Atilla Yeşilada

Ekonomide iyiye giden şeyler

5 Şubat 2019

Yanımda çıplak yatan sarışın (dikkat ederseniz cinsiyet belirtmiyorum, cinsiyet ayrımcılığının her türlüsüne HAYIR, yatakta bile), “Ay, FÖŞ, ne kadar karamsarsın” diye üfleyip şifonyerin üstündeki Parliament Extra Slim sigara paketine uzanıyor (ürün yerleştirme programımız başlamıştır, ilk 3 ayda %20 indirim). İri, kaslı, her yanında 60 yıllık hayatım boyunca girip hepsini kazandığım ölümcül düelloların ebedi izlerini taşıyan katır gibi vücudumu yataktan zorla banyoya sürükleyip “Kimse beni anlamıyor” diye küçük bir çocuk gibi (bakın, yine cinsiyet belirtmedim) hüngürdüyorum.

Çünkü ben fevkalade iyimser bir Homo Neandertalis’im. Yerel seçimlere kadar her demokratik hükümet gibi bizimkilerin de oy kazanmak için her türlü cambazlığı yapacaklarını, höşgörmek gerektiğini biliyorum. Bu süre zarfında, ekonominin kıçına U-2 torpidosu yemiş İngiliz zırhlısı gibi su alıp batacağını, AMA sonrasında IMF-AB destekli bir programla hızla ayağa kalkacağımızı savunuyorum. Hatta, resesyonda çıkışın şeklini bile buldum:

Siz, “hayat bir gündür, o gün de bu gündür” felsefesiyle yaşarken, ben Dalay Lama’dan Utter Pradeş’de bir mabette özel seansta öğrendiğim hayatın sonuz döngüsü kavramına takılarak “Bu da geçer; sel gider kum kalır” metaforizmasına göre yaşıyorum.

İşte bu bağlamda size çok iyi bir haberim var. Bu ekonomiyi artık FÖŞ bile kurtaramaz. Daha daa iyi bir haberim var, beyni ne kadar bulanmış olursa olsun seçim kazanacak kadar kafası basan her hangi bir homo erectusun bu gerçeği farketmesi çok uzun zaman almaz.

Gerçeği 31 Mart gecesi fark edecekler, çünkü Ocak’ta %6 artan gıda fiyatları, Şubat’ta Ocak’ı aratacak. (Bu arada TUIK hile yapıyor diyenlere de teessüf ederim. Bizde o kadar zeki bürokratlar olsa, hemen bakan yapardık). Acından ölen millet de sandıkta onlara üçün-birini verecek.

Üstelik, %21’de çakılı kalan enflasyon sırf gıdadan kaynaklanmıyor, hizmet fiyatları da yükseliyor.

Ne hoş değil mi, restoranların yarısı el değiştiriyor, yarısı kapanıyor, ama hizmet fiyatları yine yükseliyor. İşte bu yüzden TCMB faiz indirdiği anda enflasyon şöyle olacak:

Petrol bu gece 63 doları da kırıp, Fed’ten umut bekleyenlerin göz yaşları içinde Dolar Endeksi ve ABD tahvil faizleri de yükseldiği için Dolar/TL de yakında zortlayacak, ve bir kur şoku daha yaşayacağız. O zaman mal fiyatları da artacak.

Millet artık masasına ekmek koyamıyor. Gıda sepetini oluşturan malların yarısını Başkan Erdoğan süpermarket raflarından çektirdi, yarısı vatandaşın alım gücünün 3 parsec uzağında kaldı, üçüncü yarısı da shrinkflasyon yüzünden artık yesen de doymuyor. Tabii, aç insanın yarına güveni de olmuyor. Bakın BloombergHT Ocak Tüketici Güven Endeksi nasıl boynunu bükmüş, su verin yavrum, su verin yoksa kuruyacak!

Kadir Has Üniversitesi nezdinde yapılan bir araştırmaya göre, “Son bir yılda yaşanan ekonomik gelişmeler sizi nasıl etkiledi?” sorusuna toplumun yüzde 57,1’i ekonomik olarak daha kötüye gittiğini belirtirken, yüzde 21,9’u hiç etkilenmediğinin yanıtını verdi.

Ankete göre, 2016 yılından beri ‘başarılı’ bulunma oranı artışta olan “hükümetin ekonomi politikaları”, 2018 yılında 2017’e göre 14,2 puan düşerek yüzde 33,5 oranında başarılı bulundu. Bu oranın 2016 yılının sonuçlarının gerisinde kaldığı gözlemlendi.

Tabii halkın güveni sıfırlanınca, artık TL’de de kalmıyor:

Kırmızı çizgiye bakın, vatandaş durumu çaktı, TL’den uzuyor, biraz sonra kur da arkasından gelecek.

Güven olmayınca, kredi veren ya da alan da olmuyor:

Geçelim üretim tarafına, herkes herhalde Ocak ISO-Markit Ock PMI’ın 44.2’de takıldığını, 2 aydır milim kımılmadığını öğrenmiştir. Ama MÜSİAD himayesinde derlenen ve yalnız imalat sanayi değil, hizmetleri de kapsayan SAMEKS benim favorim:

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Satınalma Müdürleri Bileşik Endeksi (SAMEKS), mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış olarak Ocak’ta bir önceki aya göre 2,3 puan azalarak 42,3 seviyesinde gerçekleşti.

Aynı dönemde Hizmet Endeksi 2,1 puan azalarak 42,8 puan, Sanayi Endeksi ise 1,6 puan gerileyerek 42,0 puan oldu. 2018 yılının son çeyreğini 45,0 puan ortalamasıyla kapatarak ekonomik aktivitedeki durgunluğa işaret eden SAMEKS Bileşik Endeksi, 2019 yılının ilk ayında da olumsuz görünümünü sürdürdü.

Hadi, ben sarhoş bir bunak ve tescilli bir yalancıyım, şimdi MÜSİAD’a da mı güvenmeyeceğiz yani? 42.3! İş dünyasının poposundan dökülen soğuk terler Şikago’daki polar vortexi anımsatıyor. Niye bu denli moralsiz iş dünyası. Cevabı aşağıdaki grafikte; 33’ten aldığını 21’den satıyor da ondan, bir de küfür yiyor, çok kar ediyorsun diye:

Hiç mi iyi haber yok derseniz, var tabii, dış ticaret açığı daralıyor…mu acaba? Bakın size kıyak olsun aylık olarak dış ticaret açığını çizdim. Daralma yerini “dengelenmeye” bırakmış:

Ossun, turizm biz kurtarır. Hayır, biz Avrupa ve Rusya’nın ne kdar çoparı varsa, bedava tatil yaptırırız, bir de havalimanında mehter töreni düzenleriz:

Ya, vereyim 609 dolar, evinde kalsın Igor’la Ivana, öğle saatinde votkayla karpuz tükenmesin taitl köyünde, ya!

Ama bu ekonominin bittiğini gösteren en kesin kanıt ne biliyor musunuz? İş Yatırım yazıyor:

ODD’nin yayınladığı Ocak raporuna göre, hafif araç satışları ÖTV teşviğinin Mart sonuna kadar devamının açıklamasına rağmen artan araç fiyatları, yüksek borçlanma oranları ve düşen tüketici güveni nedeniyle Ocak ayında yıllık bazda %59 gerileme ile 14,373 adete düştü. Ocak ayında otomobil satışları yıllık bazda %59 düşüşle 10,979 adete, hafif ticari araç satışları ise %60 gerileme ile 3,394 adet geriledi. 2019 yılında hafif araç pazarının %35 daralma ile 400 bin adete gerileyeceğini öngörüyoruz.

Eğer Türk araba da alamıyorsa, Huston, bir problem var.

Ankara tüm bunların farkında, hiç merak etmeyin. Farkında olmasa niye koskoca İbrahim Kalın çıkıp da “Türkiye’nin seçimlerden sonra IMF’ye gideceğine dair birtakım rivayetlerin dolandırıldığını görüyoruz. Türkiye’nin IMF ile ne seçimden sonra ne seçimden önce işbirliği söz konusu değildir. Türkiye’nin IMF’yle ilişkisi söz konusu değildir” diye noktayı koysun?

Seçimlerden sonra ne mi olacak? Aşağıdaki kitabı okuyun, gün gün, satır satır, sahne sahne yazdım .

Yorumlar

Yazarın Diğer Yazıları