABD şimdilik zaten hafif sayılacak bir yaptırımı CAATSA’ya atıf yapmadan uygulamaya başlamıştı. Türk pilotları F-35 eğitiminden dışladı. Fiilen de F-35’ler Türkiye’ye teslim edilmiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan geçtiğimiz günlerde D-20 zirvesinin hemen ardından gerçekleştirdiği Çin gezisinden dönerken F-35’lerin hiç bir zaman verilmemesi ihtimaline karşı  “ABD, F-35 savaş uçaklarını vermezse bunun adı gasp olur” şeklinde bir tepki göstermişti.

Özellikle İran ve Çin ile gerilimler srerken ABD’nin Türkiye’yi çok sert yaptırımlar uygulayarak Rusya ve Çin bloğunun yanına itmeyeceğini düşünen dış politika yorumları da mevcut. Böyle bir yorum özellikle İran’a bir askeri operasyon ihtimali Pentagon’un masasında dururken gerçekçi bir yorum da sayılabilir. Buna karşılık ABD’nin hiç baskıyı ağırlaştırmayacağı yolunda bir yorum ise gerçekçi olmayabilir. Özetle belki daha bir süre ABD tarafı yağmasa da gürleyecek. Fakat bu sonunda yağmurun hiç yağmayacağını gösterir mi orası şüpheli.

Yorumlar

Banner

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler