Sosyal Medya

Ekonomi

Faizler düşüyor mu, yoksa yükseliyor mu?

Hatırlarsanız “Merkez Faiz İndirseydi Kuru Olumsuz Etkiler miydi?” başlıklı yazımda TCMB’nin 2015 yılı başından itibaren gecelik ve haftalık faiz serüvenini yazmıştım.…

Faizler düşüyor mu, yoksa yükseliyor mu?

Hatırlarsanız “Merkez Faiz İndirseydi Kuru Olumsuz Etkiler miydi?” başlıklı yazımda TCMB’nin 2015 yılı başından itibaren gecelik ve haftalık faiz serüvenini yazmıştım. Haftalık faizler 2015 yılı başında % 8,25 iken, aynı yıl ilk çeyrekte % 7,5’e düşüyor ve bugüne kadar aynen kalıyor demiştik. Gecelik faizlerin ise 2015 yılı başında % 11,25 iken, 2016 Eylül ayı itibarıyla % 8,25’e düştüğünü yazmıştık.

Burada bahis konusu olan önceki yazım ile ilgili bir düzeltme ve bir de itirafta bulunayım. Yazıda TCMB’inin 21 Ocak 2015 tarihinde haftalık faiz oranını % 8,25’ten % 7,75’e indirdiğini anlatan cümlede “haftalık faiz” ifadesi yerine sehven “gecelik faiz” yazmışım, okuyucular lütfen bu şekilde dikkate alsınlar, gözümüzden kaçmış kusura bakmasınlar. İtirafım ise yazının okunma kolaylığı ile ilgili; sanıyorum gereğinden fazla karışık anlatmışım, “fazla garuşuk ve uzun olmuş, yurdum insanının zetten zamanı gısıtlı feysbuktan neyim vakıtları yok, daha gısa yazaydın hemi de grafik goyaydın daha golay anlaşılurdu” şeklinde yorumlar yapan arkadaşlar oldu, sağolsunlar uyarıları için.

İLGİLİ HABERMerkez faiz indirseydi kuru olumsuz etkiler miydi?Merkez faiz indirseydi kuru olumsuz etkiler miydi?

Neyse sadede geleyim. Şimdi 2015 yılı başı ve şu an itibarıyla TCMB haftalık ve gecelik fonlama faizlerini karşılaştırdığımızda faizlerin düştüğü görülüyor, peki vatandaş ve bankacılar açısından faizler düştü mü ona bakalım. Yine TCMB sitesine gidelim ve ortalama mevduat faizleri 2015 yılı başından itibaren nasıl gelişmiş ona bakalım. TCMB 2000 yılı başından itibaren TL cinsi mevduatlara bankalarca verilen faiz oranlarının ağırlıklı ortalamalarını yayınlamakta.

TCMB verilerinden bakıyoruz 2015 yılı başında 1 ay, 3 ay, 6 ay ve 1 yıllık mevduat faiz oranları sırasıyla % 8,76, %9,89, % 9,74, % 9,23. Peki şu an ne seviyede faizler dediğinizde 2016 yılı 8. Ay itibarıyla verileri bulabiliyoruz ve faizlerin sırasıyla % 8,90, 10,87, 11,10 ve 10,91 olduğunu görüyoruz.

Dolayısıyla mevduat faizleri genel olarak 2015 yılı başına kıyasla artmış diyebiliriz. Gelelim kredi faizlerine.Yine TCMB web sitesinde “Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faizler” istatistiği var, o verilerden “ihtiyaç kredileri” kalemini seçip zaman serisi verilerine baktığınızda 2015 yılı başında ortalama faiz % 15’in biraz altındayken 2016 yılı Ekim ayı itibarıyla % 17 civarına gelmiş.

Demek ki kredi faizleri de 2015 yılı başı ile karşılaştırıldığında artmış durumda. TCMB haftalık ya da gecelik faizleri indiriyor indirmesine de banka mevduat faizleri ve kredi faizleri artıyor, hatta mevduat kredi makası da artıyor da diyebiliriz de, demeyelim bankacılarımızı üzmeyelim, maliyetler de artıyordur muhtemelen.

Merkez faizleri gecelik ve haftalık faizleri ısrarla indirirken mevduat ve kredi faizleri neden artıyor acaba? Belki de enflasyondandır ne dersiniz? Enflasyon rakamlarına bakalım, bir de. TUİK sitesinden 2015 yılı başından itibaren ay ay yıllık TÜFE oranlarına bakınca şunu görüyoruz: TÜFE endeksi 2015 yılı başında yıllık % 7,24 enflasyonu gösteriyor, 2016 yılı Ocak ayında % 9,58 seviyesini gören enflasyon 2016 yılı Eylül ayı itibarıyla % 7,28, yani neredeyse 2015 yılı Ocak seviyesi ile aynı. TCMB faizleri düşürdü, enflasyon da yükselip geri geldi % 7’lere neden faizler yüksek? Beklentiler bozuldu da ondan maalesef. Şu an bankaların web sitelerine bir bakın ihtiyaç kredilerinde yıllık maliyeti % 30 ile kredi kullandıran bankalar var, haksızlar mı çok emin değilim, mevduat faizleri artıyor, tasarruflar yetersiz, kaynak sıkıntısı var, maliyetler artıyor, bu da kredi faizlerine yansıyor, bankacılar da elbette ne kadar kar elde edecek onu düşünecekler.

Dolayısıyla başta bahsettiğim önceki yazımdaki tahmini tekrarlayayım, Merkez gecelik faizleri biraz daha indirecek, ama mevduat ve kredi faizlerini piyasa belirleyecek. Muhtemelen gecelik fonlama faizindeki düşüş ne mevduat ne de kredi faizlerine siyasi iradenin istediği ölçüde yansımayacak.

Yapılması gereken kısaca şudur: Bozulan beklentiler düzeltilmelidir, içte ve dışta verilmekte olan mücadele dolayısıyla askeri harcamaların artacağı, bütçe açığının büyüyeceği beklentisi oluşmasına müsaade edilmemelidir. En önemlisi, memleketimizdeki siyasi iklim yumuşamalı, daha kapsayıcı kucaklayıcı bir anlayış hakim olmalıdır. Bunu neden mi söylüyorum, çünkü faizleri indirmenin herhangi bir ekonomik ya da finansal başka bir reçetesini ben bilmiyorum, bilen varsa yazsın da ben de sebepleneyim, düşündükçe bunalıyorum çünkü.

İLGİLİ HABERMerkez Bankası faiz indirimini pas mı geçti, yoksa sonlandırdı mı?Merkez Bankası faiz indirimini pas mı geçti, yoksa sonlandırdı mı?

Yorumlar

BAKMADAN GEÇME

Benzer Haberler