Sosyal Medya

Ekonomi

ANALİZ: Kıdem Tazminatı Fonu bu yıl, kamu bankalarına ek sermaye hemen!

Bakan Albayrak'ın açıklamalarından anlaşılan kendisinin değişik kesimlerin hükümetten beklentilerini dikkatle dinleyip kayda aldığı.  Ancak, açıklanan adımlar reform niteliği taşımıyor. Üstelik, 31 Mart seçimi öncesinde ve özellikle sonrasında hukuk ve demokrasi büyük risk altında iken, yapılması planlanan kısa vadeli krizi atlatmaya yönelik bu adımlar kurumsal kapasite düşünüldüğünde, bir ortak akıl yaratarak ilerleyebilme anlayışının yokluğu hatırlandığında şüphe ile karşılanmakta.

ANALİZ: Kıdem Tazminatı Fonu bu yıl, kamu bankalarına ek sermaye hemen!

“Ekonomide atılması gereken adımlar nasıl olacak? Bugün birçok farklı önermeler olduğunu görüyoruz. Biz bu paketle ekonominin karşılaştığı temel sorunlara çözüm sağlayacağını düşündüğümüz adımların ilk aşamasını ele aldık” dedi.

Albayrak, bu adımları hayata geçirecek güçlü iradeye ve uzun samana sahip olduklarını belirtti. Albayrak Türkiye’nin önünde 4.5 yıllık seçimsiz dönem olduğunu, gündemin ekonomide reform olduğunu söyledi.

Albayrak reformların başında finansal sektör olduğunu belirtti.

YORUM: Açıklanan adımların somut ve detaylı reform olduğunu söylemek kolay değil.  Buna rağmen, seçimin tamamlanmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak’ın Türkiye ekonomisi hakkında konuşurken belki de ilk defa ekonomideki gerçek sorunlara kısmen de olsa değinmiş olması önemli.  Açıklanan adımların 2019 odaklı olduğu ve omurgasını oluşturacak şekilde dış borç yükü altında ezilenreel sektörün bankalar üzerindeki olumsuz etkilerinin alınmış olması dikkat çekici.  İş kamu bankalarına verilecek iç borçlanma senetleri yoluyla 28 milyar liraya gelince, bu adım herhalde en çok ses getirecek düzenleme.  Bu büyük kaynağın 2001 IMF programına benzer şekilde piyasa faizlerinden, enflasyona endeksli ve uzun vadeli verilmesi kadar; elde edilecek sermayenin kamu bankaları tarafından nasıl kullanılacağı da önemli.  Bilindiği üzere kamu bankaları bir süredir AKP hükümetinin seçim iddiasını desteklemek adına kredi vermeye, inşaat ve tüketim tarafını desteklemeye ittirilmekteydi.  Yeni kaynağın dış kaynak eksiğinde büyüme için mi yoksa bankarın sermaye yapılarında kalıcı iyileşme için mi kullanılacağı önemli. Bankalardaki enerji ve inşaat gibi apırlşıklı sorunlu kredilerin bilançodan çıkarılıp oluşturulacak bir fon altında eritilmeye çalışılması da dikkat çekici.  Ancak detaylar açıklanmış değil. 

Diğer yandan, dış borç sorunun reel sektör-bankacılık üzerindeki etkilerinin biraz daha rakamsal olarak açıklanışı da dikkat çekici. 

Gıda fiyat enflasyonunu düşürmek amaçlı Mayıs ayında daha kapsamlı bir Tarım Planı beklentileri yaratılırken, bugün açıklanan kısmıyla tarım sektörünün derin sorunlarından başlıklar itibarıyla değinilmiş olması yetersiz.  Türkiye coğrafyasının küçükbaşa uygunluğunun artırılan destekler yoluyla plana girecek olması ise izlenmesi gereken bir açıklama.

Albayrak açıklamaları içinde bir diğer öne çıkan dikkat çekici konu da BES ile Kıdam Tazminatlarının yeni bir sistem altında birleştirilerek tasarrufların artırılacağı.   Büyümeye orta vadede kaynak olarak bakıldığında önemli; ancak çalışan kesim için kritik önemdeki kıdem tazminatlarının hak kaybı yaratmayacak şekle bürüdürülmesi çok önemli.

Vergi reformu altında uzun süredir kavramsal olarak ön planda başlıklar yine bugün de açıklamalarda yer almış durumda.  Bu tarafta da Kurumlar Vergisinde indirimlere gidileceği ile vergi muafiyetlerinin azaltılacak olması açıklamaları olumlu.  Seçim dönemlerinde vergi indirimleri üzerinden uygulanan populist adımların keşke bir daha yapılamayacağını garantileyen bir sistem oluşturulabilse. Kurumlar vergisi imndirimleri ise doğrudan yatırım çekmek için tek başına yeterli olmayabilir; ancak bir ilgi yaratacağı da ortada. 

Uzun lafın kısası, Bakan Albayrak’ın açıklamalarından anlaşılan kendisinin değişik kesimlerin hükümetten beklentilerini dikkatle dinleyip kayda aldığı.  Ancak, açıklanan adımlar reform niteliği taşımıyor. Üstelik, 31 Mart seçimi öncesinde ve özellikle sonrasında hukuk ve demokrasi büyük risk altında iken, yapılması planlanan kısa vadeli krizi atlatmaya yönelik bu adımlar kurumsal kapasite düşünüldüğünde, bir ortak akıl yaratarak ilerleyebilme anlayışının yokluğu hatırlandığında şüphe ile karşılanmakta.  Özellikle Istanbul seçimlerinin AKP lehine döndürülmesi amacıyla yenilenmesi hali,  Türkiye’nin bulunduğu ligden düşmesine neden olacağından, ekonomi ikincil önemli konu haline dönüşüyor.

Bu anlamda böylesine önemsenen bir çalışmanın açıklanmasının ardından piyasalar tarafında olumlu bir tepkinin gelmemiş olması, AKP’nin hem içeride hem dışarıda beklentileri yönetme, inandırıcılık ve güven sorunlarının artarak devam etiğinin habercisi.

Bakan’ın önümüzdeki günlerde Washington temasları da elbette dikkatle izlenecek.  Ancak, tam da seçim öncesi yapılan SAWP operasyonun maliyetinin bu toplantılarda ekonomi yönetimi tarafından daha net anlaşılması daha dikkat çekici bir sonuç olabilir.   

 İşte Bakan Albayrak’ın açıklamalarının detayları:

Bu paketin açıklanmasında ağustos ayından bu zamana kadar iş dünyamızın raporlarını alarak hazırlamaya çalıştık. Göreve geldiğimiz ilk günden beri izleyeceğimiz politikaları kamuoyu ile paylaşacağımız söyledik. Ağustosta yeni ekonomi politikamızı paylaştık. Ekonomimizi güçlü temeller üzerine inşa edeceğimizi söyledik. Ekonomik dengelenme daha adaletli paylaşım ve güçlü toplum başlıklarında ekonomide dönüşüm hedefimizi belirtip uygulama başlamıştık.

Ekonomide atılması gereken adımlar nasıl olacak? Öyle ki bugün bir çok ekonomistin farklı farklı önermeler ortaya koyduğuna şahitlik ediyoruz. Düzenleme ve adımların ilk aşamasın ele aldık. YEP’te koyduğumuz hedeflere ulaşmak için sadece 2019’da hayata geçirmeyi düşündüğümüz düzenleme adımları sizlerle paylaşacağız. Şunu net bir şekilde ortaya koymak isterim ki bu adımları hayata geçirecek güçlü bir iradeye sahibiz.

Seçimlere katılım oranı Türkiye’nin ne kadar demokrasiyi özümsemiş bir millet olduğunu ortaya koydu. Sandıktan çıkan sonucun her parti kendisine göre değerlendirecek. Bu süreçler hukuk temelinde devam etmektedir. Türkiye’nin önünde 4.5 yıllık seçimsiz bir dönem var. Türkiye’nin gündemi ekonomik reform. Bugün başlatacağımız bu süreç yalnızca bir paketin hayata geçirilmesinde ibaret olmayacak Sadece 2019’da yapılacakları sizinle paylaşacağız. İçerisinde tek başına ele alındığında bile başlı başına önemli olacak adımlar var. 2019 yıl sonuna kadar tüm Türkiye’ye ve dünyaya çok net bir tarih veriyoruz.;

Reformun başında finansal sektör geliyor

Reformun başında finansal sektör geliyor. İlki de bankacılık sektörü olacak. Kamu bankalarına 28 milyar DİBS verilecek. Kamu bankalarının bilançoları çok daha dirençli hale getirilecek. Özel bankaların ihtiyaç halinde hazır tuttukları yeniden sermayelendirme planları çerçevesinde sermayesi artırılacak. Sektörün daha dirençli hale getirilmesini önemsiyoruz.

Özel bankaların sermayeleri için temettü dağıtılmamasının devamı sağlanacak.

Dengelenme süreci boyunca temettü dağıtmak ve yöneticilere ayrılan nakdi prim ödemeleri sonlandırılacak.

Borç yeniden yapılandırmalarını ve icra-iflas işlemlerini daha hızlı ve etkin hale getirmek için yeni bir yasal ve kurumsal çerçeve oluşturulacak.

2. Gruptaki 276 milyar TL’lik kredinin 107 milyarı yeniden yapılandırıldı.

Etkin bir tasarruf fonu kurulacak

Sorunlu kredilerin bir kısmı ulusal ve uluslararası yatırım fonlarına transfer edilecek. Bazı sorunlu kredilerin bankaların ve ulusal-uluslararası yatırımcıların iştiraki olan bilanço dışı fonlara devredilecek. Bu fonlar enerji girişim sermaye fonu ve gayrimenkul fonu.

Etkin ve sağlıklı bir tasarruf sistemi oluşturmayı çok ama çok önemli görüyoruz. Devletten başlayarak bireye kadar her alanda tasarrufları önceliklendirmemiz gerektiğini inanıyoruz. Tasarrufların ekonomimizin kırılganlıklarımızı gidermede en önemli araç olduğunu düşünüyoruz. Ve bu kapsamda emeklilik sisteminin reforme edilmesi; en önemli yapısal reformlardan birini oluşturacak.

Borç yeniden yapılandırmalarını ve icra-iflas işlemlerini daha hızlı ve etkin hale getirmek için yeni bir yasal ve kurumsal çerçeve oluşturulacak.

YEP kapsamında emeklilik sistemini daha sürdürülebilir hale getirmek önümüzde dönemde en öncelikli konulardan. Tamamlayıcı emeklilik sistemi emekliliklerinde ek gelir oluşturarak çalışma dönemlerindeki hayat standartlarını korumalarını sağlayacak. Artık vatandaşlarımız emekli olunca artık nasıl geçinirim kaygısı taşımayacak.

Vatandaşların kazançlarına göre bireysel, tamamlayıcı bir emeklilik sistemini yeniden ele alacağız, bununla birlikte kıdem tazminatı reformunu hayata geçireceğiz.

Kredilerin stratejik sektörlere yönlendirilmesi için teşvik edilmesini sağlayacak bir yapı FİKKO bünyesinde kurulacak. FİKKO bünyesindeki bir kurul ile stratejik alanlara daha fazla kredi sağlanması için teşvik mekanizmaları devreye alınacak.

Gıda enflasyonu ile mücadele

Yapısal reformların en önemli ayağını gıda da hazırladık. Gıda enflasyonu ile mücadele için en önemli reformumuz tarımda milli birlik projemiz olacak.

Kırmızı et fiyat istikrarını kırmızı et hamlesi ile destekleyeceğiz. Küçük baş hayvancılıkta gerideyiz. 47 milyon olan küçükbaş hayvan varlığımız 100 milyona yükseltilecektir.

Hal yasası kapsamında üretici kooperatiflerinin haller içindeki paydaşlarının artırılması ile daha rekabetçi ortam sağlayacağız.

Üretimde rekabeti toptan perakende ve lojistik denetimi sağlayacak regülasyon çerçevesinde devreye alacağız.

Tarım reformu önlemleri

Bölge ve ürün bazında makro arz talep ve ticari planlama sürecinin altyapıları tesis edilecek.

Tarım kredi ortaklığı ile Sera AŞ. kurulacak.

Maliye politikasında disiplin sürecek

Maliye politikasında daha önce olduğu gibi yine disiplinli olarak sürecek.

Mali şeffaflık artırılacak.

Vergi dönüşümü

Bütçe hedeflerini tutturacak tasarruf adımları devam edecek. 2019 yılı içinde en önemli reformlardan biri vergi dönüşümü olacak. Bu çalışma sürüyor. Şunu söylemek isterim ki çok kapsamlı bir ekiple bu çalışma devam ediyor. Daha adaletli bir vergi için gelire göre vergilendirmeyi daha etkin hale getireceğiz. Verginin daha da fazla taban yayılmasını sağlayacağız.

Vergi dönüşümü reformu çalışmaları hala sürüyor. Yeni vergi mimarisinin temel detayları şunlar:

İstisna ve muafiyetleri azaltacağız.

Kurumlar vergisini azaltacağız.

Kayıt dışılıkla mücadele

Yeni vergi mimarimiz istihdam oluşturma hedefinin üzerine oturacak. Kayıt dışılıkla mücadele edeceğiz. Mükellef beyanının esas olduğu sadeleştirilmiş bir süreci hayata geçireceğiz. Sahte belge ile mücadele için etkin bir yapıyı devreye almış olacağız. Dolaylı verginin ağırlığı azaltılırken doğrudan verginin ağırlığı artırılacak.

Mükellef memnuniyetini düzenli ve sürekli olarak ölçerek eksiklikleri anında tespit edeceğiz.

Tasarrufları artırarak dış finansman bağımlılığımızı azaltacağız reel sektörde riski 100 milyon lira ve üzeri olan grupların bağımsız denetim raporlarını bankalara sunmaları zorunlu hale getirilecek.

Sosyal güvenlik ve Yargı reformu

Sosyal güvenlik reformu ile SGK’nın aktüeryal dengesi geliştirilecek. Kayıt dışı mücadele ile gelirleri artıracağız.

Yargı reformu çalışması sürüyor. Strateji belgesi yakında paylaşılacak. Hukuk ve ekonomi birbirini tamamlayan iki çalışma alanıdır.

Sanayide yerlileşme

Lojistik master planı bakanlığımız ve varlık fonumuz tarafından hazırlanacak. Sanayide yerlileştirme programı Mayıs’ta açıklanacak.

Sanayi bakanlığımız bu program ile AR-GE’den yatırım ve ihracata tek pencereden yönetildiği öncelikli orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünlere ilişkin proje üretilecek.

Sigortacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu kurulacak

“Sigortacılık önemli bir yeni finansman kaynağı olacak. Sigortacılık Denetleme ve Düzenleme kurumu kurarak sektörün  denetlenmesini yakından takip edeceğiz.

Bir diğer adımımız ihracat ve katma değerli ürün üretimini yerlileştirmeyi sağlayan sektörlerin kredi arzından daha fazla yararlanmasını sağlamak olacak. ”

 

Bu reform ve master plan takvimini dökecek olursak;

Mayıs: Tarımda Milli Birlik Projesi ve Sanayide Yerlileştirme Projesi
Ağustos: İhracat Master Planı
Eylül: Turizm Master Planı, Lojistik Master Planı
Yıl Sonu: BES ve Kıdem Tazminatı Reformu, Sosyal Güvenlik Reformu, İstihdam Eğitim Planlaması, Yargı Reformu

 

 

Yorumlar

Banner

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler