2019 başında ekonomi nasıl görünüyor?

QNB Finansbank uzmanları Erkin Işık ve Deniz Çiçek Tarafından Hazırlanan Günlük Bülten hem 2018’in son ekonomik verilerini yorumluyor, hem de…
10:337 Ocak 2019
2019 başında ekonomi nasıl görünüyor?
QNB Finansbank uzmanları Erkin Işık ve Deniz Çiçek Tarafından Hazırlanan Günlük Bülten hem 2018’in son ekonomik verilerini yorumluyor, hem de…

QNB Finansbank uzmanları Erkin Işık ve Deniz Çiçek Tarafından Hazırlanan Günlük Bülten hem 2018’in son ekonomik verilerini yorumluyor, hem de 2019 için tahminler sunuyor:

 

Dış ticaret açığındaki hızlı daralma Aralık’ta devam etti 

Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan öncü dış ticaret verilerine göre,  Aralık ayı dış ticaret açığı geçen yıla göre 6.5 milyar düşüşle 2.7  milyar dolar oldu. Önceki yıla göre %0.4 yükselen aylık ihracat 13.9  milyar dolar, %28.2 düşen ithalat 16.6 milyar dolar oldu. Bunun  sonucunda önceki ay 61.5 milyar dolar olan 12 ay birikimli dış ticaret  açığı 2018 sonu itibarıyla 55 milyar dolara indi.

Bakanlığın verileri  tüm detayları vermese de, mevcut verilerden dış ticaret açığındaki    6.5 milyar dolarlık daralmanın yaklaşık 5 milyarının altın ve  enerji dışı kalemlerden kaynaklandığı sonucuna varıyoruz. Enerji  ithalatında geçen senenin aynı ayına göre belirgin bir değişim  olmadığından, dengelenmenin geri kalanı altın ithalatındaki düşüşten  kaynaklandığını düşünüyoruz.

12 ay birikimli dış ticaret açığı son 7  ayda 32 milyar dolar daraldı ve bu çok büyük oranda altın ve enerji  dışı ticaretten kaynaklandı. Açıktaki daralmanın hız kesmemesi iç  talepteki yavaşlamanın sürdüğüne işaret ediyor.  Bakanlık  verilerini kullanarak dış ticaret verilerini mevsim ve takvim  etkilerinden arındığımızda, hem ithalatın hem de ihracatın Aralık’ta  aylık bazda düştüğünü görüyoruz.  Uzun süredir artış  trendinde olan ihracatta bir ay düşüş olmasının henüz bir trend  değişikliğine işaret ettiğini düşünmüyoruz.

 

2019 büyüme tahmini

Ancak küresel büyüme  görünümündeki bozulma ihracat üzerinde önümüzdeki dönemde risk  oluşturabilir. İthalat tarafında ise altın ve enerji dışı kalemlerden  kaynaklanan düşüş trendinin sürmesi büyüme açısından olumsuz bir  gelişme. Özellikle altın ve enerji dışı ara malı ithalatı sanayi  üretimi için öncü gösterge olma niteliği taşımaktadır.

Bu iki serideki  yıllık  değişimleri karşılaştırdığımızda sanayi üretimindeki düşüş  eğiliminin süreceği sonucuna varıyoruz. Ancak bu görünüm, bizim yılın  son çeyreğinde beklediğimiz daralma eğilimi ile uyumlu gözüküyor ve bu  doğrultuda 2018 için %3.0, bu sene için de %1 GSYH büyüme tahminimizi  koruyoruz.

 

Sıcak para hareketleri

 

TL’deki kısa vadeli pozisyonlanmada artış 2018 yılında  yabancı yatırımcılar Türkiye portföylerini artırma eğilimi ile seneye  başladıktan sonra ikinci çeyrekten itibaren pozisyon azaltma eğilimine  girmiş, Ağustos ayında ise özellikle kısa vadeli TL pozisyonlarını  (carry trade) belirgin olarak düşürmüşlerdi. Sonrasında Merkez  Bankası’nın faiz artırımı ve Yeni Ekonomi Programı’nda büyümeden çok  istikrar ve dengelenme vurgusu yapılması ile tekrar portföy girişleri  gözlenmiştir.

Yılın tamamında en yüksek portföy girişi 4.6 milyar  dolar ile eurobonda olurken, bunda Hazine’nin ihraçlarını artırması  etkili olmuştur. Bunun yanında TL cinsi devlet tahvillerine de 0.8  milyar dolarlık giriş olmuştur. Buna karşılık şirketlerin  eurobondundan 3.2 milyar dolar, hisse senetlerinden de 1 milyar dolar  çıkış olmuştur. Nette bu kanallardan 1.2 milyar dolarlık sınırlı bir  giriş olduğu görülmektedir.

 

Yerleşikler dövize geçiyor, kurumsalların döviz birikimi eriyor

 

Bunun yanında kısa vadeli TL  pozisyonlarından yılın tamamında 10 milyar dolarlık çıkış olduğunu  tahmin ediyoruz ki bu da dolar kurundaki 2018 yılının tamamındaki %40  artışın ana belirleyicisi olmuştur. Ancak bu kanaldan  Aralık ayında 3.7 milyar dolarlık giriş olmuş ve Ağustos sonundan beri  toplam giriş 9.6 milyar dolara ulaşmıştır. Buradaki pozisyonlanmanın  artması, sene başında görülen sert kur hareketlerini de bir ölçüde  açıklamaktadır.

Yurtiçi yerleşikler tarafında ise, bireysel  yatırımcıların döviz biriktirmeye devam ettiği izleniyor. Bireylerin  döviz mevduatı Ağustos sonundan beri 10.3 milyar dolar artmış ve Mart  ayından beri en yüksek seviyesine gelmiştir. Buna karşılık,  yüksek döviz kredi stokuna rağmen şirketlerin DTH’ı Mayıs ayındaki  tepe seviyesinin 5.6 milyar dolar altındadır.

 

Haftanın veri gündemi 

 

Ödemeler dengesi istatistikleri Cuma açıklanacak. Dış ticaret  açığındaki belirgin daralmanın neticesinde, cari işlemler dengesinin  son üç ayda olduğu gibi Kasım’da da (1 milyar dolar) fazla vermesini  bekliyoruz. Bu durumda 12 ay birikimli cari açık 39.4 milyar dolardan  33.9 milyar dolara gerileyecektir. Öncü göstergeleri dikkate  aldığımızda yılsonunda cari açığın 27 milyar dolar civarına  gerilemesini bekliyoruz ki, bu da GSYH’nin yaklaşık %3.5’ine karşılık  geliyor.

İç talepteki zayıflamayla beraber ithalatın gerilemesi ve  ihracat ve turizm gelirlerinin artmasıyla, 2019 yaz aylarına kadar  dengelenmenin sürmesini bekliyoruz. Bunun sonucunda 12 ay birikimli  cari işlemler açığı yaz aylarında kapanma noktasına gelebilir. Ancak  ekonomik büyümedeki toparlanma beklentimize paralel olarak, cari  açığın 2019 sonunda baz etkisinin de katkısıyla genişleyeceğini ve  yılı 22 milyar dolar (GSYH’nin %2.8’i) seviyesinde kapatacağını tahmin  ediyoruz.

 

 

Aralık bütçe açığı TL21.5  milyar olacak

Bunun öncesinde yarın Hazine, Aralık ayı nakit bazlı bütçe  sonuçlarını açıklayacak. Bizim nakit hareketlerinden yaptığımız  tahmine göre bütçe Aralık ayında 21.5 milyar TL açık verecek. Bu da  geçen senenin aynı ayındaki 21.1 milyar TL açık ile uyumlu seviyede  olacak. Böylece nakit bütçe açığının milli hasılaya oranı %1.8  seviyesinde yılı tamamlayacaktır. Ancak bu performansta, tek sefere  mahsus gelirlerden (vergi ve emlak barışı ile bedelli askerlik) elde  edilen yaklaşık %1.1’lik gelirin önemli katkısı olmuştur.

Cuma günü  yurtiçinde ayrıca TCMB beklenti anketi sonuçları açıklanacak.

 

Enflasyonun beklentilerden iyi gelmesi ile Aralık anketinde enflasyon  tahminlerindeki sınırlı düşüş eğilimi devam edebilir.

ABD’de ise  Çarşamba günü Fed Aralık toplantısının tutanakları yayımlanacak.

Hatırlanacağı gibi, 2019 yılı için öngörülen faiz artırım sayısı üçten  ikiye düşürülse de bilanço küçültmeye ve kademeli faiz artırımlarına  devam etme mesajı ile piyasalarda olumsuz etki gözlenmişti. Ayrıca  bugün ve yarın Çin-ABD arasındaki ticaret anlaşmaları konusundaki  görüşmeler ve 22 Aralık’tan beri kısmen kapalı olan hükümetin tekrar  açılması konusundaki gelişmeler izlenecektir.

ABD’de karışık görünüm  risk iştahını baskılıyor…

Cuma günü açıklanan ABD Aralık işgücü  verilerine göre, tarım dışı istihdam artışı  312 bin  kişi ile beklenen 184 bin artışın belirgin olarak üzerinde geldi. Maaş  artışların beklentilerden yüksek gelerek, yıllık artış oranının %3.9  ile 2009 yılından beri en yüksek seviyesine çıkması, enflasyon  endişelerini artırdı. Diğer taraftan, ABD imalat sanayi ISM  endeksindeki sert düşüş ve global imalat sanayi PMI endeksinin 0.5  puan gerileyerek 51.5 seviyesine, yani Eylül 2016’dan beri en düşük  değerine gerilemiş olması, önümüzdeki döneme ilişkin büyüme  endişelerinin sürmesine yol açtı.  Cuma günü konuşan Fed Başkanı

Powell ise, ABD ekonomik büyüme eğiliminin güçlü seyretmekte olduğunu  söylese de, son dönemde piyasa risk iştahındaki ve güven  endekslerindeki zayıflamanın ekonomiye olumsuz etkileme riskine dikkat  çekti ve para politikasını sıkılaştırma konusunda sabırlı olacaklarını  vurguladı. Bu doğrultuda piyasalarda belirgin bir toparlanma yaşandı.

Bugün ve yarın ABD-Çin arasındaki ticaret görüşmeleri takip  edilecektir.

 

Sigarada yeni fiyat muamması

Türkiye’de ise hafta sonu yayınlanan Cumhurbaşkanlığı  kararnamesi ile tütün ürünlerindeki ÖTV 4 puan artırılarak %67  yapılırken, asgari maktu vergi miktarı ise sıfırlandı. Enflasyon  sepetinde % 4.8’lik paya sahip olması sebebiyle, ortalama sigara  fiyatındaki değişim, Ocak ayı verisi açısından önemli olacak. Ancak bu  uygulama, fiyatı yüksek sigaralarda vergi yükünün artması, fiyatı  düşük sigaralarda ise düşmesini getirecek. TÜFE sepetinde hangi  sigaraların fiyatlarının takip edildiğini bilmesek de, ortalama sigara  fiyatının Aralık itibariyle 11.24 TL olduğu TÜİK’in açıkladığı  verilerde görülebiliyor.

Bu fiyat, vergi düzenlemesi sonucunda fiyatı  artacak grupta bulunuyor ki bu doğrultuda, düşük fiyatlı sigaralardaki  vergi yükünün azalmasının dengeleyici etkisine rağmen, sigara  fiyatlarındaki artışın enflasyonu Ocak ayında olumsuz etkileyeceğini  düşündürüyor. Bu da bugün faizler üzerinde yukarı yönlü baskı  yaratabilir.

 

Döviz kurunda ne olacak?

Powell’ın açıklamalarının ardından risk iştahında  yaşanan toparlanmayla beraber USD/TL de geriledi. Cuma gün içinde  gevşeme eğiliminde olmakla beraber 5.40 seviyesinin üstünde kalan kur, Powell’ın konuşmasının ardından sert şekilde düştü ve bu sabah 5.34  seviyelerinde başladı. EUR/USD ise 1.1420 seviyelerinde işlem görüyor.

10 yıllık tahvil faizi %16.69, 2 yıllık tahvil faizi %19.71’den son  işlem geçti. 10 yıllık faiz son bir hafta 20 baz puan arttı, 2 yıllık  faiz 2 baz puan azaldı. 5 yıllık Türkiye CDS’i Cuma 5 puan azaldı ve  366 oldu. CDS önceki haftaya göre 4 puan yukarıda bulunuyor.

 

 

Kaynak:  FOREKS

Yorumlar

Son güncelleme: 10:337 Ocak 2019
Paylaş Tweet