Sosyal Medya

Finans

Özel bankalar niye kredi vermiyor?

Özel bankaların kredi pazarından çekilmeleri ekonomide fasit daire yaratıyor. Kredileri yenilenmeyen şirketler borçlarını ödeyemiyor, veya konkordato yoluna giderek tedarikçilerini zor durumda bırakıyorlar.

Özel bankalar niye kredi vermiyor?

29 Ağustos’la biten haftada banka krediler haftalık %0.7 artış kaydetti.  Türkiye kredisiz büyüyemediği ve ticaret yapamadığına göre bu güzel haber. İllevelakin, kredi hareketlerinde mevsimselliği ayıklayan 13 haftalık hareketli ortalama kredi hacmi yıllık %2’ye düşerken, özel bankaların TCMB’nin kredi vermeyi teşvik eden munzam karşılıklar tebliğine rağmen portföylerini daraltmaya gittiğini gözlüyoruz.  Kamu bankaları yeni kredilerin tek adresi.  Kredi faizlerinde çok sert gerilemeye (Grafik kapakta) karşın özel bankalar niye kredi vermiyor?

İlk neden, yukardaki tabloda göreceğiniz gibi batık krediler yani takipteki alacakların oranının %4.9’a yükselmiş olması. Gedik Yatırım’a göre “(Özel bankalarda) Takipteki krediler oranı ise aylık bazda 30 baz  puan artışla %5,5’e yükselirken, özvarlık kârlılığı %10,2 seviyesine gelmiştir.

 

Banka karlılıkları ciddi tehdit altındayken, Bloomberg News’in haberine göre, BDDK çok akılcı bir kararla bankalara bazı enerji projelerine sağladıkları kredileri takipteki krediler olarak yazmalarını istedi.

Görüşmelerin gizliliğinden dolayı ismini vermeyen kaynaklara göre, bu tesisler arasında ACWA’nın Kırıkkale’deki 1 milyar dolarlık tesisi, Gama’nın Ankara yakınlarında 900 milyon dolarlık projesi ve Ansaldo Energia SpA ve ortakları tarafından Gebze’de işletilen 1 milyar dolarlık tesis yer alıyor. Bloomberg tarafından derlenen verilere göre, bu projelere kredi veren bankalar arasında Garanti, İş Bankası, Akbank, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Denizbank ve Yapı Kredi’nin yer aldığını kaydettiler. Bu projelere verilen toplam orijinal kredi ise yaklaşık 1.9 milyar dolar tutarında.

Bankaların batıkları artarken 2 milyar dolar daha eklenirse, kredi verme iştahı durur. Eğer BDDK’nın henüz yalanlamadığı bu duyum doğrusya, özel bankalarda takipteki alacak oranı %6’ya kadar yükselebilir. 3Ç’de provizyon yani karşılık olarak kardan düşülecek miktar da bir kez daha yükselir.

Ek olarak ekonomide kredi riski yükseliyor. Yani, bankalar portföylerine baktıklarında geri dönmesi zor alacakların oranında artış seziyorlar.

 

İspat edelim:

 

Türk Hava Kurumu (THK) 1.4 milyar liralık banka borcunun Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla yapılandırılmaya başlandığını duyurdu.

THK’nın internet sitesinde kurumun genel başkanı Bertan Nogaylaroğlu imzasıyla yayınlanan açıklamada, öncelikle Vakıfbank’a olan borçların yeniden yapılandırıldığı, diğer bankalara borçların da bir hafta içinde yapılandırılacağı belirtildi.

 

Çamlıca TV Radyo Kulesi başta olmak üzere pek çok önemli projeye beton temin eden, en büyük 500 sanayi kuruluşu listesinde yer alan Destebaşı AŞ, 500 milyon liraya yakın borçla iflas etti.

 

Bu iflas ve yeniden yapılandırmalar basın taramamızında bulabildiğimiz bir kaç örnek.  Bu tür vakaların sayısı ve bankaya verdiği zarar yükseldikçe, bankaların takipteki alacak oranı yükseliyor, karlarından karşılıklar için pay ayırmak zorunda kalıyorlar. Doğal olarak kredi verme iştahı yok.

 

Ekonomiden gelen Ağustos verileri yaz sezonu biterken yavaşlamanın bir kez daha baş gösterdiğini işaret ediyor.  Kış aylarında yeni iflaslar ve zorunlu yeniden yapılandırmalar söz konusu olabilir.  Bankalar belki de bu durumu sezdikleri için kredi vermiyorlar.

 

Özel bankaların kredi pazarından çekilmeleri ekonomide fasit daire yaratıyor. Kredileri yenilenmeyen şirketler borçlarını ödeyemiyor, veya konkordato yoluna giderek tedarikçilerini zor durumda bırakıyorlar.

 

Ankara, BDDK’nın attığı adımın takipçisi olarak süratle bütün riskli kredileri banka portföylerinden ayıklamanın yolunu bulmalı.  Bunun içinde bu kredilerin satılabilir olması lazım.  Ya da…IMF çağrılarak stand-by kredisi istenecek.

 

ParaAnaliz’in özgün, tarafsız ve sizin gündeminizi aydınlatan haber ve yorumlarına eksiksiz erişmek için bizi Facebook’ta takibe alın, Sayfamız BilgeEkonomist

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler