Sosyal Medya

Ekonomi

Ekonomi Gündemi:  TCMB aksiyonları ve enflasyonun hikayesi

Zorunlu karsiliklara bir ayar daha Merkez Bankasi, yabanci para (YP) mevduat/katilim fonlarina uygulanan zorunlu karsilik (ZK) oranlarinin tüm vade dilimlerinde…

Ekonomi Gündemi:  TCMB aksiyonları ve enflasyonun hikayesi

Zorunlu karsiliklara bir ayar daha Merkez Bankasi, yabanci para (YP) mevduat/katilim fonlarina uygulanan zorunlu karsilik (ZK) oranlarinin tüm vade dilimlerinde 100 baz puan artirdi. Yabanci para mevduatta zorunlu karsilik orani böylece vadesiz ve 1 yila kadar vadeli mevduatta yüzde 16, 1 yil ve daha uzun süreli mevduatta yüzde 12 olarak belirlendi.

Karar ile piyasadan yaklasik 2,1 milyar ABD dolari tutarinda likiditenin çekilmesinin beklendigi duyuruldu. TCMB verilerine göre bankalarin tüm yükümlülükleri (mevduat ve diger) için ortalama zorunlu karsilik orani, bu karardan önce döviz için yüzde 13,6 seviyesindeyken, TL için yüzde 6,4 ile bunun belirgin sekilde altinda bulunuyordu. Karar ile amaçlananin YP mevduatin bankalara maliyetinin artirilmasi ve döviz mevduatlarina talebin caydirilmasi oldugu asikar.

Beklenen etkinin boyutunun sinirli olacagini düsünmekle beraber önümüzdeki haftalarda daha net görecegiz. Öte yandan bu kararin brüt döviz rezervlerini artiracagini düsünmedigim gibi, net  döviz rezervine etkisinin olmayacagini bekliyorum.

Bankalar, Merkez Bankasi ROM’da TL ZK için 4,478 milyar dolar döviz ve 6,804 milyar dolari standart, 724 milyon dolari hurda olmak üzere toplam 7,528 milyar dolar altin tesis ediyor. Yabanci para ZK için ise 44,052 milyar dolar döviz, 1,086 milyar dolar altin tesis ediyor. Dolayisiyla bankalar, TL ZK için tuttuklari dövizi azaltip yabanci para ZK yükümlülüklerini yerine getirebilirler.

Swap islemleri ve TL likidite bilmecesi

Merkez Bankasi dün aksam saatlerinde bir karar daha alarak halen kotasyon yöntemiyle 1 hafta vadeli olarak gerçeklestirilen döviz karsiligi Türk lirasi swap islemlerinin 1, 3 ve 6 ay vadeli olarak da gerçeklestirilmesine karar verildigini duyurdu.

Bankalar swap islemlerini bilanço içi yabanci para pozisyon açigini kapatmak için kullaniyor. Burada ilginç bir durumla karsi karsiyayiz. Merkez Bankasi piyasaya TL likiditeyi vadeyi uzatarak döviz karsiligi swap islemleriyle verecek. Bunun para politikasina etkisinin nasil olacagini ise gözlememiz gerek diye düsünüyorum.

 

Demek ki vergi tesviki bitince enflasyon yükseliyormus

Temmuz ayinda TÜFE bir önceki aya göre yüzde 1,36, bir önceki yilin ayni ayina göre yüzde 16,65 artarken yillik enflasyon bir önceki aya göre 93 baz puan yükseldi.

Aylik bazda ulastirma, konut ve ev esyasi grubu artisa en fazla katkiyi verirken, gida ve alkolsüz içecekler ile giyim ve ayakkabi grubu aylikta enflasyonu asagiya çeken gruplar oldu.

Çekirdek enflasyon göstergelerinden B aylikta yüzde 2,04 yillikta yüzde 17,93 artis gösterirken, C endeksi bir önceki aya göre 134 baz puan artarak yüzde 16,20’ye yükseldi.

Yilliklandirilmis mevsim etkisinden arindirilmis veriler ise her iki çekirdek göstergede sert yükselis egilimine isaret ediyor.

Bir önceki ay yüzde 15,88 olan temel mal grubu enflasyonu Temmuz’da yüzde 18,48’e yükselirken, mobilya ve beyaz esyadaki KDV ve ÖTV indirimlerinin 30 Haziran’da bitmesi, mobilyada KDV’nin yüzde 8’den yüzde 18’e yükselmesi, beyaz esyada yüzde 0 olan ÖTV’nin yüzde 6,7 olmasi, ticari araçlarda da KDV’nin yüzde 1’den yüzde 18’e yükselmesi Haziran’da yüzde 10,44 olan dayanikli mal grubu enflasyonunu yüzde 17,58’e yükseltti. Hizmetler grubu enflasyonu ise 34 baz puan düserek yüzde 14,57’ye geriledi.

 

Temel Mal grubu ile Hizmetler grubu enflasyonuna mevsim etkisinden arindirilmis olarak baktigimizda ise bir önceki aya göre hizmet grubu enflasyonu gerilerken, yilliklandirilmis temel mal grubu  enflasyonunun yüzde 8,88’den yüzde 21,28’e sert yükseldigi görülüyor.

 

Yurt içi üretici fiyat endeksi (YI-ÜFE) ise Temmuz ayinda bir önceki aya göre yüzde 0,09 azalirken, bir önceki yilin ayni ayina göre yüzde 21,66 artis gösterdi. Kurda olaganüstü bir hareketlenme olmadigi takdirde enflasyonun, Agustos ayinda dogalgaz ve sigara zamlarinin da etkisiyle yüksek seyrettikten sonra Eylül ve Ekim aylarinda güçlü baz etkisi ile yüzde 10’a kadar gerilemesini ve ardindan tekrar yükselerek yili yüzde 14- 15 seviyesinde kapatacagini bekleyebiliriz.

Reel Efektif Döviz Kuru Temmuz’da yükselecek

TCMB’nin reel efektif döviz kuru endeksinin Haziran’daki 72,10 seviyesinden Temmuz’da 75,07’ye yükselmesini bekliyorum. Temmuz ayinda Türk Lirasi, Dolar ve Euro esit agirlikli döviz sepetine karsi nominal olarak ortalamada yüzde 2,65, reel olarak dis ticaret agirlikli sepete karsi yüzde 4,11 oraninda deger kazandigini hesapliyorum.

 

Dr. Ali Orhan YALÇINKAYA, Günebakan

 

 

 

 

Yorumlar

Banner

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler