Sosyal Medya

Dünya Ekonomisi

Powell’in çaylaklık hatası bizi kurtarmaz

Salı akşamı  “Fed bu akşam ne diyecek?   Elinde veri yok,  Ticaret Savaşları’nın akibeti  1 Mart’ta belli olur, “Kıyamet kopacak” dese…

Powell’in çaylaklık hatası bizi kurtarmaz

Salı akşamı  “Fed bu akşam ne diyecek?   Elinde veri yok,  Ticaret Savaşları’nın akibeti  1 Mart’ta belli olur, “Kıyamet kopacak” dese ne olur?  Lütfen flexible kelimesinin lügat karşılığını okuyun  analiz yazmadan” diye tweet attım.

 

Fed FOMC Çarşamba akşamı faiz artırımlarını askıya alıp “sabırlı bekleyiş” olarak özetlenecek bir parasal duruşa geçerken, bilanço daraltma sürecini de piyasa ve ekonomik koşulların evrimine göre revize etmeye hazır olduğunu açıkladı.  Açıklamada bu tür ifadeler yer almasa da, bir çok uzman Fed’in parasal  normalleşme sürecinin sonuna geldiğini iddia ederken, türev piyasalarda 2020’de faiz indirimi fiyatlanmaya başladı.

Böyle vahim bir öngörü hatasından sonra, şerefli ve profesyonel itibarına değer veren bireyler, mesleği bırakıp, ülkeyi terkeder.   Odin’e şükürler olsun,  utanma ve arlanma bana bahşedilmeyen iki  nimet.  Bernanke’nin taper tantrum’u gibi, Powell’in da  dev bir çaylaklık hatası yaptığını, yılın ikinci yarısında Fed’in fabrika ayarlarına döneceğine eminim.  Ayrıca, Fed kararına sadık  kalsa da ne bizi, ne de Gelişmekte Olan Ülkeleri (GOÜ, Piyasalar = GOP) kurtarmaz. O gemiler çoktan demir aldı bu limandan.

 

Merkez Bankaları Fed’in Çarşamba yaptığı gibi bir ay içinde tam U-dönüşleri yapabilir. Fakat bu   manevra için ekonomik görünüm veya risk dengelerinin değişmesi gerekir. Halbuki, Fed’in yeni duruşuna gerekçe olarak zikrettiği risklerin hepsi uzun süredir var, ABD hükümetinin kapalı kalması en fazla 5 milyar dolara zarara mal oldu. Atlanta Fed nowcast 4Ç2018 büyümesi için %2.5 Y/Y öngörüyor.  Cuma tarım-dışı istihdam patlama yaparken, imalat sanayi PMI 4 aylık zirve yaptı.  ISM ise 56.6’ya tırmanarak “ben çok güçlüyüm” sinyali verdi.

ABD’de herşey çok iyiye gitmiyor tabii ki, inşaat zayıf, Tüketici Güveni’nde seviye yüksek, fakat gözle görülür bir gerileme var. Öte yanda, Trump ve Beijing’den gelen güncel açıklamalar 2 Mart’ta 2020’ye  kadar sürecek bir Ticaret Barışı olasılığını güçlendirirken, Draghi ve diğer AMB guvernörlerine göre,  Euro-bölgesi’nde (EB) yavaşlama var, resesyon ya da deflasyon yok.

 

Fed veriye endeksli hareket edeceğine göre

  • Ticaret Savaşı bitip, EB istikrar kazanırsa, yeniden faizleri artırabileceği,
  • Fed bilançosunun optimal büyüklüğü hakkında henüz kesin bir rakam ortaya atılmadığına dikkat çekeyim.

Yine de, Fed yılın ikinci yarısında ne yapar sorusunu bir kenara koyarak, alınan kararın reel ve psikolojik etkilerini gözden geçireceğiz.

Ocak global imalat sanayi PMI 2.5 yıllık dip yaptığına göre, dünya eknomisinin bir “çamurlu tarladan” geçtiği, yani süreceği kesin olmayan yavaşlama süreci yaşadığı kesin.  Yavaşlamada bir dizi neden var, ilki Brexit, Ticaret Savaşları ve ABD-Çin-Rusya anlaşmazlığı ile özetlenecek jeo-politik belirsizlikler.  Fed ve AMB’nın eş zamanlı olarak likiditeyi kısması, bu belirsizliklerin dünya ekonomisi üstünde olumsuz etkisini katlardı.

AMB bilanço büyüklüğünü uzun süre sabit tutacak, Fed’in global faiz düzeyi ve likidite koşullarına yaptığı negatif katkı da azalacak. Bu anlamda yavaşlama bitti kesinlikle diyemem, ama reel sektörde özellikle sabit sermaye yatırımları  açısından önemli bir belirsizliğin azaldığını, bunun da miktarını ölçemesek de ek harcamalar olarak sisteme geri döneceğini düşünüyorum.

 

İllevelakin,  Fed kararı dünyanın tüm sorunlarını çözmediği gibi, bir takım yan etkileri olduğunu da göz önüne alalım.  Öncelikle, Fed’in bilanço büyüklüğünden bağımsız olarak Türkiye ve Çin gibi ekonomilerde kredi genişleme döngüsü içsel nedenlerden dolayı sona ermiş olabilir.

 

Ayrıca,

  • Fed’in Trump’ın baskısına boyun eğerek kısmen siyasallaştığı görüşünü zihinlerden silmek çok zor olacak.
  • Powell itiraz etse de “Fed put (opsiyonu)“ denilen, piyasalar her çalkantıya girdiğinde, merkez bankasının rahatlatıcı adımlar atacağı algısı pekişerek aşırı risk alma  güdüsünü (ahlaki rizikoyu)
  • Fed’in iletişim sorunu halledilmedi, aksine içinden çıkılmaz hal aldı. Artık bundan sonraki adımın yönü ve zamanlaması hakkında iyice karanlıktayız.

 

Fed yeni bir mesaj vermedikçe, Ocak’ta sırf ABD fonlarından GOP’a yapılan 10 milyar dolar sıcak para akımı sürebilir. Bu da sadece Brezilya, Arjantin, Güney Afrika Cumhuriyeti, Rusya, Mısır, Türkiye gibi kötü yönetilen devletlere gemi iyice azıya alıp elzem reformları geciktirme şansı verecek.

 

Pek az düşünür ve fon yöneticisi GOÜ’in başlıca probleminin dolar-ABD faizlerinin yükselmesi değil, reform ve demokrasi üretme sıkıntısı olduğunu görüyor, ya da aldırmıyor. Fed ve AMB’nın finansal koşulları sıkılaştırması, bu hükümetleri sorumlu davranmaya teşvik eden bir sopaydı, etkisi  azalacak. Hemen cüretkarlaşıp hata yapacaklar ve dar kapıdan içeri üşüşen para camdan kaçacak.

 

Türkiye  örneğiyle anlatayım.  BloombergHT’ye  göre yabancı uzmanlar TL için iyimser, dolar/TL 5.00’a gerileyebilir.  Doğrudur da, ama bu yabancı uzmanlar sadece carry trade ve sıkı para politikasıyla ilgili. Ne seçim kazanmak amacıyla serbest piyasa ekonomisinin folloş edildiğini anlıyor, ne de hükümetin seçim öncesi temel amacı haline gelen “reflasyon” yani ekonomiyi yeniden canlandırma sürecinin cari fazla ve dez-enflasyonu sonladıracağını.

Hatta, Türkiye’ye biraz daha sıcak para yığılırsa, TCMB’nin çok yoğun faiz indirme baskısı altında kalacağını da görmezden geliyorlar.

 

TCMB sıkı para politikasına, Berat Albayrak da  bütçe disiplinine uzun süre sahip çıkarsa, Türkiye 2001’den bu yana en derin ve uzun resesyonuna şahit olacak. Daha da kötüsü, bu resesyonun sürdüğü her gün bozulan şirket bilançoları ile donuklaşan banka bilançoları arasındaki habis etkileşimi azdırarak, çıkış yolu bulmayı zorlaştıracak.

 

Bazı aklı evveller Fed’in yeni duruşundan sonra kamunun dış borca yüklenerek bizim temel sorunumuz olan finansal kaynak darlığını aşacağımızı iddia edecek kadar ileri giderler. Bu zatlar kamunun borçlanma kapasitesi ile, yatırım yapılır notuna haiz olmayan bir ülkenin kağıdına duyulan cılız talebi ayrıştımayı dahi bilmiyorlar. Türkiye her sene rahat 10-15 milyar dolar borçlanır. Ama bilançolarda delik en az 50-60 milyar dolar, dünyanın tüm fonlarını toplasanız, o kadar Hazine kağıdına talep bulamazsınız.  Bu hususta, TEPAV’ın bende ufuk açan araştırmasını da yayınladım (TEPAV sordu:  Hazine  özel sektörü kurtarabilir mi?), ama kimse okumadı.

 

Özetle, Fed 3 vakte kadar hatasından döner,  dönmese de bize sağladığı avantajı bertaraf edecek hataları vakit kaybetmeden yapacak  devlet geleneği ve tecrübesine sahibiz.

 

 

FÖŞ anlattı:  Fed kararı, dünya ekonomisi ve Türkiye

ABD’de istihdam patlaması

 

Mert Yılmaz:  Fed  dolar stratejilerini değiştirdi

Yorumlar

Banner

BAKMADAN GEÇME

  • Dokuz Günlük Ramazan Bayramı Tatili Turizme İlaç gibi Geldi

    Bu yıl Ramazan Bayramı tatilinin uzatılmasının hükümetçe her zamankindençok daha önce ilan edilmesi turizmcilerin yüzünü güldürdü. Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB) Yönetim Kurulu Başkanı Firuz Bağlıkaya, 9 güne çıkarılan Ramazan Bayramı tatilinde 2 milyon kişinin seyahat etmesinin ve 3 milyar liralık ekonomik hacim sağlanmasının beklendiğini bildirdi.

  • Avrupa Parlamentosu Vize Ücretlerini Arttırdı, İş Dünyası Tepkili

    Önceki gün Avrupa Parlamentosu Türkiye'nin de dahil olduğu ülkeler için vize ücretini 60 eurodan 80 euroya çıkardı. Ayrıca vize şartlarında da bazı değişikliklere gitti. Türkiye'den bu yeni duruma ilk tepki İKV'den geldi.

  • Savunma Sanayi İhracatı 9 Milyar Dolara Yaklaştı

    Savunma sanayi son yıllarda en çok teşvik edilen sanayi kollarından biri. İhracatı da ithalatı da artarken sektörün hacmi ile beraber çalıştırdığı insan sayısı da hızla artıyor. Savunma sanayi ile ilgili son rakamlar SaSaD Genel Kurulu'nda açıklandı.

Benzer Haberler