Sosyal Medya

Ekonomi

Cari açıkta iyileşme bu kez kalıcı olabilir

Cari açık hızla kapanıyor, ama bu sürecin iyimser bir gelişme olduğunu iddia etmek kolay değil. Çünkü, açıkta daralmanın birincil nedeni,…

Cari açıkta iyileşme bu kez kalıcı olabilir

Cari açık hızla kapanıyor, ama bu sürecin iyimser bir gelişme olduğunu iddia etmek kolay değil. Çünkü, açıkta daralmanın birincil nedeni, iç talep yoksunluğu ve sabit sermaye yatırımlarının durma noktasına gelmesi.

Bu yüzden ithalat yapmaktan caydık. En azından çoğunluk görüşü bu. Eğer cari açıkta daralma ekonominin perişan halini yansıtıyorsa, kalıcı olamaz. Fakat Akbank  Ekonomik Araştırmalar Bölümü cari açık denklemine farklı ve bizimkine oranla daha iyimser bir bakış sundu.

Paylaşalım

 

2018 yılında cari dengede gözlemlenen iyileşmede, boyutu ve kaynakları açısından 2008 küresel krizi ve 2011 Euro bölgesi borç krizi dönemleri ile karşılaştırıldığında önemli farklılıklar göze çarpmaktadır. 2018 yılı ve 2019 yılı ilk çeyreği itibariyle, cari denge, hem boyut hem de hız açısından diğer dönemlerin  ötesinde bir iyileşmeye işaret göstermektedir.

Örneğin cari dengenin milli gelire oranı 2008 ve 2011 dönemlerinde yaklaşık % 3,5 puan iyileşirken, 2018 yılı ikinci çeyreği ile 2019 yılı ilk çeyreğini kapsayan dönemde yaklaşık % 4,5 puan iyileşme göstermiştir. Cari denge Mart’ta 589 milyon $ açık verirken, yıllıklandırılmış açık rakamı 12,8 milyar $ ile Aralık 2009’dan bu yana en düşük seviyesine gerilemiştir.

Enerji ve altın hariç cari denge de 32 milyar $ fazla vererek; 2018 Eylül ayından bu yana fazla vermeye devam etmektedir.

Öte yandan, iyileşmenin bileşenlerinde de keskin bir ayrışma göze çarpmaktadır. Dış talep koşullarının olumsuz olduğu ve Türk lirasının reel bazda nispeten daha değerli olduğu 2008 küresel krizi ve 2011 Euro bölgesi borç krizi dönemlerinde, cari açıktaki iyileşme ağırlıklı olarak mal ve hizmet ithalatındaki düşüş kanalı ile sağlanırken, özellikle küresel kriz döneminde mal ve hizmet ihracatı kanalı cari dengeye olumlu katkı vermemiştir.

Son dönemdeki hızlı iyileşmede ise, diğer dönemlerden farklı olarak, özellikle mal ve hizmet ihracatı temel belirleyici kalem olmuştur.

2019 ilk çeyreğinde toplam mal ihracatı yıllık %2 artarken, hizmet gelirleri ise Mart’ta yıllık %9,5 artmıştır; seyahat gelirleri brüt olarak yıllık %5 artarken, yıllıklandırılmış olarak ise 25,4 milyar $’a yükselmiştir.

Ticaret Bakanlığı öncü verilerine göre ise Nisan ayında da dış ticaret açığındaki daralmanın sürdüğünü görülüyor; yıllık daralma % 56 seviyesinde. Dolayısıyla, cari açıktaki azalış eğiliminin, Nisan ayında da devam etmesi öngörülüyor. Önümüzdeki aylarda petrol fiyatlarının yüksek seyri ithalat üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmakla birlikte, ekonomik aktivitedeki genel görünüm toplam ithalatın yönü açısından belirleyici olacak.

Euro Bölgesi’ndeki yavaşlama ise; ihracat açısından aşağı yönlü risk oluşturmakla birlikte, bölge ekonomisini desteklemeye yönelik likidite adımlarının bir miktar destekleyici faktör olması beklenebilir.

Sonuç olarak; bu dönemde, 2008 ve 2011 dönemlerinden farklı olarak, görece güçlü dış talep koşulları ve reel kurun geldiği düşük seviye, mal ve hizmet ihracatına olumlu destek vermektedir. Bu durum son dönemde cari açıktaki yaşanan iyileşmenin daha hacimli, bileşim olarak daha dengeli ve sağlıklı olmasına önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu çerçevede, 2019 yılının ilk yarısında cari açıktaki iyileşmenin Nisan ayında ve sonrasında devam etmesi ve ekonomik dengelenmeyedaha fazla katkı vermesi beklenmektedir.

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler