Sosyal Medya

Dünya Ekonomisi

Almanya’dan büyük değişim: göreceli “gevşek” maliye politikasına hazırlık

Avrupa’nın o çok korkulan finansal disiplin lideri Wolfgang Schaeuble 2017’de görevden ayrıldığından bu yana Avrupa Merkez Bankası’nın tüm çabalarına ve…

Almanya’dan büyük değişim: göreceli “gevşek” maliye politikasına hazırlık

Avrupa’nın o çok korkulan finansal disiplin lideri Wolfgang Schaeuble 2017’de görevden ayrıldığından bu yana Avrupa Merkez Bankası’nın tüm çabalarına ve ucuz kredi bolluğuna rağmen yeniden kıtada baş gösteren durgunluk belirtileri şimdilerde Almanya’yı yeni bir maliye politikası patikasına sokmak üzere. 140 yıllık Alman maliye dogmasındaki değişim ise elbette başta Avrupa olmak üzere tüm dünyada etkiler yaratacak.

Bu büyük değişimi yöneten, Ocak ayında Maliye Bakanı Olaf Scholz’in getirdiği baş ekonomist Jakob von Weizsaecker. Fransa’da ekonomi ve fizik eğitimi almış, Sosyal Demokrat von Weizsaecker, Almanya’nın finans teknokratlarının zihniyetini değiştirmeye çalışıyor.

Başbakan, Şubat ayında bakanlık çalışanlarına yolladığı bir mesajda, von Weizsaecker’in görevinin faiz oranlarının uzun süre aşırı düşük kalacağı ve potansiyel olarak daha önce çekici olmayan yatırımları mümkün kılınabileceği yeni gerçeklik bilincini artırmak olduğunu söyledi.

Eski Alman cumhurbaşkanı Richard von Weizsaecker’ın uzak bir akrabasının von Weizsaecker, “Zihinsel olarak, tasarrufların ve sermayenin geçmişten çok daha az kıtlıkta olacağı bir dünya için hazırlıksızız” diyor. “Birçok kamu ve özel yatırım daha önce olmayacağı şekilde bu yeni ortamda fizibil hale gelmiş olabilir” diye ekliyor.

Geçtiğimiz aylarda 49 yaşındaki eski Avrupa Birliği milletvekili, ekonomik uzmanların Almanya’nın kamu maliyesini yeniden değerlendirmesi ve yatırımlara odaklanması gerektiğini öne sürdüğü tartışmalı seminerleri ve atölye çalışmalarını düzenleyen isimdi.

Alman Maliye Bakanlığı’ndan ismini vermek istemeyen bir yetkiliye göre von Weizsaecker, Bund’un negatif verim eğrisini tweetleyerek ya da muhafazakar bir milletvekilinin finansman tekliflerini eleştirerek, alışılmadık şekilde sosyal medyada aktif. Hatta attığı bir tweet’te, bir gazete makalesine tepki verdiği tepkide hükümet yatırım programının neye benzemesi gerektiğinin çerçevesini çizdi: “dağınık olmak yerinde odaklı; kaotik olmak yerine düzenli.”

Scholz, bu görüşleri aleni olarak desteklemiyor ve dengede bütçe anlamına gelen “siyah sıfır” kuralına sadık kalıyor. Ancak, Berlin şehir merkezinin kale benzeri maliye bakanlığındaki sessiz devrim, ülkenin en büyük ekonomisinin, Almanya’nın derin bir durgunluğa doğru ilerlemesi halinde maliye politikasında önemli değişiklikler yapmaya hazır olduğunun bir başka göstergesi.

Bakanlıkta kendisine önemli manevra alanı verilen daha Keynesyen bir bakış açısına sahip Weizsaecker, Scholz’un yardımcıları ve SPD partisinin üyeleri tarafından önerilmişti.

İki yıl önce “siyah sıfırı” gerçekleştiren 400 devlet memuru için söz konusu değişim tam bir devrim niteliğinde. Yakın bir Schaeuble müttefiki ve finansal şahin olan Weizsaecker’ın selefi Ludger Schuknecht, yıllarca, yatırımcı güvenini ve sürdürülebilir finansmanı sağlamanın bir aracı olarak mali disiplinin erdemini düzenli olarak anlattı. Hatta Maliye Bakanlığı Schuknecht döneminde düzenlediği seminerlerle düşük faiz oranlarının finansal piyasalar için yüksek riskler taşıdığı konusunda uyarılarda bulundu.

Uluslararası Para Fonu’ndan Alman federal hükümetine harcamalarını artırması çağrıları yıllarca göz ardı edildi. Sıfır bütçe açığı politikası 14 bakanlıkta neredeyse şiddetle uygulandı.

Elbette, Alman hükümeti mali disiplini tamamen terk etmiyor.  Aslında, geçen hafta Scholz, negatif faiz oranlarının borç dinamikleri için oluşturduğu potansiyel tuzaklar konusunda uyardı. Hatta “sıfır açık” politikasının dünya çapında Alman finansal güvenilirliğini vurgulayan bir onur noktası olduğuna inanan Şansölye Angela Merkel’in Hıristiyan Demokratları, bu haftaki parlamentodaki bütçe tartışmasında küçük koalisyon ortakları SPD’nin harcama artırma yönündeki girişimlerine kesinlikle karşı çıkacaklarını açıkladılar.

Ancak ekonomi yavaşladıkça ve teşvik önemleri uygulanması için yurtiçinden ve yurtdışından baskılar büyüdükçe, değişim korosu Almanya’da daha da güçleniyor.

Siemens CEO’su Joe Kaeser Pazartesi gecesi Berlin ‘de gazetecilere verdiği demeçte, “Alman hükümetine yollar, köprüler ve havaalanları gibi altyapı projelerine yatırım yapmak gibi yararlı teşvik önemlerini göz önünde bulundurması tavsiye edilir” dedi.

Almanya’nın ticaret ortakları euro bölgesi ekonomisinin durgunlukla mücadele ettiği bir zamanda Almanya’nın sadık kalmakta inat ettiği çok sıkı maliye politikasını gereksiz görüyorlar. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi, defalarca “mali alana” sahip olan ulusları kullanmaya çağırdı ve IMF, hükümeti dijital ağ gibi büyümeyi artırıcı altyapıya yatırım yapmaya çağırdı.

Almanya’nın cari işlemler açığının büyüklüğünü eleştirirken, Başkan Donald Trump’ın Hazine Departmanı da bu yıl Berlin’in “yerel yatırım ve tüketime alan açmak için anlamlı politika adımları atması gerektiğini” söyledi.

Aman ekonomisi bu yıl ikinci çeyrekte  %0,1 oranında daralırken birçok önemli gösterge üçüncü çeyrek için de eksi büyümeye işaret ediyor.

SPD’nin finans başkan yardımcısı Lothar Binding “Dengeli bütçe bir dogma ya da kendi içinde bir son olmamalıdır; iyi hükümet sadece dengeli bir bütçeye bağlı değildir” diyor.

Yakın zamana kadar bu tür mesajlar mali şahinler tarafından boğulurdu. Ancak parti liderliğine oynayan ve hükümeti eleştirenleri kendi tarafına çekmek isteyen Scholz, en azından çizgisinde politika değişikliği yapıldığına dair işaretler gösteriyor.

Geçtiğimiz haftalarda Almanya’nın büyük yatırımlar yapma ihtiyacını vurgularken zaten “dengeli bir bütçe” kavramını çok daha muğlak olan “sağlam finansman” ile değiştiriverdi.

Hatta derin bir durgunluk durumunda 50 milyar avro (55 milyar dolar) teşvik paketi olasılığını bile gündeme getirdi. Bir yasa koyucunun yazdığı bir mektupta, maliye bakan yardımcısı Bettina Hagedorn, ekonomik şartların değişmesi halinde 2023’e kadar dengeli bütçeleri yönetme planlarının gözden geçirilebileceğini söyledi.

İlk işaret, 14 Kasım’da açıklanacak üçüncü çeyrek gayri safi yurtiçi hâsıla olacak. Gelen verinin durgunluğa işaret etmesi halinde Weizsaecker, maliye bakanlığının harekete geçmeye hazır olmasını sağlamak için çalışıyor.

Bloomberg/Birgit Jennen

 

 

 

 

Yorumlar

Banner

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler