Sosyal Medya
**8*

FÖŞ yazdı: Kışa girerken ekonomin nabzı

17 Aralık 2019

Büyük bir isteksizlikle size kafayı sıyırttırıp üst katta gürültünüzden şikayet eden komşunuzun kapısını kırıp şiddet uygulatacak  2020 tahminlerime ara verip, 2020 kışına gierken ekonominin nabzını taze verilerle ölçen makalemi araya kaynak yapıyorum. Eğer hayatımda her şey, tek bir şey doğru gitseydi, bu 60 yıllık sefil hayatımda attığım tek bir gol dahi ofsayt olarak heteroseksüel hakem tarafınan iptal edilmeseydi, bugün “2020:  İklim değişikliğinden korkmayı öğreneceğiniz yıl” makalemi okuyup, yan apartmandaki komşularınıza saldıracaktınız.

Ama ne demiş İskoçyalılar? “İşler zora girince, zor insanlar işe gider”. Baktım kimse doğru dürüst çok-değişkenli multi-parametrik-non-linear-dinamik UDİDEM ekonomik analiz yapmıyor, Ekonominin Ulu Çınar’ı olarak bu zor vazifeyi cesurca üstlendim. Odin parmaklarıma güç versin—beyin sabah aldığı 2 litre Bayli’s ayriş kırim ve Sumatra kuş makadından çıkan kahve sayesinde şu anda Fiji’de bir yerde, komutayı otomotik pilota devretti.

En iyi haber Kasım konut satışlarının 138 binle bir önceki yılın aynı ayına göre %55 artması.   Ama çorbadaki sineklere dikkat.  Aşağıdaki grafiğe bakın, faizler düşerken, son 3 aydır aylık satışlar da hafif geriliyor. Yani, belki de talep artmıyor, yazdan biriken bir talep var, realize oluyor. Ek olarak sadece 48 bin yeni konut satılmış. 1 milyon stok, 500 bin de inşaat halinde ünite var desek, bu hızla bunları eritmek….valla bayağı uzun zaman alır. Meali:  İnşaat daha siddin-sene dirilmez.

Kredi hacminin genişlemesini de “iyi haber olarak” nitelendirelim de son günlerde çok üzdüğümüz BDDK küsmesin. Baksanıza aşağıdaki tabloya, kredilerin ivmesini ölçen 13 haftalık hareketli ortalama yıllık %23’e fırlamış, breh breh. Bu güzel de, yıllık kredi büyümesi hala %9’un altında, yani net kredi stoğu daralmış.

Daha da ilginci, sanayici-KOBİ yüksek faizden yakındı da, faizler düştü ama yine pek kredi almadı. Neden?  Çünkü artık ne üretim, ne de yatırım yapıyor.

Nitekim, Ekim sanayi üretimi aylık %0.9 geriledi.  Bu kerata çok oynak bir veridir, aydan-aya ne halt edeceği hiç  belli olmaz. O yüzden 3 aylık hareketli ortalamasını çizdim size.

Hmmm..acaba süreci tarif etmek için hangi terimi kullansam da bu tatil zamanı ekonomi yönetimini incitmesem?  “Bir toparlanma var” diyelim.    Yani komadaki hasta bu sabah gözlerini kırptı mealinde.

Gerisi kötü haber.  Tüketici güveni kur istikrarı ve gittikçe yerin dibine gömülen faizlere rağmen Aralık’ta ivmeyi koruyamadı.

“Bloomberg HT Tüketici Güven Ön Endeksi Aralık ayında bir önceki ayın nihai endeksine göre yüzde 4,57 azalarak 82,61 değerini almıştır.

Endeksin detaylarına bakıldığında, bir önceki ayın nihai endeksine göre tüketicinin hem mevcut durum algısında hem de geleceğe ilişkin beklentilerinde gerileme gözleniyor.

….içinde bulunduğumuz dönemin dayanıklı tüketim malları ile otomobil ve konut alımı için uygunluğunu ölçmeye çalışan Bloomberg HT Tüketim Eğilimi Ön Endeksi ise yüzde 6,02 azalışla 80,24 değerini alıyor.

Veriler, son çeyrekle beraber iç talebin büyümeye verdiği katkının artığına fakat Aralık ayında bu katkının bir miktar hız kesme olasılığına işaret ediyor”.

Anketi yapanlar böyle demiş, benim ilave edeceğim bir şey yoktur, Hakim Hanım.

Ekim perakende endekslerini de aldık, aydan-aya satış hacmi %0.2 gerilerken, ciro reel olarak artmış, ama niye artmış? Vatandaş herşeyden tasaruff edip kışlık giysi, almış grip olup doktora gitmiş. Tablo aşağıdadır.

En kötüsüne geldik.  İşsizlik.  Tüm iyimser gelişmelerin sürdürülemez olduğunun alameti. Sosyal kıyametin  kehaneti.  Saray Rejimi’nin zebanisi. Ben yazmayayım, çünkü artık kullanılıp sümüklü mendil gibi çöp  kutusuna atılmış bir Üst Akıl aracıyım.  TUIK söylesin:

“Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2019 yılı Eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 817 bin kişi artarak 4 milyon 566 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 2,4 puanlık artış ile %13,8 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 2,9 puanlık artış ile %16,4 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 4,5 puanlık artış ile %26,1 olurken,15-64 yaş grubunda bu oran 2,4 puanlık artış ile %14,1 olarak gerçekleşti”.

Hey, bak bizde yılan var, yalan yok ha!  Betam’a göre dayanın, işsizlik vaziyeti düzelecek. Ekim tahminlerini okuyalım:

“Betam tahmin modeli Ekim 2019 döneminde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının 0,3 yüzde puan azalarak yüzde 16,0 seviyesine gerileyeceğini öngörmektedir.”

Ha gayret, işsiz gençler, dayanın biraz daha, Çıkmaz Ayın son Çarşambası’na az kaldı. Kovayla ücret ödeyip, altınıza  gıcır araba çeken, yılda 6 hafta tatil veren işlere kavuşmanıza    ram-mak kaldı. Ya da size hayatta başka  bir RAK kaldı, ama kadınlar kızıyor diye ne RAK kaldığını yazmayacağım.

Teşhis raporuna ne yazsam acaba?  Noel Mevsimini toplumca idrak edeceğimiz bu mutlu günler arifesinde halkımızı karamsarlığa boğmamak lazım. Ne de olsa Ekonominin Ulu Çınarı ve bir numaralı Influencer olarak doğru söylemekle halkımın mutluluğunu sağlamak arasında çok ince bir ipin üstünde fokstort yapmak zorundayım. Doğruları duymak bu toplumu hiç bir zaman memnun etmedi. Zaten bilseler ne olacak? Hepimiz kurban, hepimiz teba. Orda bir Köşk var uzakta, oy vermesek de, gitmesek de, sevsek de sevmesek de, S-400 alacak, İstanbul’a çukur kazacak, kimsenin satın almayacağı yerli düldül imal edecek, Libya çöllerine Mehmetçik gönderecek.  En iyisi:

Ekonomide herşey fevkalade. Bundan daha iyisi olamaz, ekonominin temel kurallarına aykırıdır diyelim.

 

 

Gerçek Rak-kamlarla Ekonomik Görünüm

 

Çetin Ünsalan: Gençleri ihraç etmeyelim

 

Prof Selva Demiralp: Takipteki krediler ve işsizlik

 

 

 

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları