Sosyal Medya

Ekonomi

Ekonomi, 4. Çeyrekte % 3 Küçüldü Tüm Yılda % 2,6 Büyüdü!

Ekonomideki krizin etkisi sanayi endeksindeki sert küçülmeden sonra TÜİK tarafından açıklanan GSYH 4.Çeyrek rakamıyla da teyid edilmiş oldu. 4. Çeyrekte ekonomi %3 küçüldü. Ekonomistlerin 4. Çeyrek tahminleri %3'ten %7'ye kadar çıkıyor ve fakat genellikle % 4-5 civarında dolaşıyordu. % 3'lük küçülmeye rağmen Türkiye 2018'i evvelki çeyrekler sayesine % 2,6 büyüyerek bitirdi

Ekonomi, 4. Çeyrekte % 3 Küçüldü Tüm Yılda % 2,6 Büyüdü!

Son çeyrek küçülmesinde en çarpıcı “gelişme” ise sanayi ve inşaat sektörlerinde ortalama olan % 3’ün çok üstünde bir küçülme yaşanması. 4. Çeyrek’in daha da küçülmesine engel olan ise ihracatın net katkısı.

Gayrisafi Yurt İçi Hasılayı oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2018 yılında zincirlenmiş hacim endeksi olarak tarım sektörünün katma değeri %1,3, sanayi sektörü %1,1 arttı, inşaat sektörü ise %1,9 azaldı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri %5,6 arttı.

Kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla 2018 yılında 45 463 TL oldu

2018 yılında kişi başına GSYH cari fiyatlarla 45 463 TL, ABD doları cinsinden 9 632 Dolar olarak hesaplandı.

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla dördüncü çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak (2009=100), 2018 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3 azaldı.

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2018 yılının dördüncü çeyreğinde cari fiyatlarla %13,4 artarak 1 trilyon 10 milyar 114 milyon TL oldu.

Gayrisafi Yurt İçi Hasılayı oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2018 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; tarım sektörü toplam katma değeri %0,5, sanayi sektörü %6,4 ve inşaat sektörü %8,7 azaldı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri %0,3 azaldı.

Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2018 yılı dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,2 azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %2,4 azaldı.

 

 

İKTİSATÇILAR NASIL YORUMLADI?

Sosyal medyada rakam açıklandıktan sonra görüşlerini belirten bazı iktisatçı ve piyasa analistlerinin görüşleri şöyle:

Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu: “Son çeyrekte Hane halkı harcamaları 8.9%, yatırım harcamaları da 12.9% oranında gerilemiş. Eğer ithalatçı mevcut stoklarını tüketmeyip ithalatına devam etseydi ithalat %24 daralmayacak ve büyüme rakamı daha düşük çıkacaktı. Neyse ki ihracat büyümeye %10.6 destek vermiş.”

Uğur Gürses: “Başkanlık sistemi ilk meyvesini; ekonomik durgunluğu, resesyonu ve yüksek enflasyonu getirdi.
Türkiye ekonomisi 2018’in 4. çeyrekte yüzde 3 küçüldü. 2019’un ilk çeyreği de benzer durgunlukta geçiyor.”

Noor Capital Market Menkul Değerler A.Ş’den Mert Yılmaz: “Beklentilerden yüksek bir küçülme yaşandı son çeyrekte.”

Mustafa Sönmez: “2018 için açıklanan yüzde 2.6 büyüme, YEP hedefi olan 3.8 in çok altında. Devlet harcamalarını yüzde3,5 artırmaya rağmen, son çeyrek küçülme yüzde 3. Bu veri, IMF, OECD tahminlerinin de gözden geçirilmesini gerektirecek. Son çeyrekte hanehalkı tüketimi yüzde 9, yatırımlar yüzde 14 geriledi. Küçülmeyi yüzde 3 de tutan net ihracat artışı oldu.”

Prof. Dr. Emre Alkin: “Büyüme rakamı şaşırtmadı. Bu arada Eylül 2018’deki makalemde yıllık büyüme için “en düşük % 2,5 olur” diye yazmışım. Yazının linkini paylaştım. 2019’un ilk çeyreği de negatif gelecek muhtemelen. http://emrealkin.com/tr/haber/2331/buyumede-ne-bekledik-ne-cikti/ … ”

Ümit Akçay: “Hazine ve Maliye Bakanı B.Albayrak, ‘2018 yılı son çeyrek büyümesi beklentiler doğrultusunda gerçekleşti’ demiş. Yani zaten bir dengelenme değil kriz beklentisi varmış.
-Ekonomi yönetimi krizi resmen itiraf etmiş oldu.
-YEP’te 2018 büyüme hedefi 3.8 idi, gerçekleşen 2.6 oldu.”

Yalçın Karatepe: Nasıl tanımlarsanız tanımlayın, Türkiye artık resesyonda. Son iki çeyrektir ekonomi küçülüyor. Enflasyon ise hala çok yüksek. Açıklanan veriler gösteriyor ki stagflasyon sadece ders kitaplarında okutalan bir konu değil.

Hakan Özyıldız ise hesaplama yöntemi ile ilgili bir soru sormuş:TÜİK 2018 için $ ortalama kurunu 4,72 almış. Oysa TCMB ye göre 1$=4,83 TL. Farkın Nedeni?

TÜRKİYE RESMEN RESESYONDA MI?

Yabancı yayınlardaki yorumlar da da vurgulama küçülme üzerineydi. Bloomberg’de yayımlanan bir makalede Türkiye’nin böylece 2 çeyrek arka arkaya gerileme yaşayarak artık resmen resesyona girdiği yorumu yapıldı.

İşte Bloomberg.com’un yani uluslararası Bloomberg sitesinin haberi: “Türkiye 10 Yıl İçindeki İlk Resesyonuna Girdi, Seçimler Belirsizleşiyor”

Türkiye Bloomberg’den yani Bloomberght’den Zeynep Erataman da resesyon tezini  şöyle ifade etti: “Türkiye ekonomisi çeyrek bazlı verilerle 3. çeyrekteki %1,1’lik daralmanın üzerine 4. çeyrekte %2,4 daralma ile teknik resesyona girdi. Yıllık bazda 3. çeyrekteki %1,6 büyümenin üzerine son çeyrekte %3 daraldı. 2018’in tamamında %2,6 büyüdü.”

Yabancı piyasa analistlerinden Holger Zcshaepitz de resesyon la ilgili bir Bloomberg grafiğini paylaştı:

 

Financial Times da Laura Pittel’in Ankara’dan bildirdiği haberinde küçülmeyi, Türkiye Resesyona Girdi olarak verdi

Ancak TÜİK’in resmi rakamlarına göre Türkiye resesyona girmiş görünmüyor. Bilindiği gibi resmen resesyona girilmiş olması ikin peşpeşe 2 çeyrek küçülme yaşanması gerekiyor. Bloomberg ve Financial Times bu küçülmenin yaşandığını söylerken TÜİ rakamları 3. Çeyrekte büyüme gösteriyor.

Peki işin aslı ne?

İşin aslı bir taraftan 3. Ç rakamlarının TÜİK tarafından revize edilmiş olması gibi görülse ki- gerçekten de öyle- sosyal medyada da tartışmalara yol açan asıl karışıklık buradan gelmiyor. Mesele hangi ölçünün kullanıldığı… Üretim yöntemiyle takvim ve mevsim etkisinden arındırılmış GSYH hesaplamasında her çeyreğin yıllık değişimini değil de kendisinden bir önceki çeyreğe göre değişimini ele alırsak sonuçlar aşağdaki tabloda görülüyor. Ve Bloomber ve Finanacial Times’ın vurguladığı gibi 3. Ç’de % 1,6 küçülme gözleniyor. Böylece 2 Ç arka arkaya küçülen bir ekonomi uluslararası kurallara göre resmen veya teknik olarak resesyona girmiş sayılıyor. Sonuçta şimdilik mesele tartışmalı sayılsa bile gelecek dönem yani 2019’un 1. Ç’inin de negatif bir rakam olarak gelmesi çok büyük bir ihtimal. Yani içinde bulunduğumuz günlerin sonuçları açıklandığında muhtemelen artık tartışılacak bir şey olamayabilir. Tabi Bakan albayrak2ın iyimser öngörüleri gerçekleşirse durum tam tersine olumlu bir yöne de dönebilir.

 

 

EKONOMİ YÖNETİMİ KÜÇÜLMEYE NE TEPKİ VERDİ?

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ise büyüme verisinden sonra Twitter hesabından bir dizi açıklama yaptı. İşte o tweetlerin toplamı:

2018 son çeyrek büyümesi % -3 olarak piyasa beklentileri doğrultusunda gerçekleşmiştir. İç ve dış dengelenmeyi bir arada sağladığımız bu dönem, cari açık ve enflasyonda düşüş başlattık. İktisadi faaliyette en kötü geride kalmıştır. Büyümede en kötü beklentiler gerçekleşmemiştir.

Tarihin en ciddi spekülatif saldırısının yanında küresel alanda büyümenin yavaşlama eğilimine girdiği döneme rağmen 2001 ve 2008 yıllarındakine benzer bir durum gerçekleşmemiş, süreç çok kısa sürede başarılı bir şekilde atlatılmıştır.

Son çeyrekte görülen daralmaya rağmen net dış talebin büyümeye 9,7 yüzde puan pozitif katkı sağlaması dengelenme sürecinin öngörüldüğü şekilde devam ettiğinin önemli bir işaretidir.

Son dönemde finansal piyasalarda gözlenen olumlu gelişmeler, enflasyondaki düşüş trendi, öncü göstergelerdeki iyileşmeler, finansmana erişimde atılan adımlar ve istihdam seferberliği sayesinde 2019 yılında büyümenin YEP’te öngördüğümüz şekilde seyredeceğine inancımız tamdır.

2019’a ait güncel veriler, ekonominin hızlı bir toparlanma eğilimine girdiğini, büyümedeki yavaşlamanın geçici bir durumu yansıttığını ve ılımlı toparlanma eğiliminin başladığına işaret etmektedir. Artan ihracat ve turizm gelirleri büyümeyi besleyen ana kalemler olacaktır.

Ekonomi politikalarında güçlü bir koordinasyon dönemi yaşıyoruz. Nisan’dan itibaren yapısal tarafta atacağımız adımlarla süreci daha da güçlendireceğiz.

YEP kapsamında cari açığı azaltacak, katma değerli üretimi artıracak, milletimizin refahını yükseltecek politikalarımızı kararlılıkla uygulamaya devam edeceğiz.

 

 

 

Yorumlar

Banner

BAKMADAN GEÇME

  • JpMorgan’ın risk algısı: Ölümcül üçlü bahis!

    Dünya genelinde büyük merkez bankalarının ekonomiye destek veren konumda kalmak için istekli olduklarını göstermeleriyle beraber, finansal piyasalarda oynaklık neredeyse buharlaşmış durumda.

  • Mahfi Eğilmez: TL Niçin Değer Kaybetti?

    Görünüşe göre döviz kurları piyasada serbestçe belirleniyor ama gerçekte kurları baskılamak için kamu bankaları aracılığıyla çeşitli müdahaleler yapılıyor. Görünüşe göre faizler piyasada serbestçe belirleniyor ama çeşitli yönlendirmelerle bankalar faizlerini sürekli aşağıya doğru çekiyorlar.

  • Golan Tepeleri: Neden şimdi?

    ABD'nin Golan Tepeleri açıklaması, daha önce aldığı Kudüs kararı ve İsrail'in İran karşıtlığı göz önünde bulundurulduğunda, son gelişmeler Ortadoğu'daki statükonun müttefiki İsrail lehine değişmeye başladığını gösteriyor.

Benzer Haberler