Sosyal Medya

Dünya Ekonomisi

Küresel gıda fiyatları yükseliyor ve ekonomistler endişeli

Uzmanlar uyarıyor: İklim şokları, daha yüksek petrol fiyatları ve ABD dolarındaki keskin bir değer kaybı gıdaları pahalı hale getirebilir.

Küresel gıda fiyatları yükseliyor ve ekonomistler endişeli

Gıda fiyatları, dünyanın en büyük gelişmekte olan pazarlarında hızla yükselmekte ve aylarca süren baskıların ardından olası bir enflasyon tehdidi oluşturmakta. Asya’nın en büyük iki gelişmekte olan ekonomisi, tüketici diyetinin merkezi olan Çin’deki domuz eti ve Hindistan’daki soğan – temel ürünler olarak fiyat dalgalanmasıyla karşı karşıya. Türkiye ve Nijerya’da tedarik sorunları maliyetleri artırırken, Birleşmiş Milletler verileri, küresel gıda fiyatlarının iki yıldan fazla bir süre içinde Ekim ayında en hızlı şekilde arttığını gösteriyor.

Gıda fiyatlarındaki bu yukaru yönlü hareket, fakir tüketiciler için acı verici olsa da, merkez bankalarını küresel bir yavaşlamanın ortasında ekonomik büyümeyi artırmaya odaklandıkları gevşek para politikalarını frenletme seviyesine henüz ulaşmış değil. 

Türkiye hariç, Bloomberg tüketici fiyat endeksleri göstergesine göre, yükselen piyasalardaki ortalama enflasyon hala tüm zamanların en düşük seviyesinde.

Singapur’daki DBS Bank Ltd.’nin genel müdürü ve ekonomistlerinden Taimur Baig, “Bir avuç üründe yoğunlaşmış ve kendine özgü faktörlerin etkisiyle artan gıda enflasyonu üzerinde merkez bankalarının harekete geçeceklerini düşünmüyoruz ancak para ve malî gevşemeye yönelik politikaların 2020’de de devamı beklenmeli” diyor.

Fiyat Şoku

Bununla birlikte, gıda tarafında bir fiyat şoku tehdidi son derece gerçek. Nomura Holdings Inc. ekonomistleri kısa süre önce, gıda harcamaları toplam harcamalar içinde daha büyük paya sahip olduğu için gelişmekte olan piyasaların en fazla risk altında olduğunu belirttiler. Gıda enflasyonunu tetikleyici faktörler olarak da, hava ile ilgili şoklar, daha yüksek petrol fiyatları ve dolardaki keskin bir değer kaybı sıralanıyor. 

Kilit nokta, artışların, tüketicilerin uzun vadeli enflasyon beklentilerini beslemeye başlayıp, temel enflasyonu besleyip beslemeyeceği. 

Çin

Domuz eti fiyatları, “domuz ateşi” hastalığına karşı koruma sağlamak için büyük miktarda hayvan toplanmasının ardından tüketici enflasyonunu Ocak 2012’den bu yana en yüksek seviye olan % 3,8’e yükselterek iki katına çıkardı. Domuz eti fiyatları son zamanlarda normalleşmeye başlamış olsa da, ekonomistler Çin’de gıda enflasyonun Ocak 2020’de %5-6 ile zirve yapacağı konusunda hemfikirer.  

Bu seviyedeki enflasyon, merkez bankasının para politikasını gevşetme ve sürmekte olan ticaret savaşı paralelinde zayıf iç talep için ekonomiyi destekleme çabalarını engelleyebilir. 

Hindistan

Soğan fiyatındaki ani yükselişin geçtiğimiz yıllarda sosyal huzursuzluğa yol açtığı Hindistan’da, sebze fiyatlarındaki yıllık %26’lık bir artış, Ekim ayındaki enflasyonu 15 ay içinde ilk kez Rezerv Bankası’nın% 4 eşiğinin üzerine çıkardı. Bu, 2013’ten bu yana en zayıf ekonomik büyüme performansı gösteren Hindistan ekonomisine detsek vermeye çalışan merkez bankasının adımlarını engelleyebilir.  

Türkiye

Gıda enflasyonu ilk çeyrekte% 30 civarında seyretti.   2019’un büyük bölümünde % 15’in üzerinde kaldı. Yüksek gıda fiyatları Türkiye’de tedarik zinciri sorunları ve doğal sulamaya yoğun bir şekilde bağlı; ancak 2018 Ağustos’undaki döviz krizinin de etkileri var.  Hükümet, doğrudan çiftçilerden ürün almayı ve şehirlerde satmayı denedi ancak fazla fark yaratamadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise fiyat yükseltenleri hain ve terörist olarak kınadı. Hububat üreten illerdeki son kuraklıklar, gelecek yıl olası arz kısıtlamaları konusunda endişelere yol açarken, merkez bankası gıda enflasyonunun 2020 sonuna kadar % 11 olmasını bekliyor.

Afrika

Bölgesel bir kuraklık bazı Güney Afrika ülkelerinde gıda üretimini sınırladı. Mısır ürünlerinin maliyetindeki artışa bağlı olarak gıda fiyatlarındaki artış, Zambiya enflasyonunu üç yılın en yüksek seviyesine çıkardı ve Zimbabwe’deki aylık gıda enflasyonu, arz azaldıkça yaklaşık %50’ye ulaştı. Nijerya’da, ithal edilen pirinç fiyatı, Cumhurbaşkanı Buhari’nin kısmen yaygın gıda kaçakçılığına karşı koymak için sınır kapama emri vermesinden sonra Ağustos ayından bu yana % 7,3 arttı.

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler