Enflasyon %20,3: Peki şimdi nereye?

Türkiye'nin 2019’da TÜFE enflasyonunun, 2018’in % 20,3’ünün altında kalması normal bir beklenti.  Farkın seviyesi, esas olarak hükümetin borç sorunu ile ilgili eylemleri seçmesiyle ve elbette kısmen de gelişmekte olan piyasalardaki genel duyarlılıkla belirlenecek. Bununla birlikte, 2019 sonu TÜFE enflasyonunun% 16-17 aralığında kalacağını varsaymak mantıklı görünüyor.
11:433 Ocak 2019
Enflasyon %20,3: Peki şimdi nereye?
Türkiye'nin 2019’da TÜFE enflasyonunun, 2018’in % 20,3’ünün altında kalması normal bir beklenti.  Farkın seviyesi, esas olarak hükümetin borç sorunu ile ilgili eylemleri seçmesiyle ve elbette kısmen de gelişmekte olan piyasalardaki genel duyarlılıkla belirlenecek. Bununla birlikte, 2019 sonu TÜFE enflasyonunun% 16-17 aralığında kalacağını varsaymak mantıklı görünüyor.

Türkiye 2018’de, önemli makroekonomik dengesizlikler eşliğinde enflasyon cephesinde kontrolün kaybedilmesiyle tetiklenen çok ciddi bir döviz krizi geçirdi. Mayıs-Eylül arasında iyice can yakıcı hale gelen kur krizi, zaten yükselme eğilimindeki enflasyon oranını kısır bir döngü olarak daha da besledi ve Türkiye, 2018’i, %5’lik enflasyon hedefine kıyasla % 20,3 TÜFE enflasyonuyla sonlandırdı. Ekonomi yönetiminde yapılan önemli hatalara tepki olarak TL’nin %40’a varan değer kaybı enflasyon cephesindeki bu güçlü yükselişte ana rolü oynadı.

Son çeyrekte 2019 vaatlerini içeren daha rasyonel bir ekonomik söylem, petrol fiyatlarında düşüş ve tabi geçici diye başlayıp 2019 ilk çeyreğine uzattığı tüketim vergisi indirimleri, böylece TÜFE enflasyonunu sonbahardaki %25,4’lük zirvesinden böylece %20,3’e geriletti.

2019’da baz etkisi, Türkiye’nin enflasyon oranının düşeceğini anlatıyor.  Fakat nereye kadar gerileyebileceğini temelde iki faktör belirleyecek:  Lira’nın 2019 performansı ve petrol fiyatları.

Türkiye, en azından 1H19’a kadar sürecek ekonomik bir daralma dönemine girdiği için, enflasyonist güçler açısından iç talep önemli olmayacak. Ancak, petrol fiyatlarındaki hızlı düşüşü hızlı bir yükseliş izlemesi durumunda enflasyon cephesinde beklenen düşüş sınırlı kalacak.

Esas hikâye de lira tarafında aslında çünkü liranın performansı çok çeşitli faktörlere bağlı.

Hükümet, 31 Mart yerel seçimlerinden sonra kartlarını akıllıca oynarsa, liranın değerinde yeni bir erime döngüsü beklenmemeli.  Çok kritik 2019 mali hedeflerine zarar veren, talebi artırmayan ancak enflasyonda geçici bir düşüş yaratan mali teşvik adımları, ikinci çeyrekten başlayarak geri alınabilir.

Fakat daha önemlisi, bankacılık sektörünün defterlerinde yükselmeye başlayan sorunlu krediler konusunun gerçekçi bir yaklaşımla çözülmesi gereği.

Üstelik, Fed faiz artırımları ve küresel büyüme derken diğer ekonomilerden gelecek haberler de çok önemli.  Daha dün gece gördüğümüz gibi, Çin ekonomisinden gelen endişeler, lirayı nasıl bir anda olumsuz etkileyerek değer kaybına neden oldu.  Bu durum, 2019’da olası olumsuz haber akışları karşısında gelişmekte olan para birimlerinin kırılganlığının devam ettiğini bir kez daha hatırlatıyor.

Hepsi bir araya koyarsak, Türkiye’nin 2019’da TÜFE enflasyonunun, 2018’in % 20,3’ünün altında kalması normal bir beklenti.  Farkın seviyesi, esas olarak hükümetin borç sorunu ile ilgili eylemleri seçmesiyle ve elbette kısmen de gelişmekte olan piyasalardaki genel duyarlılıkla belirlenecek. Bununla birlikte, 2019 sonu TÜFE enflasyonunun% 16-17 aralığında kalacağını varsaymak mantıklı görünüyor.

Aralık 2018 enflasyon detayları ise aşağıda: 

Aralık ayında TÜFE enflasyonu beklentilere yakın bir önceki aya göre %0,40 düştü.  Böylece, yılsonu TÜFE enflasyonu %20,3 olarak gerçekleşirken, 2017’deki %11,9’un önemli ölçüde üzerinde gerçekleşti.  Daha da önemlisi çekirdek enflasyon sene içindeki %24’lük zirvesinden gerilemeye devam etmiş olsa da, hiç de düşük sayılmayacak%19,5 ile merkez bankasının faiz indirimine henüz yaklaşmadığımızın sinyalini verdi.

  • Aylık en yüksek artış %1,08 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda oldu
  • Ana harcama grupları itibariyle 2018 yılı Aralık ayında endekste yer alan gruplardan, çeşitli mal ve hizmetlerde %0,78, sağlıkta %0,62, lokanta ve otellerde %0,31 ve alkollü içecekler ve tütünde %0,16 artış gerçekleşti.
  • Aylık en fazla düşüş gösteren grup %4,08 ile giyim ve ayakkabı oldu
  • Ana harcama grupları itibariyle 2018 yılı Aralık ayında endekste yer alan gruplardan ulaştırmada %2,56, eğlence ve kültürde %0,25, haberleşmede %0,11 ve konutta %0,06 düşüş gerçekleşti.
  • Yıllık en fazla artış %31,36 ile ev eşyası grubunda gerçekleşti.

 

 

 

 

 

 

 

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %2,22 düşünce yıllık seviyesi de %33,64’e gerilemiş oldu.  Geçen sene sonunda %15,5 olduğunu hatırlatalım.

  • Sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taşocakçılığı sektöründe %2,46, imalat sanayi sektöründe %1,56, elektrik, gaz üretim ve dağıtımı sektöründe %8,47 ve su sektöründe %0,13 düşüş olarak gerçekleşti.
  • Bir önceki aya göre en fazla düşüş; %22,56 ile ham petrol ve doğal gaz, %13,14 ile kok ve rafine petrol ürünleri, %8,47 ile elektrik, gaz üretim ve dağıtımı olarak gerçekleşti. Buna karşılık tütün ürünleri %1,99, içecekler %1,74, diğer ulaşım araçları %1,59 ile bir önceki aya göre endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.
  • Ana sanayi grupları sınıflamasına göre 2018 yılı Aralık ayında aylık en fazla düşüş %8,91 ile enerji sektöründe gerçekleşti.

Yorumlar

Son güncelleme: 11:433 Ocak 2019
Paylaş Tweet