Sosyal Medya

Yeni sezona girerken makro görünüm – Son

12 Ekim 2016

Önceki üç yazımızda özetlemeye çalıştığımız yeni sezon makro görünümü dış finansman ile sonlandırıyoruz.

Ağustos ayı ödemeler dengesinin açıklandığı güne denk gelmesi dolayısıyla cari açığın geldiği noktayı özetlemekle başlayalım. Ağustos ayında son 12 aylık cari açık 31 mlr $ olarak gerçekleşti ve bu açık tahmini GSYH’nin %4.4’üne karşılık geliyor.

Turizmdeki zayıflık Ağustos ayında da kendini hissettirdi ve turizm gelirleri geçen senenin aynı ayına göre %38.7 düşüş gösterdi.Rusya ile ilişkilerin normalleşmesi turizm gelirlerinin toparlanmasına yardımcı olacaktır ancak yabancı ziyaretçilerin güvenlik endişeleri ortadan kalkmadan turizm gelirlerinde hızlı bir toparlanma beklememek lazım. İhracattaki zayıf seyir, turizm gelirlerindeki zayıflık ve petrol fiyatlarında yükseliş eğilimi nedeniyle GSYH’nin yılsonunda %5.0’e yakın bir seviyede gerçekleştiğini görebiliriz. Bizim beklentimiz GSYH’nin %4.6’sı seviyesinde.

turizmverileri

Sermaye girişlerinde geçtiğimiz yıl sıcak paranın payının sıfırlandığına ve cari açığın, rezervlerin yanı sıra uzun vadeli borçlanma ile finanse edildiğine şahit olduk.

Bu yılbaşından bu yana ise toplam sermaye girişi 28.2 mlr $ seviyesinde ve bunun çoğunu 23.2 mlr $ ile uzun vadeli krediler oluşturuyor. Sıcak paranın payı yükselişe geçmiş durumda ve Moody’s not indirimi sonrası uzun vadeli finansmana erişimin azalabileceği varsayımı altında önümüzdeki dönemde yine açığın sıcak para ile gerçekleştirildiğine şahit olabiliriz.

Sağlıksız finansman kaynaklarından kısa vadeli borçlanmanın toplam borçlanma içinde payının 2015 yılında düştüğüne ve uzun vadeli borçlanma ile yer değiştirdiğine şahit olmuştuk. Ancak 2016 yılında bu durum değişti ve kısa vadeli borçlanmada uzun vadeliye nazaran daha hızlı bir artış gördük.

Halen yılbaşından bu yana bakıldığında kısa vadeli kredi kullanımında Türkiye 9.3 mlr $ net borç ödeyicisi konumunda. Ancak bu eğilim ay be  ay net borç kullanıcısı olma yönünde değişiyor.Veriler geriden geldiği için henüz elimizde Ağustos verisi yok ancak. Temmuz itibariyle kısa vadeli borç stoku 105 mlr $ seviyesinde. Orta-uzun vadeli ve bir sene içerisinde finanse edilmesi gereken borç stoku ise 63.1 mlr $. Bu iki veriye bir de önümüzdeki 12 ay içerisinde finanse etmemiz gereken cari açığı eklediğimizde bir yıllık toplam finansman açığımızı 207.1 mlr $ olarak hesaplıyoruz. Yani tahmini GSYH’nin %27’si civarı. Cari açık üzerinde yukarı yönlü riskler var olduğu ve büyümek için dış finansmana ihtiyacımız olduğu sürece azalacak gibi de durmuyor.

Kur ile ilgili neden karamsar olduğumuzun cevabı yukarıda yazdıklarımızda gizli.

Yüksek finansman ihtiyacı, düşük rezerv miktarı, sıcak paranın payının artması,en ufak bir rüzgarda hızlı sermaye çıkışı ve kurda hızlı değer kaybı riski taşıyor. Özellikle Fitch’in Moody’s’i takip etmesi olasılığı, bu riskin fiyatlamalara daha agresif bir şekilde yansımasına neden oluyor.

Moody’s sonrası kur üzerinde baskının artmış olması ve faizlerin yönünü yukarı çevirmesinin nedeni temelde bu. Bunların üzerine dünyada faizlerin hafif yukarı yönlü hareket etmesi,Türk varlık fiyatlarının diğer gelişmekte olan ülkelerden negatif ayrışmasına neden oluyor. Bu durumun kısa vadeli çözümü yok ancak dış kırılganlıkları iç kuvvetle dengelemediğimiz sürece uzun vadeli çözümü de yok maalesef. Bu da politik istikrardan yapısal reformlara kadar geniş bir yelpazeyi içeriyor. Tam olarak neden bahsettiğimiz de bir başka yazının konusu olsun.

Özlem Derici’nin yazı dizisinin önceki bölümleri

İLGİLİ HABERYeni sezona girerken makro görünüm - IYeni sezona girerken makro görünüm – I

İLGİLİ HABERYeni sezona girerken makro görünüm - IIYeni sezona girerken makro görünüm – II

İLGİLİ HABERYeni sezona girerken makro görünüm - IIIYeni sezona girerken makro görünüm – III

@ozlemderici

Yorumlar

Diğer Yazarlar

Yazarın Diğer Yazıları