Cari açık beklentilerin üzerinde büyüdü, uzmanlar ne diyor?

Ocak ayında beklentilerin üzerinde artan cari açık dikkat çekerken uzmanlar ılımlı yorumlarda bulundular
13:0412 Mart 2018
Cari açık beklentilerin üzerinde büyüdü, uzmanlar ne diyor?
Ocak ayında beklentilerin üzerinde artan cari açık dikkat çekerken uzmanlar ılımlı yorumlarda bulundular

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Ocak 2018 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre, cari işlemler açığı, ocakta geçen yılın aynı ayına kıyasla 4 milyar 402 milyon dolar artarak 7 milyar 96 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bunun sonucunda, on iki aylık cari işlemler açığı 51 milyar 572 milyon dolar oldu.

Piyasa beklentisi ocak ayı cari işlemler açığının 6.8 milyar dolar olarak gerçekleşeceği yönündeydi.

Söz konusu gelişmede, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 2017’nin aynı ayına göre 4 milyar 537 milyon dolar artarak 7 milyar 634 milyon dolara ve birincil gelir dengesi açığının 82 milyon dolar artarak 479 milyon dolara yükselmesi etkili oldu.

Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, geçen yılın aynı ayına göre 127 milyon dolar yükselişe 822 milyon dolara ulaştı. Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, 2017’nin ocak ayına kıyasla 54 milyon dolar artarak 401 milyon dolar oldu.

Doğrudan yatırımlarda düşüş

İkincil gelir dengesi kalemi kaynaklı net girişler, geçen yılın aynı ayına göre 71 milyon dolar azalarak 98 milyon dolara geriledi.

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler ocakta geçen yılın aynı dönemine kıyasla 149 milyon dolar azalarak 288 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Portföy yatırımları 4 milyar 917 milyon dolar tutarında net giriş kaydetti. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında sırasıyla 289 milyon dolar ve 1 milyar 195 milyon dolar net alış yaptı.

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar ve diğer sektörler sırasıyla 1 milyar 246 milyon dolar ve 493 milyon dolar net borçlanma gerçekleştirdi. Genel Hükümet, 2 milyar dolar yeni tahvil ihracında bulundu.

Diğer yatırımlarda 7 milyar 474 milyon dolar tutarında net giriş gerçekleşti. Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 2 milyar 592 milyon dolar net azalış, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları ise 922 milyon dolar net artış kaydetti.

Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak, bankalar ve Genel Hükümet sırasıyla 88 milyon dolar ve 120 milyon dolar net geri ödeme, diğer sektörler 1 milyar 93 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.
Resmi rezervlerde 4 milyar 381 milyon dolar net giriş gözlendi.

Son on iki aylık cari açık Mayıs 2014’den beri en yüksek seviyeye ulaştı

Veriye ilişkin değerlendirmelerde bulunan AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi, son dönemde çekirdek açığın belirgin yükselişe geçmesinin ekonominin potansiyel büyümesinin üzerinde seyrettiğini gösteren bir diğer veri olduğuna dikkati çekerek, “Veride gözlenen kötüleşmede, dış ticaret ile birincil gelir dengesinin geçen yıldan yüksek açık vermesi ana etken olurken, hizmetler dengesinin bu yıl yüksek fazla vermesi kötüleşmeyi sınırladı. Cari dengenin enerji ithalatında artışa karşılık, altın ticaretindeki lehte baz etkisi ve büyümedeki olası yavaşlama ile 2018 yılı sonunda 52 milyar dolar açık vermesini beklemekteyiz, ancak riskler yukarı yöndedir.” diye konuştu.

Bürümcekçi, şunları ifade etti:

“Petrol fiyatlarının son dönemde yükselerek halen 55 dolar olan 2017 ortalamasının üzerinde seyretmesi cari açığı artırıcı etkide bulunmaya devam edecektir. Altın ticaretinde ise geçen yıl 10 milyar dolar açık vermemiz, altın ithalatı geçen yıl gibi devam etmeyecekse, lehte baz etkisi oluşturabilir. Ayrıca, ocak-şubat dönemi verilerinden görüldüğü kadarıyla yıla güçlü bir giriş yapan ekonomik aktivitenin bir yavaşlama gösterip göstermeyeceği ve gösterecekse bunun ne boyutta olacağı da kritik belirleyici olacaktır. Buna karşılık, pozitif bir faktör olarak, AB pazarı ve genel olarak küresel çapta büyümenin güçlenmesi ihracat açısından ümit vericidir. Ayrıca, turizm gelirlerinin, turist sayısının artış eğilimini korumasıyla toparlanma göstermeye devam edeceği beklenmelidir.”

Halk Yatırım Araştırma Direktör Banu Kıvcı Tokalı da yıllık cari açıktaki hızlanmanın ilk çeyrek boyunca devam edebileceğini kaydetti.

Tokalı, yılın ilk çeyreğinde yıllık açıktaki genişlemenin devam etmesini ve 55 milyar dolar civarına yükselmesini beklediklerini aktararak, ancak baz etkisinin azalan olumsuz etkisiyle yıl sonuna ait 48 milyar dolar düzeyindeki açık tahminlerini koruduklarını bildirdi.

Yıllık cari açıktaki hızlanmada altın ve petrol ithalatının önemli etkisinin bulunduğuna, altın ve enerji dışı çekirdek açıkta da artışın devam ettiğine dikkati çeken Tokalı, “Geçen yılın ağustos sonunda pozitif bölgeye geçen 12 aylık kümülatif bazda çekirdek cari denge, 2018’in ocak sonunda 5,9 milyar dolarlık açığa işaret ediyor, ancak yine de Ocak 2017 sonundaki 10,7 milyar dolarlık açık düzeyine göre daha ılımlı kalıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Tokalı, cari açıktaki artışın dış denge sürdürülebilirliğini de gündemde tuttuğundan bahsederek, “Buna karşın, gelişen ülkelere yönelik risk iştahının belirsizliklerle birlikte sürmesinin, açık finansmanı açısından riskleri dengelediğini düşünebiliriz. Petrol fiyatlarının ılımlı kalmaya devam etmesi ve altın ithalatında şubatta beklenen yavaşlama da cari açıktaki ivmelenmenin daha dengeli gelişmesi açısından rahatlatıcı unsurlar olarak görülebilir.” ifadelerini kullandı.

Yorumlar

Son güncelleme: 13:0412 Mart 2018
Paylaş Tweet