Sosyal Medya
**8*

Global enflasyon NEDEN Türkiye için ÇOK önemli?

31 Ocak 2018

Kapak atıyorum, manşet yapıyorum, çarşı-pazar davulla dolaşıp bağırarak  kehanette bulunuyorum, kimseye dinletemiyorum. Yok, bu kez kastettiğim, siz, beni canından çok seven ve hiçbir yazdığımı anlamayıp o anda kafanız nerdeyse ordan bana ana-avrat küfreden değerli okurlarım, değilsiniz. İşinsanları ve global fon yöneticilerine burdan sesleniyorum. Biraz sonra takma ismim yani nickim  Anglebart Humperdick’le PA Intelligence’de de yazacağım:  You are going to get screwed, you damn fools!

Artık hepiniz Internet’e mobil cihazlardan girip, 10 saniyede bir sayfa değiştirdiğiniz (involuntary twithcing thumb syndrome) için büyük bir çabayla, göz nuru ve ömrümü vererek, uzun ve zahmetli araştırmalar sonucunda hazırladığım 1.000 kelimecik makaleleri okumuyorsunuz. Onun  için size mesajı kısaca ve CAPTIONLARLA VEREYİM:

  • Yatırımcılar artık Fed ve AMB’nı zerre kadar iplemiyor.
  • Gözler enflasyon verilerinde, çünkü bono-tahvil pazarı sıfıra yakın enflasyon fiyatlıyor.
  • Enflasyonda kalıcı bir yükseliş trendi başladı. Zaten kalıcı olmasa trend olmazdı, göya Edebiyat mezunuyum.
  • Millet bono-tahvil pazarından ikilerse, Türkiye’nin başına kötü şeyler gelir. Örnek: Fatmagül’ün suçu ne?

Hepiniz bu akşam Fed FOMC’den ne mesaj çıkacak, merak ediyorsunuz. Çünkü sınırlı internet erişim paketleri ve  mobil kullanma huyunuz yüzünden artık beyninizin ufku da 10 metre ve 10 güne kısaldı. Yatırımcı enflasyonu seyrediyor, çünkü bono-tahvilde yağlı kazığın üstünde donsuz amuda kalkmış, bir arıza olsa, askerlik gidecek.

Bunu  daha önce  de yazdım:  ABD’de enflasyona karşı koruma sağlayan ve sabit getirili DİBS arasındaki faiz farkından yatırımcının nasıl tırstığını görebilirsiniz. Jimnastikçi taytı  gibi açıldı o makas. Ama sadece bu değil bana yatırımcıların odak değiştirdiğini düşündüren. 5Y5Y forward swap eğrisi de %2.25 enflasyon hesaplıyor. Atlanta Fed’e göre işdünyasının 10 yıllık TÜFE ortalama tahmini %2.8 (ama  bir önceki ölçüme göre yükselmedi).

Yine Atlanta Fed’in şu ana kadar oldukça başarılı tahminler üreten nowcast ekonometrik modeline bakıyorum; 2018 için öncü tahmin %4.2 büyüme! Bu oran enflasyonu patlatır.

Elimde Capital Economics’in Gelişmekte Olan Ülkeler’de (GOÜ, Piyasalar = GOP) enflasyon raporu var. Temmuz-Aralık 2017’de ortalama enflasyon %3.3’ten %3.7’ye fırlamış. CE 2018’de ortalama %4, ve GOÜ Merkez Bankaları’nın artık parasal sıkılaşmaya geçmesini bekliyor.

Özetle çok yatay da olsa, Filips Eğrisi, yani ekonomik büyümenin hızının enflasyonu yükselteceğine dair kuram gerçekleşiyor.

Halen %2.7 verimden 10 yıllık, ve %2.97 verimden 30 yıllık ABD DİBS tutanlar için kabus bir haber bu. Eğer enflasyonda artışlar bono-tahvil fiyatlarına yansırsa, tonlarca zarar ederler. İkinci bir nokta, geçen sene Fed’in yaptığı 3 faiz artırımına karşın, ABD’de finansal koşullar hala 20 yılın en gevşeği, hatta yavşak bile denebilir. Fed hiç gözünün yaşına bakmaz adamın, 3, belki dört kez faiz artırarak, getiri eğrisini daha yukarı iter. Para göreceli olarak daha az vade riski içeren ve yüksek getiri vadeden 2-5 yıl vadeye kayar, 10-30 tahvil tutanlar “will take the father”. Fed ve ABD getiri eğrisi için 2018 yılı tahminlerim  AMB ve Alman Bund’lar için 2019 tahminlerimdir, çünkü dün açıklanan Euro-bölgesi (EB) Y/Y GSYİH büyümesi %2.7 çıktı.  EB’nin kapasitesi en fazla %2, Euro değer kazansa dahi bu tempo enflasyonisttir.

Morningstar okuyorum. Halen junk tahvil, yani düşük kredi notlu  GOÜ kurumsal bono-tahvile benzer riskler taşıyan varlık grubunun risk primi 323 baz puan. Tarihi ortalaması? 599 baz puan! Bu risk primi yükselmeye mahkum. O yükseldikçe de bizim gibi dış borçlanma bağımlısı ülkelerin Hazine, banka ve finans dışı kurumları da rekabet edebilmek için daha yüksek faiz ödeyecek.

Bakın sene başından bu yana Dünya Bankası, IMF ve BM/UNCTAD küresel görünüm raporlarını okuyup  makalelerimde analiz ettim, hiç biri 2019 yılında resesyon beklemiyor. Yani, faizlerin yükselişini frenleyecek bir vaka yok ufukta.

O zaman gelelim NİYE global enflasyonun yükselmesinin bize AĞIR  bir fatura ödeteceğine.

İlkin, sıcak para evine dönmeye başlayabilir. Sırf GOÜ’e yatırım için kurulan, ya da uzmanlaşmış  yüksek risk fonları var. Bunlar asla GOP’tan çıkmaz, hatta daha fazla para koyar. Ama bir de Fed-AMB’nın QE politikalarının sonucu AAA kaliteli DİBS’de getiri çok düştüğü için “gurbete çıkan” muhafazakar para var. Hayat ve özel emeklilik sigortaları, servet ve aile vakıfları bunların arasında. Bok gibi para yönetiyor bunlar. Onlar ABD 2-10 yıllık DİBS’de getiri bir 50-100 puan daha yükselse eve, döner.

Kriz olmaz, Twitter’de en çok aldığım eleştiri “16 yıldır kriz diyorsun, hep yanılıyorsun”.  Son beş yılda kriz kelimesini Türkiye bağlamında kullandığımı hatırlamıyorum. Ama, durgunluk ve bunalım meydana gelir, çünkü cari açığın finansmanında sıcak paranın önemi büyük.

İkincisi biz senede 210 milyar dolar dış borç almak ya da çevirmek zorunda olan bir ülkeyiz. Global faiz yükseldikçe, bunu temin edip TL’ye çevirmek ve kredi vermek iyice pahalılaşır.  Sıradan vatandaş ve orta-küçük ölçekli firma başa çıkamaz o maliyetle.

Üçüncüsü halen büyük GOÜ arasında en yüksek enflasyon bizde. Üstelik, bu eşsiz başarıyı  ithal mallar vasıtasıyla küresel deflasyon ithal ederken yaşadık. Gözlerim yaşarıyor valla. Şimdi bırakın enerjiyi, ithal ettiğimiz ota-boka (teknik terim:  hayvani gıda ve sentetik gübre) zam geliyor. O zaman ne halt yiyeceğiz?  TCMB ne zaman ek sıkılaştırma yapacak? The last Wednesday of the cul-de-sac month?

 

Peki çare nedir?  Çare, bu %5 veya daha hızı büyüme sevdasını bir süreliğine unutup derhal cari açığı daraltıcı tedbirler almak. Sıcak paranın kaçışına engel olmak için TCMB’nin faizleri yükseltmesi. Biliyorum, seçime bir-bir buçuk yıl kala olmaz o iş. O yüzden de biran önce seçim yapılsın, kazanan acil tedbir alsın.

 

Websitem ücretsiz, dost-canlısı ve inter—aktifdir. Ziyaret edin,  dayak yemezsiniz.

 

http://atillayesilada.com/2018/01/29/suriye-mali-varlik-fiyatlari/

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları