Sosyal Medya
**8*

Nerede bu dünya krizi ya?

22 Aralık 2018

Andromeda Galaksisi’nde geçirdiğim bir haftalık keyifli tatilden sonra vatana dönüş yaptığımda, dünyanın resesyona girdiği ve yeni bir Büyük Finansal Kriz’in her an patlak verebileceğini müşahade edip hayıflandım. Keşke bir hafta daha kalsaymışım Adromeda’da, tam yangının ortasına yetişirdim. Petrolden junk tahvillere, Wall Street’ten Şangay’a bütün mali varlıkların eş zamanlı çöküş göstermesi, bir çok finans dergisinde artık manşete oturan ve Winter is Coming’den sonra ikinci icadım olan “Cash is King”’in tekrarı; ve tabii ki ABD getiri eğrisi eğiminin terse dönmesi kesin resesyon işareti. Kaçınılmaz.

FenerBahçe Stadında oynanan FB-GS derbisinin sonu kadar kesin. Dünya resesyona girdiğinde de, BB ve junk tahvil pazarı çökecek, Gelişmekte Olan Ülke (GOÜ, Piyasalar = GOP) çok borçlu firmaları borçlarını ödeyemeyecekler. GOP’ta son haftalarda biriken 10 milyar dolardan fazla sıcak para aniden kapıya koşunca, ödemeler dengesi krizleri birbirini takip edecek. Burada ayıp olmasın diye adını saymadığım 5 ülke IMF kapısında kuyruğa girecek.  Onlara para yatıran banka ve fonlar batacak. Hoş Geldin 2008, fuck you Santa, you drunken old bastard!

 

Mali kriz anatomisinin şahikasını yazan Hyman Minksy mezarında gevrek gevrek gülüyordur bu acemi kriz tellallığı çabalarına. Çünkü, hiç bir yatırım bankası, finans yazarı ya da resmi kuruluş 2019’da resesyon veya kriz tahmin etmiyor. Peki o zaman niye yatırımcılar yusuf yusuf?  Onu en sonda anlatayım da önce size çok geniş bir literatür taraması sonucunda elde ettiğim harbi 2019 manzarasını anlatayım.

 

Schroders Asset Management:  Ticaret Savaşları’na devam! Buna rağmen, global büyüme %3.3’ten %2.9’a yavaşlıyor. Enflasyon yükseliyor, Fed 3 faiz artırımı yapıyor, ama kriz yok!  Hata ABD doları da değer kaybediyor.

 

IHS Markit:  Dünya ekonomisi %3.2’ten %3’e yavaşlar. IHS Markit Baş Ekonomisti Nariman Behravesh şöyle diyor:  “Ticaret Savaşları tehlikeli, halen ekonomik büyümeye zarar verdikleri için değil, ilerde böyle bir potansiyele ulaşacakları için. Merkez Bankaları’nın QE’den çıkması ve borsalarda satış da finansal koşulları sıkılaştırıyor. Yine de her hangi bir öngürülebilir vaka ya da siyasi hatanın 2019 büyüme trendine kayda değer zarar vermesi ihtimali çok az”.

 

Capital Economics:  Büyüme döngüsünün sonuna geldiğimize dair öncü göstergeler çoğalıyor, 2019’da dünya ekonomisinin ivme kaybetmesi beklenmeli. Buna karşın G-7 ekonomileri genelde sağlam. ABD’de 8 resesyonda getiri eğrisinin  eğimi terse dönmedi,  10 vakada  işsizlik patlamadan durgunluk başgösterdi. Yani, resesyon öngörecek kesin bir barometre yok elimizde.

 

Atlanta Fed:  4Ç’de ABD ekonomisinin nowcast’ten tahmin edilen büyüme hızı %2.7.  Kasım’da çekirdek Tüketici Harcamaları Deflatörü %1.8’den %1.9’a yükselirken, aşağı revize edilen 3Ç2018 büyüme rakamında bir detay gözden kaçtı: Bir çok uzman tarafından ekonomik faaliyetin  en gerçekçi ölçümü kabul edilen Brüt Yurtiçi Hasıla (Gross Domestic Income)  3Ç’de %4 değil, %4.3 büyüdü. Yani, ABD’nin yanaklarından sağlık fışkırıyor.

 

Çin: Yıllık ekonomi planlama konseyi toplantısında Çin’li liderler likiditeyi bollaştırıp, büyük çapta vergi indirimlerinde karar kıldılar. PBoC de resmen gevşek bir duruşa geçti, yani para basacak, ya da faiz indirecek.

 

Ben tehlikeleri ihmal eden bir yazar değilim.  ABD-Çin Ticaret Savaşı’nın tüm cephelere yayılması dünya büyümesinden 0.8 puan traşlar, ayrıca piyasaların verdiği tepkiye bakarsak mali piyasalar-reel ekonomi arasında habis bir döngü (negatif feedback mechanism) de başlatabilir. ABD’de halen 2.5 trilyon dolar BBB kredi notuna haiz kurumsal tahvil var. Morgan Stanley’e göre bunların ortalama faiz makası (spread) %0.1 yükselirse, ABD ekonomisi %0.3 irtifa kaybediyor.

 

Eyvallah, ama bunlar olasılıklar ve ABD’de örneğin hanehalkının son 10 ylın en güçlü bilançosuna sahip olduğu ihmal ediyor. 60 dolara gerileyen Brent petrol dünya için ideal. Üretici kazanıyor, bizim gibi enerji fakiri ülkeler de cari açık dayağı yemiyor.

 

Bir kez daha tekrlayayım. Suriye’den çekilme kararından sonra Trump’ın artık yarın ne yapacağını kestirmek falcılara kalmış. Xi Jinping de son konuşmasında Çin’in reform yolundan sapmayacağını, ama kimsenin de Çin’e reform dikte ettiremeyeceğini vurguladı.  Federal savcılar Çin asıllı vatandaşlara IBM Microsoft gibi diğer şirketlere de bilişim hizmeti sağlayan programlarını hackleyerek toptan teknoloji hırsızlığı yaptığı iddiasıyla dava açtı. Tatsız gelişmeler bunlar. Ama Trump ekonominin başarısını Wall Street’in performansıyla ölçüyor, Wall Street de Ticaret Savaşı’ndan acaip tırsıyor. Çin’in içerde yeni bir kredi ve emlak balonu yaratıp banka bilançolarını iyice harap etmeden büyümesi için dış ticareti canlandırması kaçınılmaz. Xi Jinping’in de el sıkışmaya ihtiyacı var.

 

Özetle, bir vatandaş, bir köşe yazarı “çok kötü şeyler olacak, mesela İstanbul depremi; olmaz diyebilir misizin?” diye bir gelecek kurgular ve yorumlar. Hakkıdır. Ama biz kendini biliminsanı sayanlar bir riski tanımlamak yanında, olasılığını da az-çok tartmak zorundayız. Halen ufukta görünen riskler ve dünya ekonomisinin sağlığını teraziye koyduğumuzda, “ne kriz ne  de resesyon!” diyor bize gelecek. Tabii, Fukuşima, ABD-İran Savaşı, iklim felaketleri gibi Kara Kuğular dünyayı titretebilir, ama kara kuğu kanat çırpacak diye de senaryo yapılmaz.  Hele  yatırım  hiç yapılmaz.  Halihazırda yatırımcılar hem en masum risklere maksimum paha biçiyor, hem de uğursuz bir Kara Kuğu sürüsünün burunlarına toplu gübreleme yapacağını varsayıyor.

 

Böyle bir ruh hali mantıklı olamaz, etkin piyasalar kavramıyla da bağdaşmaz. Peki o zaman ne oluyor?

 

Cevabı  Allianz Varlık Yönetimi stratejisti ve SGMK uzmanı Muıhammed el Arian veriyor. “Powell’ın mesajları piyasalara artık yakamdan düşün, bana güvenerek yatırım kararı vermeyin diyor”. Powell, “Fed en yakın dostumuzdur” düsturunu bozdu. “Yatırımcılar artık bu Fed bağımlılığından kurtulup, kendi ayakları üstünde durmayı öğrenmeliler”.

 

Evet, Fed bilanço daraltmaya başladığı anda  finans dünyasında rejim değişti  ve bir çok yatırımcı bunu daha yeni  kavrıyor. Fed-AMB’nın sürekli likidite pompaladığı bir dünyada yerlerini arıyor.

Wall Street’in ABD’deki ekonomik yavaşlamayı öngörüp ayı pazarına yaklaşması krizi önleyecek en güzel gelişme. Artık kurumsal tahviller ve borsalar pahalı değil, spekülatif köpük ekonomiye büyük zarar vermeden söndü.

Sırada  kriz ya da resesyon yok, sıradan, pek de karlı geçmeyecek, fon yönetisinin para kazanmak için kıçının terleyeceği bir yıl   var.

 

 

FÖŞ’ün son videosu:  Fed, Trump ve dolar

Yorumlar

Banner

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları