Atilla Yeşilada

Gıda enflasyonu niye düşmez?

13 Ocak 2019

Hafta sonu Adana’da yeni kitabımın açılış-pazarlaması muhabbeti vardı.  Adana Adana olalı böyle sefahat ve dekadenz görmedi….Seyhan’dan Ceyhan’a parlattık şehri, aktık alemlere su altında kalan Amik Ovası gibi! (Amik Ovası’nı başlangıçta nasıl ustaca lafın arasına zerkettim, filmin gelişme bölümünde küçük fakat kritik bir rol alacak çünkü).  Bu arada resmi Instagram hesabımda paylaşılmayan orji-swap-şişe çevirme videolarından sorumlu değilim. Abi, herkes maske takıyor o biçim  partilerde,  ben olduğumu nerden bileceksiniz?

 

Adana üzgün. Bir Ziraat Mühendsi “çiftçi ekim yapmıyor” diyor. Bir bankacı yanıma yaklaşıp “durum sizin bildiğinizden daha kötü”  diye fısıldıyor.  Bir işinsanı “camia kamera önünde cesur da, özel sohbetlerde kan ağlıyoruz” diyor. Birisi Savcı Amcası için kitap imzalatıyor ki, iyice tırsıyorum. Ulan, önünde imzam var, “kitabı ben yazmadım” desem kim inanır artık?

Herkes karamsar, ben umut pompalıyorum. “En kötüsu bu” diyorum, “yerel seçimler bitsin, yavaş yavaş düzeleceğiz”.   Evet, çünkü ben Berat Albayrak’a hala  güveniyorum.

 

Evet, Amik Ovası’nı sel basmış, 400 bin dekar tarım arazisi PERT, halde ıspanağın fiyatı TL1.20’den TL4.0’e fırlamış.   Tabii, şimdi Hal Yasası değişecek, bir daha böyle üzücü hadiseler vuku  bulmayacak!  Eski Bakan Güneş Taner’in saygıyla kulaklarını çınlatıp, linkte kaynağını paylaştığım şu ifadeyi hatırlatıyorum Sevgili Hükümeti’me.

“Taner, Hal Kanunu’nun çıkması halinde enflasyonun düşüşüne en az 10 puanlık etki yapacağını da belirterek Erez’e, ‘‘Biraz zor çıkar gibi görülüyor. Yalım, eğer sen bunu çıkarırsan basın toplantısı yapıp sana teşekkür edeceğim’’ dedi”. (Yasalaşmıştı bu arada)

Amik Ovası’nda sel, patates zararlısı, ekmeyen çiftçiler, tarımsal ürün ve et  fiyatından 3 misli hızlı artan girdiler ……Ve Gıda Komisyonu’yla gıda enflasyonunu düşüreceğine inanmak saflığı. Yüksek asgari ücret vererek sefaleti tedavi edeceğini sanmak. Futbol klüplerinin borçlarını öteleyerek oy alacağını sanmak.   Hepsi bitecek, hepsinin yerine aklı selim hasıl olacak. Çünkü halihazırda ve 31 Mart’a kadar oy avcılığı uğruna yapılan ve yapılacaklar zaten kötürüm kalan ekonominin beline öyle bir darbe vuracak ki,  Ankara limon kolonyası koklamış gibi ayılacak.

 

Gıda enflasyonu niye düşmez?  Çünkü fiyat arz-talep arasında belirlenir, ve bizde gıda talebi gıda arzından misliyle hızlı büyür. Açığı kapatmak için  ithalatı serbest bırakırsın, çiftçi acından kente göçer, bir sonraki seneye arz daha  da yavaşlar. Bu  sürece iktisatta “ters örümcek ağı” teoremi derler.

 

Sevgili Tarım Bakanım Pakdemirli bir röportajında şu istatistikleri paylaşıyor bu vefasız milletle: Pakdemirli, tarımsal desteklerin son 16 yılda yüzde 700 artışla 1,8 milyar liradan 14,5 milyar liraya çıktığına işaret ederek, “Bunun sonucunda, bitkisel üretimimiz yüzde 22 artışla 98 milyon tondan, 120 milyon tona, kırmızı et üretimimiz yüzde 167 artışla 421 bin tondan 1 milyon 126 bin tona yükseldi. Tarımsal ihracatımız 3,7 milyar dolardan 17 milyar dolara ulaştı.” diye konuştu.

Dikkat edin, enflasyon sepetinde et palavra, bitkisel üretim ana kalemler. Üretim 16 yılda %22 artmış,  yani yılda %1.5 diyelim.   Peki nüfus ne kdar artmış?  O da takriben yılda %1.5. Ama, 4 milyon Suriye’li, 2-3 milyon da Afgan ve Iraklı var. Onlar  havayla mı besleniyor?

 

Canım  kadar sevdiğim Turizm Bakanı Ersoy, “Türk turizminin 2018 yılında ciddi bir ivme kazandığını belirtti. 2019 yılında turist sayısı bakımından yüzde 18-20’lik artış beklediklerine işaret eden Ersoy, “Umarım 2019 için bu rakamları yakalayacağız. 2023 için eski bir hedefimiz vardı, 50 milyon turist diye. Onu 2019 yılında 52 milyon turist olarak yakalarız diye düşünüyorum”.

 

Turistler  de gıdalarını sefer tasında getiriyor herhalde. İhracatımız ne olmuş?  Pakdemirli Abim söylüyor işte: (16 yılda) Tarımsal ihracatımız 3,7 milyar dolardan 17 milyar dolara ulaştı!

 

Bir nokta daha yine, Pakdemirli Abim’in ağzından:

 

“Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, atıl tarım arazilerinin envanterinin tamamlanacağını belirterek, “İşlenmeyen tarım arazimiz kalmayacak. Çeşitli nedenlerle ekilemeyen 2 milyon hektar tarım arazisi, tarımsal üretime kazandırılacak. Böylelikle 13 milyar lira gelir artışı sağlanacak.” dedi.

 

 

2 milyon hektar ekilmeyen tarım arazisi, Amik Ovası 400 bin hektar, o da bu sene  sizlere ömür.

 

Özetle, gıda fiyatları düşmüyor, çünkü talep arzdan daha hızlı artıyor!  Üstelik gelir düzeyi ve turist sayısı yükseldikçe, daha kaliteli ve pahalı gıdaya  yöneliyor talep!

 

Bu sene de gıda enflasyonuyla mücadele edilmez, çünkü yerçekimi ile mücadele edilemez, Sevgili Homo-Sapiens kardeşim.

Bu sene gıda enflasyonu daha da azacak! Nedenlerini de benden değil, TUIK’ten  dinleyin:

 

Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler ile sebzelerde üretim azaldı

 

Üretim miktarları, 2018 yılında bir önceki yıla göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde %5,8, sebzelerde %2,6 azalırken, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise %0,8 oranında artış gösterdi. Üretim miktarları 2018 yılında yaklaşık olarak tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 64,4 milyon ton, sebzelerde 30 milyon ton ve meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde 22,3 milyon ton olarak gerçekleşti.

 

Neymiş azalan?

 

Bir önceki yıla göre buğday üretimi %7 oranında azalarak 20 milyon ton, arpa üretimi %1,4 oranında azaldı….

 

Baklagillerin önemli ürünlerinden yemeklik bakla %13,8 oranında azalarak yaklaşık 5,9 bin ton, kırmızı mercimek %22,5 oranında azalarak 310 bin ton, yumru bitkilerden patates ise %5,2 oranında azalarak yaklaşık 4,6 milyon ton olarak gerçekleşti….

 

Sebze üretimi 2018 yılında bir önceki yıla göre azaldı

 

Sebze ürünleri üretim miktarı 2018 yılında bir önceki yıla göre %2,6 azalarak yaklaşık 30 milyon ton oldu….

 

Sebze ürünleri alt gruplarında üretim miktarları incelendiğinde, yumru ve kök sebzeler %2,5, meyvesi için yetiştirilen sebzeler %2,9 azalırken, başka yerde sınıflandırılmamış diğer sebzeler ise %1,4 oranında arttı….

 

Sebzeler grubunun önemli ürünlerinden, pırasada %21,5, havuçta %12,9, sakız kabakta %5,6 oranında artış, kuru soğanda %9,4, domateste %4,7, kavunda %3,3 oranında azalış oldu…..

 

Hey, ama iyi haber var. Meyve üretimi artmış!  Artık salataya-cacığa ejder meyvesi ve mango koyarız, pilava da çilek!

 

Akıl gelecek, batıl zail olacak Dostlar.

 

Yorumlar

Yazarın Diğer Yazıları